౯. అసఙ్ఖతసంయుత్తం

౧. పఠమవగ్గో

౧-౧౧. కాయగతాసతిసుత్తాదివణ్ణనా

౩౬౬-౩౭౬. అసఙ్ఖతన్తి న సఙ్ఖతం హేతుపచ్చయేతి. తేనాహ ‘‘అకత’’న్తి. హితం ఏసన్తేనాతి మేత్తాయన్తేన. అనుకమ్పమానేనాతి కరుణాయన్తేన. ఉపాదాయాతి ఆదియిత్వాతి అయమత్థోతిఆహ ‘‘చిత్తేన పరిగ్గహేత్వా’’తి. అవిపరీతధమ్మదేసనాతి అవిపరీతధమ్మస్స దేసనా, పటిపత్తిమ్పి సావకా వియ గరుకో భగవా. దాయజ్జం అత్తనో అధిట్ఠితం నియ్యాతేతి.

భిక్ఖాసమ్పత్తికాలాదీనం సత్తన్నం సప్పాయానం సమ్పత్తియా లబ్భనకాలే. విపత్తికాలే పన ఏత్థ వుత్తవిపరియాయేన అత్థో వేదితబ్బో. భారియన్తి దుక్ఖబహులతాయ దారుణం. అమ్హాకం సన్తికా లద్ధబ్బా. తుమ్హాకం అనుసాసనీతి తుమ్హాకం దాతబ్బా అనుసాసనీ.

కాయగతాసతిసుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. దుతియవగ్గో

౨౩-౩౩. అసఙ్ఖతసుత్తాదివణ్ణనా

౩౭౭-౪౦౯. తత్థ చ నత్థి ఏత్థ తణ్హాసఙ్ఖాతం నతం, నత్థి ఏతస్మిం వా అధిగతే పుగ్గలభావోతి అనతం. అనాసవన్తి ఏత్థాపి ఏసేవ నయో. సచ్చధమ్మతాయ సచ్చం. వట్టదుక్ఖతో పారమేతీతి పారం. సణ్హట్ఠేనాతి సుఖుమట్ఠేన నిపుణం. తతో ఏవ దుద్దసతాయ. అజజ్జరం నిచ్చసభావత్తా. నత్థి ఏతస్స నిదస్సనన్తి వా అనిదస్సనం. ఏతస్మిం అధిగతే నత్థి సంసారే. పపఞ్చన్తి వా నిప్పపఞ్చం.

ఏతస్మిం అధిగతే పుగ్గలస్స మరణం నత్థీతి వా అమతం. అతప్పకట్ఠేన వా పణీతం. సుఖహేతుతాయ వా సివం. తణ్హా ఖీయన్తి ఏత్థాతి తణ్హక్ఖయం.

అఞ్ఞస్స తాదిసస్స అభావతో విమ్హాపనీయతాయ అభూతమేవాతి. కుతోచి పచ్చయతో అనిబ్బత్తమేవ హుత్వా భూతం విజ్జమానం. తేనాహ ‘‘అజాతం హుత్వా అత్థీ’’తి. నత్థి ఏత్థ దుక్ఖన్తి నిద్దుక్ఖం, తస్స భావో నిద్దుక్ఖత్తం. తస్మా అనీతికం ఈతిరహితం. వానం వుచ్చతి తణ్హా, తదభావేన నిబ్బానం. బ్యాబజ్ఝం వుచ్చతి దుక్ఖం, తదభావేన అబ్యాబజ్ఝం. పరమత్థతో సచ్చతో సుద్ధిభావేన. కామా ఏవ పుథుజ్జనేహి అల్లీయితబ్బతో ఆలయా. ఏస నయో సేసేసుపి. పతిట్ఠట్ఠేనాతి పతిట్ఠాభావేన వట్టదుక్ఖతో ముచ్చితుకామానం దీపసదిసం ఓఘేహి అనజ్ఝోత్థరణీయత్తా. అల్లీయితబ్బయుత్తట్ఠేనాతి అల్లీయితుం అరహభావతో. తాయనట్ఠేనాతి సపరతాయనట్ఠేన. భయసరణట్ఠేనాతి భయస్స హింసనట్ఠేన. సేట్ఠం ఉత్తమం. గతీతి గన్ధబ్బట్ఠానం.

అసఙ్ఖతసుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

అసఙ్ఖతసంయుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.