౧. సబ్బసుత్తవణ్ణనా

౨౩. సబ్బ-సద్దో పకరణవసేన కత్థచి సప్పదేసేపి పవత్తతీతి తతో నివత్తనత్థం అనవసేసవిసయేన సబ్బ-సద్దేన విసేసేత్వా వుత్తం ‘‘సబ్బసబ్బ’’న్తి, సబ్బమేవ హుత్వా సబ్బన్తి అత్థో. ఆయతనభావం సబ్బం ఆయతనసబ్బం, సేసద్వయేపి ఏసేవ నయో.

తస్స అవిసయాభావతో న అద్దిట్ఠమిధత్థి కిఞ్చీతి. ఇధాతి నిపాతమత్తం, ఇధ వా సదేవకే లోకే, దస్సనభూతేన ఞాణేన అదిట్ఠం నామ కిఞ్చి నత్థీతి అత్థో. యది ఏవం అనుమానవిసయం ను ఖో కథన్తి ఆహ ‘‘అథో అవిఞ్ఞాత’’న్తి. అఞ్ఞేసం అపచ్చక్ఖమ్పి అవిఞ్ఞాతం తస్స కిఞ్చి నత్థీతి అదిట్ఠం అవిఞ్ఞాతం నత్థి. పచ్చుప్పన్నం అతీతమేవ ఞేయ్యం గహితం, అనాగతం ను ఖో కథన్తి ఆహ – ‘‘అజానితబ్బ’’న్తి, తస్స కిఞ్చి నత్థీతి ఆనేత్వా సమ్బన్ధో. జానితుం ఞాతుం అసక్కుణేయ్యం నామ తస్స కిఞ్చి నత్థీతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘సబ్బం అభిఞ్ఞాసీ’’తిఆది.

సకలస్స సక్కాయధమ్మస్స పరిగ్గహితత్తా సక్కాయసబ్బం. సబ్బధమ్మేసూతి పఞ్చన్నం ద్వారానం ఆరమ్మణభూతేసు సబ్బేసు ధమ్మేసు. యస్మా ఛసుపి ఆరమ్మణేసు గహితేసు పదేససబ్బం నామ న హోతి, తస్మా ‘‘పఞ్చారమ్మణమత్త’’న్తి వుత్తం. పదేససబ్బం సక్కాయసబ్బం న పాపుణాతి తస్స తేభూమకధమ్మేసు ఏకదేసస్స అసఙ్గణ్హనతో. సక్కాయసబ్బం ఆయతనసబ్బం న పాపుణాతి లోకుత్తరధమ్మానం అసఙ్గణ్హనతో. ఆయతనసబ్బం సబ్బసబ్బం న పాపుణాతి. యస్మా ఆయతనసబ్బేన చతుభూమకధమ్మావ పరిగ్గహితా, న లక్ఖణపఞ్ఞత్తియో, యస్మా సబ్బసబ్బం దస్సేన్తేన బుద్ధఞాణవిసయో దస్సితో, తస్మా ‘‘సబ్బసబ్బం న పాపుణాతీ’’తి ఏత్థాపి ‘‘కస్మా…పే… నత్థితాయా’’తి సబ్బం ఞాతారమ్మణేనేవ పుచ్ఛావిస్సజ్జనం కతం. ‘‘ఆయతనసబ్బేపి ఇధ విపస్సనుపగధమ్మావ గహేతబ్బా అభిఞ్ఞేయ్యనిద్దేసవసేనపి సమ్మసనచారస్సేవ ఇచ్ఛితత్తా’’తి వదన్తి.

పటిక్ఖిపిత్వాతి ‘‘ఇదం సబ్బం నామ న హోతీ’’తి ఏవం పటిక్ఖిపిత్వా. తస్సాతి ‘‘అఞ్ఞం సబ్బం పఞ్ఞాపేస్సామీ’’తి వదన్తస్స. వాచాయ వత్తబ్బవత్థుమత్తకమేవాతి వఞ్ఝాపుత్తగగనకుసుమాదివాచా వియ ఏతస్స వాచాయ కేవలం వత్తబ్బవత్థుకమేవ భవేయ్య, న అత్థో, వచనమత్తకమేవాతి అత్థో. అతిక్కమిత్వాతి అనామసిత్వా అగ్గహేత్వా. తం కిస్స హేతూతి విఘాతాపజ్జనం కేన హేతునా. యథా తం అవిసయస్మిన్తి యథా అఞ్ఞోపి కోచి అవిసయే వాయమన్తో, ఏవన్తి అత్థో. అట్ఠకథాయం పన యస్మా పాళియం ‘‘తం కిస్స హేతూ’’తి వుత్తకారణమేవ ఉపనయనవసేన దస్సేతుం ‘‘యథా త’’న్తిఆది వుత్తం. కారణోపనయనఞ్చ కారణమేవాతి ‘‘యథాతి కారణవచన’’న్తి వుత్తన్తి దట్ఠబ్బం. తేనేవాహ ‘‘ఏవం ఇమస్మిమ్పి అవిసయే’’తిఆది.

సబ్బసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.