౭. హేతుసుత్తవణ్ణనా
౨౧౨. ఉభయేనాతి హేతుపచ్చయపటిసేధవచనేన. సంకిలేసపచ్చయన్తి సంకిలిసనస్స మలీనభావస్స కారణం. విసుద్ధిపచ్చయన్తి సంకిలేసతో విసుద్ధియా వోదానస్స కారణం. నత్థి బలన్తి సత్తానం దిట్ఠధమ్మికసమ్పరాయికనిబ్బానసమ్పత్తిఆవహం బలం నామ కిఞ్చి నత్థి. తేనాహ ‘‘యమ్హీ’’తిఆది. నిదస్సనమత్తఞ్చేతం, సంకిలేసికమ్పి చాయం పటిక్ఖిపతేవ. అఞ్ఞమఞ్ఞవేవచనానీతి తస్సా తస్సా కిరియాయ ఉస్సన్నట్ఠేన బలం, సూరవీరభావావహట్ఠేన వీరియం, తమేవ దళ్హగ్గాహభావతో పోరిసం ధురం వహన్తేన పవత్తేతబ్బతో పురిసథామో, పరం పరం ఠానం అక్కమనప్పవత్తియా పురిసపరక్కమోతి వుత్తోతి వేదితబ్బం.
సత్వయోగతో, రూపాదీసు వా సత్తతాయ సత్తా, పాణనతో అస్సాసనపస్సాసనవసేన పవత్తియా పాణా, తే పన సో ఏకిన్ద్రియాదివసేన విభజిత్వా వదతీతి ఆహ ‘‘ఏకిన్ద్రియో’’తిఆది. అణ్డకోసాదీసు భవనతో భూతాతి వుచ్చన్తీతి ఆహ ‘‘అణ్డ…పే… వదన్తీ’’తి. జీవనతో పాణం ధారేన్తా వియ వడ్ఢనతో జీవాతి సాలియవాదికే వదన్తి. నత్థి ఏతేసం సంకిలేసవిసుద్ధీసు వసోతి అవసా. నత్థి తేసం బలం వీరియన్తి అబలా అవీరియా. నియతతాతి అచ్ఛేజ్జసుత్తావుతాభేజ్జమణినో వియ నియతప్పవత్తితాయ గతిజాతిబన్ధాపవగ్గవసేన నియమో. తత్థ తత్థ గమనన్తి ఛన్నం అభిజాతీనం వసేన తాసు తాసు గతీసు ఉపగమనం. సమవాయేన సమాగమో సఙ్గతి. సభావోయేవాతి యథా కణ్టకస్స తిక్ఖతా, కపిత్థఫలానం పరిమణ్డలతా, మిగపక్ఖీనం విచిత్తాకారతా, ఏవం సబ్బస్సపి లోకస్స హేతుపచ్చయేహి వినా తథా తథా పరిణామో, అయం సభావో ఏవ అకిత్తిమో ఏవ. తేనాహ ‘‘యేన హీ’’తిఆది. ఛళభిజాతియో పరతో విత్థారీయన్తి. సుఖఞ్చ దుక్ఖఞ్చ పటిసంవేదేన్తీతి వదన్తా అదుక్ఖమసుఖభూభిం సబ్బేన సబ్బం న జానన్తీతి ఉల్లిఙ్గేన్తో ‘‘అఞ్ఞా సుఖదుక్ఖభూమి నత్థీతి దస్సేన్తీ’’తి ఆహ.
హేతుసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.