౬. కరోతోసుత్తవణ్ణనా

౨౧౧. సహత్థా కరోన్తస్సాతి సహత్థేన కరోన్తస్స. నిస్సగ్గియథావరాదయోపి ఇధ సహత్థకరణేనేవ సఙ్గహితా. హత్థాదీనీతి హత్థపాదకణ్ణనాసాదీని. పచనం దహనం విబాధనన్తి ఆహ ‘‘దణ్డేన పీళేన్తస్సా’’తి. పపఞ్చసూదనియం ‘‘తజ్జేన్తస్స చా’’తి అత్థో వుత్తో, ఇధ పన సుమఙ్గలవిలాసినియం వియ తజ్జనం పరిభాసనం దణ్డేనేవ సఙ్గహేత్వా ‘‘దణ్డేన పీళేన్తస్స’’ఇచ్చేవ వుత్తం. సోకం సయం కరోన్తస్సాతి పరస్స సోకకారణం సయం కరోన్తస్స, సోకం వా ఉప్పాదేన్తస్స. పరేహి అత్తనో వచనకరేహి. సయమ్పి ఫన్దతోతి పరస్స విబాధనప్పయోగేన సయమ్పి ఫన్దతో. అతిపాతయతోతి పదం సుద్ధకత్తుఅత్థే హేతుకత్తుఅత్థే చ వత్తతీతి ఆహ – ‘‘హనన్తస్సపి హనాపేన్తస్సపీ’’తి. కారణవసేనాతి కారాపనవసేన.

ఘరస్స భిత్తి అన్తో చ బహి చ సన్ధితా హుత్వా ఠితావ ఘరసన్ధి. కిఞ్చిపి అసేసేత్వా నిరవసేసో లోపో నిల్లోపో. ఏకాగారే నియుత్తో విలోపో ఏకాగారికో. పరితో సబ్బసో పన్థే హననం పరిపన్థో. పాపం న కరీయతి పుబ్బే అసతో ఉప్పాదేతుం అసక్కుణేయ్యత్తా, తస్మా నత్థి పాపం. యది ఏవం కథం సత్తా పాపే పవత్తన్తీతి ఆహ ‘‘సత్తా పన కరోమాతి ఏవంసఞ్ఞినో హోన్తీ’’తి ఏవం కిరస్స హోతి ఇమేసఞ్హి సత్తానం హింసాదికిరియా న అత్తానం ఫుసతి తస్స నిచ్చతాయ నిబ్బికారత్తా, సరీరం పన అచేతనం కట్ఠకలిఙ్గరూపమం, తస్మిం వికోపితేపి న కిఞ్చి పాపన్తి. ఖురనేమినాతి నిసితఖురమయనేమినా, ఖురసదిసనేమినాతి అత్థో.

గఙ్గాయ దక్ఖిణా దిసా అప్పతిరూపదేసో, ఉత్తరదిసా పతిరూపదేసోతి అధిప్పాయేన ‘‘దక్ఖిణఞ్చేపీ’’తిఆది వుత్తన్తి ఆహ ‘‘దక్ఖిణతీరే మనుస్సా కక్ఖళా’’తిఆది. మహాయాగన్తి మహావిజితయఞ్ఞసదిసం మహాయాగం. ఉపోసథకమ్మేనాతి ఉపోసథకమ్మేన చ. చ-సద్దో హేత్థ లుత్తనిద్దిట్ఠో. దమసద్దో హి ఇన్ద్రియసంవరస్స ఉపోసథసీలస్స చ వాచకో ఇధాధిప్పేతో. కేచి పన ‘‘ఉపోసథకమ్మేనా’’తి ఇదం ఇన్ద్రియదమనస్స విసేసనం, తస్మా ‘‘ఉపోసథకమ్మభూతేన ఇన్ద్రియదమేనా’’తి అత్థం వదన్తి. సీలసంయమేనాతి సీలసంవరేన. సచ్చవచనేనాతి సచ్చవాచాయ. తస్సా విసుం వచనం లోకే గరుతరపుఞ్ఞసమ్మతభావతో. యథా హి పాపధమ్మేసు ముసావాదో గరు, ఏవం పుఞ్ఞధమ్మేసు సచ్చవాచా. తేనాహ భగవా – ‘‘ఏకం ధమ్మం అతీతస్సా’’తిఆది (ఇతివు. ౨౫). పవత్తీతి యో కరోతీతి వుచ్చతి, తస్స సన్తానే ఫలస్స నిబ్బత్తియా పచ్చయభావేన పవత్తి. సబ్బథాతి ‘‘కరోతో’’తిఆదినా వుత్తేన సబ్బప్పకారేన కిరియమేవ పటిక్ఖిపన్తి.

కరోతోసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.