౨-౫౫. సమాధిమూలకఠితిసుత్తాదివణ్ణనా

౬౬౩-౭౧౬. దుతియాదిసుత్తేసు ఠితికుసలోతి ఏత్థ అన్తోగధహేతుఅత్థో ఠితి-సద్దో, తస్మిఞ్చ పన కుసలోతి అత్థోతి ఆహ – ‘‘ఝానం ఠపేతుం అకుసలో’’తి. సత్తట్ఠఅచ్ఛరామత్తన్తి సత్తట్ఠఅచ్ఛరామత్తం ఖణం ఝానం ఠపేతుం న సక్కోతి అధిట్ఠానవసీభావస్స అనిప్ఫాదితత్తా. యథాపరిచ్ఛేదేన కాలేన వుట్ఠాతుం న సక్కోతి వుట్ఠానవసీభావస్స అనిప్ఫాదితత్తా. కల్లం జాతం అస్సాతి కల్లితం, తస్మిం కల్లితే కల్లితభావేన కసిణారమ్మణేసు ‘‘ఇదం నామ అసుకస్సా’’తి విసయవసేన సమాపజ్జితుం అసక్కోన్తో న సమాధిస్మిం ఆరమ్మణకుసలో. న సమాధిస్మిం గోచరకుసలోతి సమాధిస్మిం నిప్ఫాదితబ్బే తస్స గోచరే కమ్మట్ఠానసఞ్ఞితే పవత్తిట్ఠానే భిక్ఖాచారగోచరే చ సతిసమ్పజఞ్ఞవిరహితో అకుసలో. కేచి పన ‘‘కమ్మట్ఠానగోచరో పఠమజ్ఝానాదికం, ‘ఏవం సమాపజ్జితబ్బం, ఏవం బహులీకాతబ్బ’న్తి అజానన్తో తత్థ అకుసలో నామా’’తి వదన్తి. కమ్మట్ఠానం అభినీహరితున్తి కమ్మట్ఠానం విసేసభాగియతాయ అభినీహరితుం అకుసలో. సక్కచ్చకారీతి చిత్తీకారీ. సాతచ్చకారీతి నియతకారీ. సమాధిస్స ఉపకారకధమ్మాతి అప్పనాకోసల్లా. సమాపత్తిఆదీహీతి ఆది-సద్దేన సక్కచ్చకారిపదాదీనంయేవ సఙ్గహో దట్ఠబ్బో చతుక్కానం వుత్తత్తా. తేనాహ ‘‘యోజేత్వా చతుక్కా వుత్తా’’తి. లోకియజ్ఝానవసేనేవ కథితం ‘‘సమాధికుసలో’’తిఆదినా నయేన దేసనాయ పవత్తత్తా. న హి లోకుత్తరధమ్మేసు అకోసల్లం నామ లబ్భతి. యది అకోసల్లం, న కుసలసద్దేన విసేసితబ్బతా సియాతి.

సమాధిమూలకఠితిసుత్తాదివణ్ణనా నిట్ఠితా.

ఝానసంయుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిట్ఠితా చ సారత్థప్పకాసినియా

సంయుత్తనికాయ-అట్ఠకథాయ ఖన్ధవగ్గవణ్ణనా.