౩. యమకసుత్తవణ్ణనా

౮౫. దిట్ఠి ఏవ దిట్ఠిగతం ‘‘గూథగతం ముత్తగత’’న్తి (మ. ని. ౨.౧౧౯; అ. ని. ౯.౧౧) యథా. దిట్ఠిగతం నామ జాతం ఖన్ధవినిముత్తస్స సత్తస్స గహితత్తా.

కుపితేతి దిట్ఠిసఙ్ఖాతరోగేన కుపితే. పగ్గయ్హాతి తేసం భిక్ఖూనం సన్తికే వియ థేరస్స సారిపుత్తస్స సమ్ముఖా అత్తనో లద్ధిం పగ్గయ్హ ‘‘ఏవం ఖ్వాహ’’న్తి ఏవం నిచ్ఛయేన వత్తుం అసక్కోన్తో.

అనుయోగవత్తం నామ యేన యుత్తో, తస్స అత్తనో గాహం నిజ్ఝానక్ఖన్తియావ యాథావతో పవేదనం. థేరస్స అనుయోగే భుమ్మన్తి ‘‘తం కిం మఞ్ఞసి, ఆవుసో యమకా’’తిఆదినా థేరేన కథితపుచ్ఛాయ భుమ్మనిద్దేసో. సచే తం ఆవుసోతి ఇదన్తి ‘‘సచే తం, ఆవుసో’’తి ఏవమాదికం ఇదం వచనం. ఏతన్తి యమకత్థేరం. అఞ్ఞన్తి అరహత్తం. వత్తబ్బాకారేన వదన్తో అత్థతో అరహత్తం బ్యాకరోన్తో నామ హోతీతి అధిప్పాయేన వదతి.

ఏతస్స పఠమమగ్గస్సాతి ఏతస్స ఇదానియేవ తిపరివట్టదేసనావసానే తయా అధిగతస్స పఠమమగ్గస్స. చతూహి యోగేహీతి అత్తతో పియతో ఉదాసినతో వేరితోతి చతూహిపి ఉప్పజ్జనఅనత్థయోగేహి.

ఉపేతీతి తణ్హుపయదిట్ఠుపయేహి ఉపాదియతి తణ్హాదిట్ఠివత్థుం పప్పోతి. ఉపాదియతీతి దళ్హగ్గాహం గణ్హాతి. అధితిట్ఠతీతి అభినివిస్స తిట్ఠతి. కిన్తి? ‘‘అత్తా మే’’తి. పచ్చత్థికా మే ఏతేతి ఏతే రూపవేదనాదయో పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా మయ్హం పచ్చత్థికా అనత్థావహత్తాతి విపస్సనాఞాణేన ఞత్వా. విపస్సనాయ యోజేత్వాతి విపస్సనాయ ఖన్ధే యోజేత్వా.

యమకసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.