౪. అరహన్తసుత్తవణ్ణనా

౭౬. యత్తకా సత్తావాసాతి తస్మిం తస్మిం సత్తనికాయే ఆవసనట్ఠేన సత్తా ఏవ సత్తావాసా. తేన యత్తకా సత్తావాసా, తేహి సబ్బేహిపి ఏతే అగ్గా ఏతే సేట్ఠా, యే ఇమే అరహన్తాతి దస్సేతి. పురిమనయేనేవాతి పురిమస్మిం సత్తట్ఠానకోసల్లసుత్తే వుత్తనయేన.

తదత్థపరిదీపనాహీతి ‘‘పఞ్చక్ఖన్ధే పరిఞ్ఞాయ. తణ్హా తేసం న విజ్జతి. అస్మిమానో సముచ్ఛిన్నో’’తిఆదినా తస్స యథానిద్దిట్ఠస్స సుత్తస్స అత్థదీపనాహి చేవ ‘‘అనేజం తే అనుప్పత్తా, చిత్తం తేసం అనావిల’’న్తిఆదినా విసేసత్థపరిదీపనాహి చ. ఝానమగ్గఫలపరియాపన్నం అతిసయితసుఖం ఏతేసమత్థీతి సుఖినోతి ఆహ ‘‘ఝాన…పే… సుఖితా’’తి. తణ్హా తేసం న విజ్జతీతి ఏత్థ తేసం అపాయదుక్ఖజనికా తణ్హా న విజ్జతీతి వుత్తం. వట్టమూలికాయ తణ్హాయ అభావా ‘‘నన్దీ తేసం న విజ్జతీ’’తి ఏత్థ వుచ్చతీతి. ఇమస్సపీతి పి-సద్దేన దుక్ఖస్సాభావేనపీతి దుక్ఖాభావో వియ వట్టమూలికతణ్హాభావో సమ్పిణ్డీయతీతి దట్ఠబ్బం. తేన హి తే అనుపాదిసేసనిబ్బానప్పత్తియా అచ్చన్తసుఖితా ఏవాతి వుచ్చన్తీతి. ‘‘సేయ్యోహమస్మీ’’తిఆదినయప్పవత్తియా నవవిధో. ఞాణేనాతి అగ్గమగ్గఞ్ఞాణేన.

అరహత్తం అనుప్పత్తా. అలిత్తాతి అమక్ఖితా. బ్రహ్మభూతాతి బ్రహ్మభావం పత్తా, బ్రహ్మతో వా అరియమగ్గఞాణతో భూతా అరియాయ జాతియా జాతా. సత్త సద్ధమ్మా గోచరో పవత్తిట్ఠానం ఏతేసన్తి సత్తసద్ధమ్మగోచరా.

నిరాసఙ్కచారో నామ గహితో కుతోచిపి తేసం ఆసఙ్కాయ అభావతో. సమ్మాదిట్ఠిఆదీహి దసహి అఙ్గేహి సమ్మావిముత్తి-సమ్మాఞాణపరియోసానేహి. ‘‘ఆగుం న కరోతీ’’తిఆదీహి చతూహి కారణేహి. తణ్హా తేసం న విజ్జతీతి ఇదమ్పి తణ్హాపహానస్స బహూపకారతాదస్సనం. తేనాహ ‘‘దాసకారికా తణ్హాపి తేసం నత్థీ’’తి.

న వికమ్పన్తి ‘‘సేయ్యోహమస్మీ’’తిఆదినా.

ఉద్ధం తిరియం అపాచీనన్తి ఏత్థ ‘‘ఉద్ధం వుచ్చతీ’’తిఆదినా రూపముఖేన అత్తభావం గహేత్వా పవత్తో పఠమనయో. కాలత్తయవసేన ధమ్మప్పవత్తిం గహేత్వా పవత్తో దుతియనయో. ఠానవసేన సకలలోకధాతుం గహేత్వా పవత్తో తతియనయో. బుద్ధాతి చత్తారి సచ్చాని బుద్ధవన్తో.

సీహనాదసమోధానన్తి సీహనాదానం సంకలనం. లోకే అత్తనో ఉత్తరితరస్సాభావా అనుత్తరా. ఉత్తరో తావ తిట్ఠతు పురిసో, సదిసోపి తావ నత్థీతి అసదిసా. సకలమ్పి భవం ఉత్తరిత్వా భవపిట్ఠే ఠత్వా విముత్తిసుఖేన సుఖితత్తాదివసేన ఏకవీసతియాకారేహి సీహనాదం నదన్తి.

అరహన్తసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.