౫-౬. మహారుక్ఖసుత్తద్వయవణ్ణనా
౫౫-౫౬. ఓజం అభిహరన్తీతి రసహరణియో వియ పురిసస్స సరీరే రుక్ఖమూలాని రుక్ఖస్స పథవీఆపోరసే ఉపరి ఆరోపేన్తి. తేసం తథా ఆరోపనం ‘‘ఓజాయా’’తిఆదినా విభావేతి. హత్థసతుబ్బేధమస్సాతి హత్థసతుబ్బేధో, హత్థసతం ఉబ్బిద్ధస్సపి. ఏత్థాతి ఏతిస్సం వట్టకథాయం. కమ్మారోహనన్తి కమ్మపచ్చయో.
పున ఏత్థాతి ఏతిస్సం వివట్టకథాయం. వట్టదుక్ఖం నాసేతుకామస్స దళ్హం ఉప్పన్నసంవేగఞాణం సన్ధాయ ‘‘కుద్దాలో వియా’’తి ఆహ. తతో నిబ్బత్తితఞాణం సమాధిపచ్ఛియా ఠితం నిస్సాయ పవత్తేతబ్బవిపస్సనారమ్భఞాణం. రుక్ఖచ్ఛేదనఫరసు వియాతి ఏవంభూతస్స విపస్సనా ఏకన్తతో వట్టచ్ఛేదాయ హోతియేవాతి ఆహ ‘‘రుక్ఖస్స…పే… మనసికరోన్తస్స పఞ్ఞా’’తి. తత్థ కమ్మట్ఠానన్తి విపస్సనాకమ్మట్ఠానం. తం చతుబ్బిధవవత్థానవసేన వీసతి పథవీకోట్ఠాసా, ద్వాదస ఆపోకోట్ఠాసా, చత్తారో తేజోకోట్ఠాసా, ఛ వాయోకోట్ఠాసాతి ద్వేచత్తాలీసాయ కోట్ఠాసేసు. విఞ్ఞాణస్స చాతి ఇతి-సద్దో ఆదిఅత్థో పకారత్థో చ. తేన భూతరూపాని విఞ్ఞాణసమ్పయుత్తధమ్మే చ సఙ్గణ్హాతి. సత్తసు సప్పాయేసు యస్స అలభన్తస్స కమ్మట్ఠానం విభూతం హుత్వా న ఉపట్ఠాతి, తం సన్ధాయాహ ‘‘అఞ్ఞతరం సప్పాయ’’న్తి. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.
మహారుక్ఖసుత్తద్వయవణ్ణనా నిట్ఠితా.