౮. లోకాయతికసుత్తవణ్ణనా

౪౮. ఆయతిం హితం తేన లోకో న యతతి న ఈహతీతి లోకాయతం. న హి తం లద్ధిం నిస్సాయ సత్తా పుఞ్ఞకిరియాయ చిత్తమ్పి ఉప్పాదేన్తి, కుతో పయోగో, తం ఏతస్స అత్థి, తత్థ వా నియుత్తోతి లోకాయతికో. పఠమసద్దో ఆదిఅత్థవాచకత్తా జేట్ఠవేవచనోతి ఆహ ‘‘పఠమం లోకాయత’’న్తి. సాధారణవచనోపి లోకసద్దో విసిట్ఠవిసయో ఇధాధిప్పేతోతి ఆహ ‘‘బాలపుథుజ్జనలోకస్సా’’తి. ఇత్తరభావేన లకుణ్డకభావేన తస్స విపులాదిభావేన బాలానం ఉపట్ఠానమత్తన్తి దస్సేన్తో ‘‘ఆయతం మహన్త’’న్తిఆదిమాహ. పరిత్తన్తి ఖుద్దకం. ఏకసభావన్తి ఏకం సభావం. అవిపరిణామధమ్మతాయాతి ఆహ ‘‘నిచ్చసభావమేవాతి పుచ్ఛతీ’’తి. పురిమసభావేన నానాసభావన్తి పురిమసభావతో భిన్నసభావం. పచ్ఛా న హోతీతి పచ్ఛా కిఞ్చి న హోతి సబ్బసో సముచ్ఛిజ్జనతో. తేనాహ ‘‘ఉచ్ఛేదం సన్ధాయ పుచ్ఛతీ’’తి. ఏకత్తన్తి సబ్బకాలం అత్తసమ్భవం. తథా చేవ గహణేన ద్వేపి వాదా సస్సతదిట్ఠియో హోన్తి. నత్థి న హోతి. పుథుత్తం నానాసభావం, ఏకరూపం న హోతీతి వా గహణేన ద్వేపి వాదా ఉచ్ఛేదదిట్ఠియోతి.

లోకాయతికసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.