౫. అవిజ్జాపచ్చయసుత్తవణ్ణనా
౩౫. దేసనం ఓసాపేసీతి యథారద్ధకథం ఠపేసి. తత్థ నిసిన్నస్స దిట్ఠిగతికస్స లద్ధియా భిన్దనవసేన ఉపరి కథేతుకామో. బుద్ధానఞ్హి దేసనావారం పచ్ఛిన్దాపేత్వా పుచ్ఛితుం సమత్థో నామ కోచి నత్థి. తేనాహ ‘‘దిట్ఠిగతికస్స ఓకాసదానత్థ’’న్తి. దుప్పఞ్హో ఏసో సత్తూపలద్ధియా పుచ్ఛితత్తా. సత్తూపలద్ధివాదపదేనాతి ‘‘సత్తో జీవో ఉపలబ్భతీ’’తి ఏవం పవత్తదిట్ఠిదీపకపదవసేన. వదన్తి ఏతేనాతి వాదో. దిట్ఠి-సద్దో పన ద్వయసఙ్గహితో, బ్రహ్మచరియవాసో పన పరమత్థతో అరియమగ్గభావనాతి ఆహ ‘‘అరియమగ్గవాసో’’తి. అయం దిట్ఠీతి అనఞ్ఞే సరీరజీవాతి దిట్ఠి. ‘‘జీవో’’తి చ జీవితమేవ వదన్తి. వట్టన్తి దువిధం వట్టం. నిరోధేన్తోతి అనుప్పత్తిధమ్మతం ఆపాదేన్తో. సముచ్ఛిన్దన్తోతి అప్పవత్తియం పాపనేన ఉపచ్ఛిన్దన్తో. తదేతం మగ్గేన నిరోధేతబ్బం వట్టం నిరుజ్ఝతీతి యోజనా. ‘‘అయం సత్తో వినాసం అభావం పత్వా సబ్బసో ఉచ్ఛిజ్జతీ’’తి ఏవం ఉచ్ఛేదదిట్ఠియా గహితాకారస్స సమ్భవే సచ్చభావే సతి. న హోతీతి సాత్థకో న హోతి.
గచ్ఛతీతి సరీరతో నిక్ఖమిత్వా గచ్ఛతి. వివట్టేన్తోతి అప్పవత్తిం కరోన్తోతి అత్థో. వివట్టేతుం న సక్కోతి నిచ్చస్స అప్పవత్తిం పాపేతుం అసక్కుణేయ్యత్తా. మిచ్ఛాదిట్ఠి సమ్మాదిట్ఠిం విజ్ఝతి అసమాహితపుగ్గలసేవనవసేన తథా పవత్తితుం అప్పదానవసేన చ పజహితబ్బాపజహనవసేన సమ్మాదిట్ఠిం విజ్ఝతి. విసూకమివాతి కణ్డకో వియ. న కేవలం అననువత్తకోవ, అథ ఖో విరోధోపి ‘‘నిచ్చ’’న్తిఆదినా పవత్తనధమ్మతాయ విఞ్ఞాపనతో. విరూపం బీభచ్ఛం ఫన్దితం విప్ఫన్దితం. పణ్ణపుప్ఫఫలపల్లవానం అవత్థుభూతో తాలో ఏవ తాలావత్థు ‘‘అసివే సివా’’తి వోహారో వియ. కేచి పన ‘‘తాలవత్థుకతానీ’’తి పఠన్తి, అవత్థుభూతతాయ తాలో వియ కతానీతి అత్థో. తేనాహ ‘‘మత్థకచ్ఛిన్నతాలో వియా’’తి. అనుఅభావన్తి వినాసం.
అవిజ్జాపచ్చయసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.