౭. పవారణాసుత్తవణ్ణనా

౨౧౫. తస్మిం అహూతి తస్మిం అహనీతి ఆహ ‘‘తస్మిం దివసే’’తి. అనసనేనాతి సబ్బసో ఆహారస్స అభుఞ్జనేన. సాసనికసీలేన బాహిరకఅనసనేన వా ఉపేతా హుత్వాతి యోజనా. వా-సద్దేన ఖీరపానమధుసాయనాదీనిపి సఙ్గణ్హాతి. పకారేహి దిట్ఠాదీహి వారేతి కాయకమ్మాదికే సరాపేతి గారయ్హే కరోతి ఏతాయాతి పవారణా, పటిపత్తివిసోధనాయ అత్తనో అత్తనో వజ్జసోధనాయ ఓకాసదానం. యస్మా యేభుయ్యేన వస్సంవుట్ఠేహి కాతబ్బా ఏసా విసుద్ధిదేసనా, తస్మా వుత్తం ‘‘వస్సంవుట్ఠపవారణాయ. విసుద్ధిపవారణాతిపి ఏతిస్సావ నామ’’న్తి. తదా తస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స తుణ్హీభావస్స అనవసేసతాయపి వణ్ణం దస్సేతుం పాళియం ‘‘తుణ్హీభూత’’న్తి వుత్తన్తి ఆహ ‘‘యతో యతో…పే…నత్థీ’’తి. హత్థస్స కుక్కుచ్చతా అసంయమో అసమ్పజఞ్ఞకిరియా హత్థకుక్కుచ్చం. తథా పాదకుక్కుచ్చం వేదితబ్బం, వా-సద్దో అవుత్తవికప్పత్థో, తేన తదఞ్ఞేసమభావో విభావితోతి దట్ఠబ్బం.

పఞ్చపసాదేహీతి పఞ్చవణ్ణేహి పసాదేహి. వోస్సగ్గత్థో యథారుచి కిరియాయ వోస్సజ్జనం. పుచ్ఛనత్థేతి పటిక్ఖేపముఖేనేవ పుచ్ఛనత్థే నకారో, మే కిఞ్చి కిరియం వా వాచసికం వా న గరహథ, కిం ను గరహథ కాయవాచాహీతి అత్థో. కేచి ‘‘ద్వారానేవా’’తి ద్వారసీసేన ద్వారప్పవత్తచరియం వదన్తి. విసుద్ధిపవారణాయ అధిప్పేతత్తా యేన పవారితం, తేనేవ విసుద్ధీతి ఞాయతి, యేన న పవారితం. కిం ను తం అవిసుద్ధన్తి సియా కస్సచి పుథుజ్జనస్స ఆసఙ్కా? తన్నివారణత్థమాహ ‘‘నో అపరిసుద్ధత్తా’’తి. మనోద్వారం పరిసుద్ధం అసుచికారకఉపక్కిలేసానం దూరీకతత్తా. ఇదాని ఏతరహి బుద్ధకాలే. ఏత్థాతి మనోద్వారపరిసుద్ధియం.

కాయవచీసమాచారపరిసుద్ధియా పవేదితాయ మనోసమాచారపరిసుద్ధి అత్థతో పవేదితావ హోతీతి ‘‘కాయికం వా వాచసికం వా’’ఇచ్చేవాహ. తథా హి వుత్తం ‘‘కాయికం వా వాచసికం వాతి ఇదం చతున్నం అరక్ఖియతం సన్ధాయ థేరో ఆహా’’తి. ‘‘భిక్ఖవే, పవారేమి వో’’తి భిక్ఖుసఙ్ఘవిసయత్తా పవారణాయ తత్థ భిక్ఖుసఙ్ఘేన వత్తబ్బం పటివచనం దేన్తో ధమ్మసేనాపతి ‘‘భిక్ఖుసఙ్ఘస్స భారం వహన్తో’’తి వుత్తో. తేనాహ ‘‘న ఖో మయం, భన్తే’’తిఆది. అరక్ఖియానీతి పరానువాదతో న భాయితబ్బాని సుపరిసుద్ధభావతో.

‘‘అనుప్పన్నస్సా’’తి ఇదం అధిప్పాయికవచనన్తి తదధిప్పాయం వివరన్తో ‘‘కస్సపసమ్మాసమ్బుద్ధతో పట్ఠాయా’’తిఆదిమాహ. కస్సపసమ్మాసమ్బుద్ధతోతి విభత్తే నిస్సక్కం, తస్మా కస్సపసమ్మాసమ్బుద్ధతో ఓరన్తి అత్థోతి. అఞ్ఞేనాతి ఇతో భగవతో అఞ్ఞేన. అనుప్పాదితపుబ్బస్సాతి పరసన్తానే న ఉప్పాదితపుబ్బస్స. ససన్తానే పన పచ్చేకబుద్ధానం వసేన న ఉప్పాదితోతి న సక్కా వత్తుం. సమనుఆగతాతి సమ్మా అను ఉపగతా. భగవతో సీలాదయో గుణాతి బుద్ధభూతస్స గుణా అధిప్పేతాతి ఆహ ‘‘అరహత్తమగ్గమేవ నిస్సాయ ఆగతా’’తి. సబ్బగుణాతి దసబలఞాణాదయో సబ్బే బుద్ధగుణా. భన్తేతి ఏత్థ ఇతిసద్దో ఆదిఅత్థో. తేన ‘‘ఇమేసం పన…పే… వాచసికం వా’’తి యావాయం పాళిపదేసో, తం సబ్బం గణ్హాతి. తేనాహ ‘‘ఇదం థేరో…పే… పవారేన్తో ఆహా’’తి.

యం అత్తనో పుఞ్ఞానుభావసిద్ధం చక్కరతనం నిప్పరియాయతో తేన పవత్తితం నామ, న ఇతరన్తి పఠమనయో వుత్తో. యస్మా పవత్తితస్సేవ అనుపవత్తనం, పఠమనయో చ తంసదిసే తబ్బోహారవసేన వుత్తోతి తం అనాదియిత్వా దుతియనయో వుత్తో. దసవిధన్తి అన్తోజనస్మిం, బలకాయే రక్ఖావరణగుత్తియా సంవిధానం, ఖత్తియేసు అనుయుత్తేసు, బ్రాహ్మణగహపతికేసు, నేగమజానపదేసు, సమణబ్రాహ్మణేసు, మిగపక్ఖీసు అధమ్మచారపటిక్ఖేపో, అధనానం ధనానుప్పదానం, సమణబ్రాహ్మణే ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్హపుచ్ఛనన్తి ఏవం దసవిధం. తత్థ గహపతికే పక్ఖిజాతే చ విసుం కత్వా గహణవసేన ద్వాదసవిధం. చక్కవత్తివత్తన్తి చక్కవత్తిభావావహం వత్తం. యస్మా యాథావతో పవత్తితం, తదనురూపకం పన ఞాయేన యుత్తకేన పవత్తితం నామ హోతీతి ఆహ ‘‘సమ్మా నయేన హేతునా కారణేనా’’తి. ఉభతోభాగవిముత్తాతి ఉభయభాగేహి ఉభయభాగతో విముత్తాతి అయమేత్థ అత్థోతి దస్సేతి ‘‘ద్వీహి భాగేహి విముత్తా, అరూపా…పే… నామకాయతో’’తి ఇమినా. తేవిజ్జాదిభావన్తి తేవిజ్జఛళభిఞ్ఞచతుప్పటిసమ్భిదభావం. పఞ్ఞావిముత్తా హి తం తివిధం అప్పత్తా కేవలం పఞ్ఞాయ ఏవ విముత్తా.

విసుద్ధత్థాయాతి విసుద్ధిపవారణత్థాయ. సంయోజనట్ఠేన సంయోజనసఙ్ఖాతే చేవ బన్ధనట్ఠేన బన్ధనసఙ్ఖాతే చ. విజితసఙ్గామన్తి యథా రాగాదయో పున న సీసం ఉక్ఖిపన్తి, ఏవం అరియమగ్గసేనాయ వసేన విజితసఙ్గామం. తేనాహ ‘‘విజితరాగదోసమోహసఙ్గామ’’న్తి. మారబలస్సాతి మారసేనాయ, మారస్స వా సామత్థియస్స. వేనేయ్యసత్థన్తి వినేతబ్బజనసమూహం. సకటాదిసత్థసభాగతో వినేయ్యోవ సత్థోతి తం వేనేయ్యసత్థం. సీలసారాదిఅభావతో అన్తోతుచ్ఛో.

పవారణాసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.