౨. గారవసుత్తవణ్ణనా

౧౭౩. అయం వితక్కోతి అయం ‘‘కిన్తాహం విహరేయ్య’’న్తి ఏవం పవత్తితవితక్కో. అఞ్ఞస్మిన్తి పరస్మిం. అత్తా న హోతీతి హి అఞ్ఞో, పరో. సో పనేత్థ న యో కోచి అధిప్పేతో, అథ ఖో గరుట్ఠానీయో. తేనాహ ‘‘కఞ్చి గరుట్ఠానే అట్ఠపేత్వా’’తి. పతిస్సవతి గరునో ‘‘ఆమా’’తి సమ్పటిచ్ఛతీతి పతిస్సో, న పతిస్సోతి అప్పతిస్సో. పతిస్సయరహితో గరుపస్సయరహితోతి అత్థో.

సదేవకేతి అవయవేన విగ్గహో సముదాయో సమాసత్థో. సదేవకగ్గహణేన పఞ్చకామావచరదేవగ్గహణం పారిసేసఞాయేన ఇతరేసం పదన్తరేహి సఙ్గహితత్తా, సమారకగ్గహణేన ఛట్ఠకామావచరదేవగ్గహణం పచ్చాసత్తిఞాయేన. తత్థ హి మారో జాతో తన్నివాసీ చ హోతి. సబ్రహ్మకవచనేన బ్రహ్మకాయికాదిబ్రహ్మగ్గహణం పచ్చాసత్తిఞాయేనేవ. ‘‘సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయా’’తి సాసనస్స పచ్చత్థికసమణబ్రాహ్మణగ్గహణం. నిదస్సనమత్తఞ్చేతం అపచ్చత్థికానం అసమితపాపానం అబాహితపాపానఞ్చ సమణబ్రాహ్మణానం తేనేవ వచనేన గహితత్తా. కామం ‘‘సదేవకే’’తిఆదివిసేసనానం వసేన సత్తవిసయో లోకసద్దోతి విఞ్ఞాయతి తుల్యయోగవిసయత్తా తేసం. ‘‘సలోమకో సపక్ఖకో’’తిఆదీసు పన అతుల్యయోగేపి అయం సమాసో లబ్భతీతి బ్యభిచారదస్సనతో పజాగహణన్తి పజావచనేన సత్తలోకగ్గహణం. దేవభావసామఞ్ఞేన మారబ్రహ్మేసు గహితేసుపి ఇతరేహి తేసం లబ్భమానవిసేసదస్సనత్థం విసుం గహణన్తి దస్సేన్తో ‘‘మారో నామా’’తిఆదిమాహ. మారో బ్రహ్మానమ్పి విచక్ఖుకమ్మాయ పహోతీతి ఆహ ‘‘సబ్బేస’’న్తి. ఉపరీతి ఉపరిభావే. బ్రహ్మాతి దససహస్సిబ్రహ్మానం సన్ధాయాహ. తథా చాహ ‘‘దసహి అఙ్గులీహీ’’తిఆది. ఇధ దీఘనికాయాదయో వియ బాహిరకానమ్పి గన్థనికాయో లబ్భతీతి ఆహ ‘‘ఏకనికాయాదివసేనా’’తి.

వత్థువిజ్జాదీతి ఆది-సద్దేన విజ్జాట్ఠానాని సఙ్గహితాని. యథాసకం కమ్మకిలేసేహి పజాతత్తా నిబ్బత్తత్తా పజా, సత్తనికాయో. తస్సా పజాయ. సదేవమనుస్సాయాతి వా ఇమినా సమ్ముతిదేవగ్గహణం తదవసిట్ఠమనుస్సలోకగ్గహణఞ్చ దట్ఠబ్బం. ఏవం భాగసో లోకం గహేత్వా యోజనం దస్సేత్వా ఇదాని అభాగసో లోకం గహేత్వా యోజనం దస్సేతుం ‘‘అపిచేత్థా’’తిఆది వుత్తం. లోకవసేన వుత్తాని ‘‘లోకీయన్తి ఏత్థ కమ్మకమ్మఫలానీ’’తి కత్వా, పజావసేన ‘‘హేతుపచ్చయేహి పజాయతీ’’తి కత్వా. సీలసమ్పన్నతరన్తి ఏత్థ పరిపుణ్ణసమ్పన్నతా అధిప్పేతా ‘‘సమ్పన్నం సాలికేదార’’న్తిఆదీసు (జా. ౧.౧౪.౧) వియ. తేనాహ ‘‘అధికతరన్తి అత్థో’’తి. పరిపుణ్ణమ్పి ‘‘అధికతర’’న్తి వత్తబ్బతమరహతి. సేసేసూతి ‘‘సమాధిసమ్పన్నతర’’న్తిఆదీసు.

కారణన్తిఆదీసు కారణన్తి యుత్తిం. అత్థన్తి అవిపరీతత్థం. వుడ్ఢిన్తి అభివుడ్ఢినిమిత్తం.

ఇమినా వచనేనాతి ఇమస్మిం సుత్తే అనన్తరం వుత్తవచనేన. న కేవలం ఇమినావ, సుత్తన్తరమ్పి ఆనేత్వా పటిబాహితబ్బోతి దస్సేన్తో ‘‘న మే ఆచరియో అత్థీ’’తిఆదిమాహ. ఏత్థ యం వత్తబ్బం, తం సుమఙ్గలవిలాసినియా దీఘనికాయట్ఠకథాయ (దీ. ని. అట్ఠ. ౩.౧౬౨) వుత్తమేవ. సరన్తి కరణే ఏతం పచ్చత్తవచనన్తి ఆహ ‘‘సరన్తేనా’’తి, సరన్తి వా సరణహేతూతి అత్థో.

గారవసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.