౯. మచ్ఛరిసుత్తవణ్ణనా

౪౯. మచ్ఛరినోతి మచ్ఛేరవన్తో మచ్ఛేరసమఙ్గినోతి ఆహ ‘‘మచ్ఛేరేన సమన్నాగతా’’తి. మచ్ఛేరం మచ్ఛరియన్తి అత్థతో ఏకం. న వన్దతీతి వన్దనమత్తమ్పి న కరోతి, కుతో దానన్తి అధిప్పాయో. ఉపట్ఠానం కాతున్తి మధురపటిసన్థారం కరోతీతి యోజనా. ఇదం తావ ముదుమచ్ఛరియం న హదయం వియ అత్తానం దస్సేన్తస్స మచ్ఛరియన్తి కత్వా. కిం తుయ్హం పాదా రుజ్జన్తి నను తుయ్హంయేవ ఆగతగమనేసు పాదా రుజ్జన్తి, కిన్తే ఇమే ఛిన్దన్తీతి అధిప్పాయో. సామీచిమ్పి న కరోతి కుతో దానన్తి అధిప్పాయో. యథాకమ్మం తంతంగతియో అరన్తి ఉపగచ్ఛన్తీతి అరియా, సత్తా. ఇమే పన కుచ్ఛితా అరియాతి కదరియా, థద్ధమచ్ఛరినో. మచ్ఛరియసదిసఞ్హి కుచ్ఛితం సబ్బహీనం నత్థి సబ్బగుణాభిభూతత్తా భోగసమ్పత్తిఆదిసబ్బసమ్పత్తీనం మూలభూతస్స దానస్స నిసేధతో. ఇతిఆదీహి వచనేహి. అత్తనో ఉపఘాతకోతి మచ్ఛరియానుయోగేన కుసలధమ్మానం గతిసమ్పత్తియా చ వినాసకో.

పుఞ్ఞపాపవసేన సమ్పరేతబ్బతో ఉపగన్తబ్బతో సమ్పరాయో, పరలోకో. కామగుణరతీతి కామగుణసన్నిస్సయో అస్సాదో. ఖిడ్డాతి కాయికఖిడ్డా వాచసికఖిడ్డా చేతసికఖిడ్డాతి ఏవం తివిధా. ఏస విపాకోతి చోళాదీనం కిచ్ఛలాభోతి ఏస ఏవరూపో విపాకో. యమలోకన్తి పరలోకం. ఉపపజ్జరేతి ఏత్థ ఇతి-సద్దో పకారత్థో. తేన పాళియం వుత్తం నిరయం తిరచ్ఛానయోనిఞ్చ సఙ్గణ్హాతి.

యాచన్తి నామ అరియయాచనాయ. వుత్తఞ్హేతం ‘‘ఉద్దిస్స అరియా తిట్ఠన్తి, ఏసా అరియాన యాచనా’’తి (జా. ౧.౭.౫౯). యే సంవిభజన్తి, తే వదఞ్ఞూ నామ ఞత్వా కత్తబ్బకరణతో. విమానప్పభాయాతి నిదస్సనమత్తం, ఉయ్యానకప్పరుక్ఖప్పభాహి దేవతానం వత్థాభరణసరీరప్పభాహిపి సగ్గే పకాసేన్తియేవ. పకాసన్తీతి వా పాకటా హోన్తి, న అపాయలోకే వియ అపాకటాతి అత్థో. పరసమ్భతేసూతి సయం సమ్భతం అనాపజ్జిత్వా పరేహేవ సమ్భరితేసు సుఖూపకరణేసు. తేనాహ పాళియం ‘‘వసవత్తీవ మోదరే’’తి, పరనిమ్మితభోగేసు వసవత్తీ దేవపుత్తా వియ సుఖసమఙ్గితాయ మోదన్తీతి అత్థో. ఏవం వుత్తసమ్పరాయోతి ఏతే సగ్గాతి ఏవం హేట్ఠా వుత్తసమ్పరాయో. ఉభిన్నన్తి ఏతేసం యథావుత్తానం ఉభిన్నం దుక్కటసుకటకమ్మకారీనం. తతో చవిత్వా తతో నిరయసగ్గాదితో చవిత్వా మనుస్సేసు నిబ్బత్తతి. తేసు యో మచ్ఛరీ మనుస్సేసు నిబ్బత్తో, సో దలిద్దో హుత్వా పుబ్బచరియవసేన మచ్ఛరీయేవ హోన్తో దారాదిభరణత్థం మచ్ఛకచ్ఛపాదీని హన్త్వా పునపి నిరయే నిబ్బత్తో. ఇతరో సుద్ధాసయో సమిద్ధో హుత్వా పుబ్బచరియావసేన పునపి పుఞ్ఞాని కత్వా సగ్గే నిబ్బత్తేయ్య. తేనాహ ‘‘పున సమ్పరాయేపి దుగ్గతిసుగతియేవ హోతీ’’తి.

మచ్ఛరిసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.