౧౦. ఏణిజఙ్ఘసుత్తవణ్ణనా
౩౦. ఏణిమిగస్స వియాతి ఏణిమిగస్స జఙ్ఘా వియ. అవయవీసమ్బన్ధే హి ఇదం సామివచనం. పిణ్డిమంసస్స పరితో సమసణ్ఠితత్తా సువట్టీతజఙ్ఘో. కిసన్తి థూలభావపటిక్ఖేపపరాజోతనా, న సుట్ఠు కిసభావదీపనపరాతి ఆహ ‘‘అథూలం సమసరీర’’న్తి. ఆతపేన మిలాతన్తి తపసా మిలాతకాయం ఇన్ద్రియసన్తాపనభావతో. తేనేవాహ – ‘‘తపో మిలాత’’న్తిఆది, తథా చాహ పాళియం ‘‘అప్పాహారం అలోలుప’’న్తి. యథా ‘‘వీరస్స భావో వీరియ’’న్తి వీరభావేన వీరియం లక్ఖీయతి, ఏవం వీరియసమ్భవేన వీరభావోతి ఆహ ‘‘వీరన్తి వీరియవన్త’’న్తి. ‘‘చత్తారో పఞ్చ ఆలోపే, అభుత్వా ఉదకం పివే’’తి (థేరగా. ౯౮౩; మి. ప. ౬.౫.౧౦) ధమ్మసేనాపతివుత్తనియామేన పరిమితభోజితాయ అప్పాహారతా భోజనే మత్తఞ్ఞుతా. ‘‘మితాహార’’న్తి వత్వా పున పరిచ్ఛిన్నకాలభోజితాయపి అప్పాహారతం దస్సేన్తో ‘‘వికాల…పే… పరిత్తాహార’’న్తి ఆహ. చతూసు పచ్చయేసు లోలుప్పవిరహితం బోధిమూలే ఏవ సబ్బసో లోలుప్పస్స పహీనత్తా. ‘‘చతూసు పచ్చయేసూ’’తి హి ఇమినావ సబ్బత్థ లోలుప్పవిగమో దీపితోవాతి. రసతణ్హాపటిక్ఖేపో వా ఏస ‘‘అప్పాహార’’న్తి వత్వా ‘‘అలోలుప’’న్తి వుత్తత్తా. ‘‘సీహం వా’’తి ఏత్థ ఏకచరసద్దో వియ ఇవ-సద్దో అత్థతో ‘‘నాగ’’న్తి ఏత్థాపి ఆనేత్వా, సమ్బన్ధితబ్బోతి ఆహ – ‘‘ఏకచరం సీహం వియ, ఏకచరం నాగం వియా’’తి. ఏకచరా అప్పమత్తా ఏకీకతాయ.
పఞ్చకామగుణవసేన రూపం గహితం తేసం రూపసభావత్తా. మనేన నామం గహితం మనస్స నామసభావత్తా. అవినిభుత్తధమ్మేతి అవినాభావధమ్మే గహేత్వా. ఆది-సద్దేన ఆయతనధాతుఆదయో గహితా. కామగుణగ్గహణేన హేత్థ రూపభావసామఞ్ఞేన పఞ్చ వత్థూని గహితానేవ హోన్తి, మనోగహణేన ధమ్మాయతనం, ఏవం ద్వాదసాయతనాని గహితాని హోన్తి. ఇమినా నయేన ధాతుఆదీనమ్పి గహితతా యోజేతబ్బా. తేనాహ ‘‘పఞ్చక్ఖన్ధాదివసేనపేత్థ భుమ్మం యోజేతబ్బ’’న్తి. ఏత్థాతి పాళియం. కామవత్థు భుమ్మం.
ఏణిజఙ్ఘసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.
సత్తివగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.