౨. నన్దతిసుత్తవణ్ణనా

౧౨. నన్దతీతి ఏత్థ నన్దనం సప్పీతికకామతణ్హాకిచ్చన్తి ఆహ – ‘‘తుస్సతీ’’తి, తస్మా కామపరితోసేన హట్ఠతుట్ఠో హోతీతి అత్థో. పుత్తిమాతి పుత్తవా. పహూతే చాయం మా-సద్దోతి ఆహ ‘‘బహుపుత్తో’’తి. బహుపుత్తతాగహణేన ఇదం పయోజనన్తి దస్సేన్తో ‘‘తస్స హీ’’తిఆదిమాహ. పూరేన్తీతి పదం అపేక్ఖిత్వా ధఞ్ఞస్సాతి సామివచనం. ఇతి ఆహాతి ఇమమత్థం సన్ధాయాహ, ఏవంఅధిప్పాయో హుత్వాతి అత్థో. గోసామికోతి గోమా. ఇధాపి పహూతే మా-సద్దో. గోరససమ్పత్తిన్తి గోరసేహి నిప్ఫజ్జనసమ్పత్తిం. ఉపధీతి పచ్చత్తబహువచనం. హీతి హేతుఅత్థే నిపాతో. నన్దయన్తి పీతిసోమనస్సం జనయన్తీతి నన్దనా. కామం దుక్ఖస్స అధిట్ఠానభావతో నిప్పరియాయతో కామా ‘‘ఉపధీ’’తి వత్తబ్బతం అరహన్తి, తస్సా పన దేవతాయ అధిప్పాయవసేనాహ ‘‘సుఖస్స అధిట్ఠానభావతో’’తి. కిలేసవత్థుహేతుకత్తా సేసపదద్వయస్స కిఞ్చాపి సబ్బం సంసారదుక్ఖం కిలేసహేతుకం, విసేసతో పన పాపధమ్మా అపాయూపపత్తిం నిబ్బత్తేన్తీతి ఆహ – ‘‘కిలేసాపి అపాయదుక్ఖస్స అధిట్ఠానభావతో’’తి. ఉపసంహరమానాతి ఉపనేన్తా ఉప్పాదేన్తా. మనుస్సజాతికోపి దుల్లభఘాసచ్ఛాదనతాయ దుక్ఖబహులో పేతో వియాతి మనుస్సపేతో. మనుస్సజాతికోపి వుత్తరూపో అనత్థపాతితో పరేహి హింసితో సమానో నేరయికో వియాతి మనుస్సనేరయికో.

ఫలేన రుక్ఖతో ఫలం పాతేన్తో వియ. తథేవ నవహాకారేహీతి యథా తీసు కాలేసు నాసమరణభేదనవసేన పుత్తిమా పుత్తనిమిత్తం, తథేవ గోమా గోనిమిత్తం సోచతి నవప్పకారేహి. పఞ్చ కామగుణోపధీపి నరం సోచేన్తీతి యోజనా. తస్సాతి యో ఉత్తరి అనుగిజ్ఝతి తస్స. కామయానస్సాతి జాతకామచ్ఛన్దస్స. జన్తునోతి సత్తస్స. పరిహాయన్తి చే వినస్సన్తి చే. సల్లవిద్ధోవాతి సల్లేన విద్ధో వియ. రుప్పతీతి వికారం ఆపజ్జతి, సోచతీతి అత్థో. నరస్స సోచనా సోకఘట్టనపచ్చయో. ఉపధయో నత్థీతి కామం కిలేసాభిసఙ్ఖారూపధయో తావ ఖీణాసవస్స నత్థేవ మగ్గాధిగమేన నిరోధితత్తా, ఖన్ధూపధయో పన కథన్తి? తేపి తస్స సఉపాదిసేసకాలేపి అట్ఠుప్పత్తిహేతుభూతా న సన్తేవ, అయఞ్చ అనుపాదిసేసకాలే. తేనాహ ‘‘సో నిరుపధి మహాఖీణాసవో’’తి.

నన్దతిసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.