౩. నత్థిపుత్తసమసుత్తవణ్ణనా

౧౩. పుత్తపేమం పుత్తగ్గహణేన గహితం ఉత్తరపదలోపేనాతి ఆహ ‘‘పుత్తపేమసమ’’న్తి. గోసమితన్తి గోహి సమం కతం. తేనాహ ‘‘గోహి సమ’’న్తి. సూరియస్స సమాతి సూరియసమా. అవయవసమ్బన్ధే చేతం సామివచనం. అవయవో చేత్థ ఆభా ఏవాతి విఞ్ఞాయతి ‘‘అనన్తరం ఆభా’’తి వుచ్చమానత్తాతి ఆహ ‘‘సూరియాభాయ సమా’’తిఆది. మహోఘభావేన సరన్తి సవన్తీతి సరా, మహన్తా జలాసయా. సబ్బే తే సముద్దపరమా ఓరిమజనేహి అదిట్ఠపరతీరత్తా తస్స.

నత్థి అత్తసమం పేమన్తి గాథాయ పఠమగాథాయం వుత్తనయేన అత్థో వేదితబ్బో. అత్తపేమేన సమం పేమం నామ నత్థీతి అయమత్థో. అనుదకకన్తారే ఘమ్మసన్తాపం అసహన్తియా అఙ్కే ఠపితపుత్తకం కన్దన్తం భూమియం నిపజ్జాపేత్వా తస్స ఉపరి ఠత్వా మతఇత్థివత్థునా దీపేతబ్బం. తేనాహ – ‘‘మాతాపితాదయో హి ఛడ్డేత్వాపి పుత్తధీతాదయో’’తి. తథా చాహ –

‘‘సబ్బా దిసా అనుపరిగమ్మ చేతసా,

నేవజ్ఝగా పియతరమత్తనా క్వచి;

ఏవం పియో పుథు అత్తా పరేసం,

తస్మా న హింసే పరమత్తకామో’’తి. (సం. ని. ౧.౧౧౯; ఉదా. ౪౧; నేత్తి. ౧౧౩);

ధఞ్ఞేన సమం ధనం నామ నత్థి, యస్మా తప్పటిబద్ధా ఆహారూపజీవీనం సత్తానం జీవితవుత్తి. తథారూపే కాలేతి దుబ్భిక్ఖకాలే. ఏకదేసంయేవ ఓభాసన్తీతి ఏకస్మిం ఖణే చతూసు మహాదీపేసు ఓభాసం ఫరితుం అసమత్థత్తా సూరియస్సపి, పగేవ ఇతరేసం. బోధిసత్తస్స ఉదయబ్బయస్స ఞాణానుభావేన సకలజాతిఖేత్తం ఏకాలోకం అహోసీతి ఆహ ‘‘పఞ్ఞా…పే… సక్కోతీ’’తి. తమం విధమతీతి పుబ్బేనివాసఞాణాదయో పఞ్ఞా యత్థ పవత్తన్తి, తమనవసేసం బ్యాపేత్వా ఏకప్పహారేన పవత్తనతో. ‘‘వుట్ఠియా పన పవత్తమానాయ యావ ఆభస్సరభవనా’’తి పచురవసేన వుత్తం.

నత్థిపుత్తసమసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.