౬. జాగరసుత్తవణ్ణనా

౬. జాగరతన్తి అనాదరే సామివచనం. తేనాహ ‘‘ఇన్ద్రియేసు జాగరన్తేసూ’’తి. ‘‘విస్సజ్జనగాథాయం పనా’’తి ఇమస్స పదస్స ‘‘అయమత్థో వేదితబ్బో’’తి ఇమినా సమ్బన్ధో. పుచ్ఛాగాథాయ పన అత్థో ఇమినావ నయేన విఞ్ఞాయతీతి అధిప్పాయో. పఞ్చ జాగరతం సుత్తాతి ఏత్థ ‘‘సుత్తా’’తి పదం అపేక్ఖిత్వా పఞ్చాతి పచ్చత్తవచనం ‘‘జాగరత’’న్తి పదం అపేక్ఖిత్వా సామివసేన పరిణామేతబ్బం ‘‘పఞ్చన్నం జాగరత’’న్తి. తేనాహ – ‘‘పఞ్చసు ఇన్ద్రియేసు జాగరన్తేసూ’’తి, జాగరన్తేసు బద్ధాభావేన సకిచ్చప్పసుతతాయ సకిచ్చసమత్థతాయ చాతి అత్థో. సోత్తంవ సుత్తా పమాదనిద్దాభావతో. తమేవ సుత్తభావం పుగ్గలాధిట్ఠానాయ కథాయ దస్సేతుం ‘‘కస్మా’’తిఆది వుత్తం. పమజ్జతి, పమాదో వా ఏతస్స అత్థీతి పమాదో, తస్స భావో పమాదతా, తాయ, పమత్తభావేనాతి అత్థో.

ఏవం గాథాయ పఠమస్స పాదస్స అత్థం వత్వా దుతియస్స వత్తుం ‘‘ఏవం సుత్తేసూ’’తిఆది వుత్తం. తస్సత్థో వుత్తనయేన వేదితబ్బో. యస్మా అప్పహీనసుపనకిరియావసేన సనీవరణస్స పుగ్గలస్స అనుప్పన్నరాగరజాదయో ఉప్పజ్జన్తి, ఉప్పన్నా పవడ్ఢన్తి, తస్మా వుత్తం ‘‘నీవరణేహేవ కిలేసరజం ఆదియతీ’’తి. తేనేవాహ ‘‘పురిమా’’తిఆది. పురిమానం పచ్ఛిమానం అపరాపరుప్పత్తియా పచ్చయభావో హేత్థ ఆదియనం. పఞ్చహి ఇన్ద్రియేహి పరిసుజ్ఝతీతి మగ్గపరియాపన్నేహి సద్ధాదీహి పఞ్చహి ఇన్ద్రియేహి సకలసంకిలేసతో విసుజ్ఝతి. పఞ్ఞిన్ద్రియమేవ హి అనఞ్ఞాతఞ్ఞస్సామీతిన్ద్రియాదీని, ఇతరాని చ అన్వయానీతి.

జాగరసుత్తవణ్ణనా నిట్ఠితా.