ఉపోసథాదిపుచ్ఛావిస్సజ్జనా

౩౩౨. విస్సజ్జనే ఏవమత్థో వేదితబ్బోతి యోజనా. కాయసామగ్గీ ఆది నామాతి యోజనా. ఓసారణకిరియాతి కథనకిరియా. ఛన్దపవారణం ఆహరిత్వాతి ఛన్దఞ్చ పవారణఞ్చ ఆహరిత్వా. పవారణాకథాతి ‘‘సఙ్ఘం భన్తే పవారేమీ’’తిఆదికా (మహావ. ౨౧౦) పవారణాకథా. తజ్జనీయకమ్మాదీసు వత్థు నామ కిం? పుగ్గలో నామ కోతి ఆహ ‘‘వత్థు నామా’’తిఆది. తత్థ యేన వత్థునాతి భణ్డనకారకాదినా యేన వత్థునా కరణభూతేన, హేతుభూతేన వా. యేనాతి పుగ్గలేన కత్తుభూతేన, కతన్తి సమ్బన్ధో. ‘‘తస్సా తస్సా కమ్మవాచాయా’’తి పదం ‘‘అవసానవచన’’న్తి పదే అవయవిసమ్బన్ధో. సబ్బత్థాతి సబ్బేసు విస్సజ్జనేసు.

ఇతి ఉపోసథాదిపుచ్ఛావిస్సజ్జనవణ్ణనాయ యోజనా

సమత్తా.

అత్థవసపకరణవణ్ణనా

౩౩౪. అత్థవసపకరణేతి అవయవిఆధారో. దస అత్థవసేతిఆదీసూతి అవయవాధారో. యన్తి వచనం. ఉపరిమం ఉపరిమం పదన్తి ‘‘సఙ్ఘఫాసుతాయా’’తిఆదికం ఉత్తరుత్తరి వుత్తం పదం. హేట్ఠిమస్స హేట్ఠిమస్స పదస్సాతి ‘‘సఙ్ఘసుట్ఠుతాయా’’తిఆదికస్స అధో అధో వుత్తస్స పదస్స.

యదేతం పదసతం వుత్తన్తి యోజనా. తత్థాతి తస్మిం పదసతే, నిద్ధారణే భుమ్మం, అత్థసతన్తి అభిధేయ్యసతం. ధమ్మసతన్తిఅభిధానసతం, పాళిసతన్తి అత్థో. ‘‘అత్థసతం ధమ్మసత’’న్తి పదానం అత్థన్తరవికప్పం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అథ వా’’తిఆది. తత్థ యే దస అత్థవసే పటిచ్చ పఞ్ఞత్తం, తేసం దసఅత్థవసానన్తి యోజనా, యే దస అత్థవసే పుబ్బే వణ్ణితా, తేసం దసఅత్థవసానన్తి యోజనా. పఠమపారాజికవణ్ణనాయం (పారా. అట్ఠ. ౧.౩౯) వణ్ణితాతి సమ్బన్ధో. తత్థాతి ‘‘సఙ్ఘసుట్ఠుతాయా’’తిఆదిపాఠే. సుట్ఠు దేవాతి సుట్ఠు మహారాజ. హి యస్మా ఆణాబలభోగబలఇస్సరియబలేహి దిబ్బతి, తస్మా దేవోతి వుచ్చతి. యో చాతి గహట్ఠో వా పబ్బజితో వా, సమ్పటిచ్ఛతీతి సమ్బన్ధో. తస్మాతి యస్మా హితాయ సుఖాయ హోతి, తస్మా. ఆనిసంసం దస్సేత్వా పఞ్ఞపేస్సామీతి సమ్బన్ధో. అభిభవిత్వా న పఞ్ఞపేస్సామీతి యోజనా. ఇధాతి అత్థవసపకరణే. తదత్థజోతకానన్తి సోయేవ అత్థో తదత్థో, తస్స జోతకా తదత్థజోతకా, తేసం. ఇదాని వేదితబ్బానీతి సమ్బన్ధో. అత్థం జోతేన్తీతి అత్థజోతకా, సద్దా. నీహరిత్వా, నియమేత్వా వా అత్థో వుచ్చతే ఇమాహి సద్దపఞ్ఞత్తీహీతి నిరుత్తియో.

అత్థసతన్తి గాథాయం అత్థవసే పకరణే అత్థసతం వేదితబ్బన్తిఆదినా యోజనా కాతబ్బా. ఇతి హీతి ఇతి ఏవ. హిసద్దో హి ఏవసద్దత్థో. ఇదన్తి ‘‘అత్థసత’’న్తిఆదివచనం, వుత్తన్తి సమ్బన్ధో. ఏతన్తి యథావుత్తం అత్థం పటిచ్చాతి సమ్బన్ధో.

ఇతి సమన్తపాసాదికాయ వినయసంవణ్ణనాయ

మహావగ్గవణ్ణనాయ

యోజనా సమత్తా.