౪. పవారణాక్ఖన్ధకం

౧౨౦. అఫాసుకవిహారకథా

౨౦౯. పవారణాక్ఖన్ధకే అల్లాపోతి ఏత్థ ఆత్యూపసగ్గస్స ఆదికమ్మత్థం, లపధాతుయా చ కథనత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘పఠమవచన’’న్తి. ఆదితో, ఆదిమ్హి వా లపనం కథనం, లపతి అనేనాతి వా అల్లాపో సంయోగే పరే రస్సో. సం పున లపనం, లపతి వా అనేనాతి సల్లాపో. హత్థవిలఙ్ఘకేనాతి ఏత్థ విపుబ్బో లఘిధాతు ఉక్ఖిపనత్థోతి ఆహ ‘‘హత్థుక్ఖేపకేనా’’తి. పసుసంవాసన్తి ఏత్థ పసూతి సబ్బచతుప్పదా. తే హి అఞ్ఞమఞ్ఞం పసన్తి బాధన్తి, మనుస్సాదీహి వా పసీయన్తి బాధీయన్తీతి పసవోతి వుచ్చన్తి. పసూనం వియ సంవాసన్తి పసూనం సంవాసో వియ సంవాసోతి పసుసంవాసో, తం పసుసంవాసం. తమత్థం విత్థారేన్తో ఆహ ‘‘పసవోపి హీ’’తిఆది. తథాతి యథా న కరోన్తి, తథాతి అత్థో. ఏతేపీతి భిక్ఖవోపి. తస్మాతి యస్మా అకంసు, తస్మా. నేసన్తి భిక్ఖూనం. సబ్బత్థాతి సబ్బేసు ఏళకసంవాససపత్తసంవాసేసు. మూగబ్బతన్తి మూగస్స వతం వియ వతన్తి మూగబ్బతం, సుఞ్ఞవచనవతన్తి అత్థో. తిత్థియసమాదానన్తి తిత్థియేహి సమాదాతబ్బం. వతసమాదానన్తి సమాదాతబ్బం వతం. అఞ్ఞమఞ్ఞానులోమతాతి ఏత్థ తాసద్దస్స భావత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అనులోమభావో’’తి. ఇమినా ‘‘దేవతా’’తిఆదీసు (సం. ని. అట్ఠ. ౧.౧.౧; ఖు. పా. అట్ఠ. ౫.ఏవమిచ్చాదిపాఠవణ్ణనా; సు. ని. అట్ఠ. ౨.అఙ్గలసుత్తవణ్ణనా) వియ తాపచ్చయస్స స్వత్థం ‘‘జనతా’’తిఆదీసు (పే. వ. అట్ఠ. ౪౬౦) వియ సమూహత్థఞ్చ నివత్తేతి. ‘‘అఞ్ఞమఞ్ఞం వత్తు’’న్తి వచనస్స యుత్తిం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘వదన్తు మ’’న్తిఆది. వదన్తం భిక్ఖుం వత్తున్తి యోజనా. ‘‘ఆపత్తీహి వుట్ఠానభావో’’తి ఇమినా ఆపత్తివుట్ఠానతాతి పదస్స పఞ్చమీసమాసఞ్చ తాపచ్చయస్స భావత్థఞ్చ దస్సేతి. ‘‘వినయ’’న్తిఆదినా పురతో కత్వా కరణం పురేక్ఖారో, తస్స భావో పురేక్ఖారతా, వినయం పురేక్ఖారతా వినయపురేక్ఖారతాతి వచనత్థం దస్సేతి. ఏత్థ పురసద్దస్స ఏకారత్తం సద్దసత్థేసు (మోగ్గల్లానబ్యాకరణే ౫.౧౩౪ సుత్తే) వదన్తి. తస్స యుత్తిం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘వదన్తుమ’’న్తిఆది (మోగ్గల్లానబ్యాకరణే ౫.౧౩౪ సుత్తే).

౨౧౦. సబ్బసఙ్గాహికాతి ‘‘సఙ్ఘో పవారేయ్యా’’తి సామఞ్ఞతో వుత్తత్తా సబ్బేసం తేవాచికాదీనం సఙ్గాహకా. ఞత్తీతి ఞాపేతి సఙ్ఘం ఏతాయ వచనాయాతి ఞత్తి. సబ్బసఙ్గాహికభావం విత్థారేన్తో ఆహ ‘‘ఏవఞ్హి వుత్తే’’తిఆది. తేవాచికన్తి తిస్సో వాచా ఏతస్సాతి తేవాచికం, తీహి వాచాహి కత్తబ్బన్తి వా తేవాచికం. ఏసేవ నయో సేసేసుపి. సమానవస్సికన్తి సమానం వస్సం ఏతేసన్తి సమానవస్సా, తేహి కత్తబ్బన్తి సమానవస్సికం. అఞ్ఞన్తి ద్వేవాచికఏకవాచికం.

౨౧౧. అచ్ఛన్తీతి ఏత్థ ఆసధాతుయా ఉపవేసనత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘నిసిన్నావ హోన్తీ’’తి. ‘‘న ఉట్ఠహన్తీ’’తి ఇమినా ఏవఫలం దస్సేతి. తదమన్తరాతి ఏత్థ ‘‘తదన్తరా’’తి వత్తబ్బే వాచాసిలిట్ఠవసేన మకారాగమం కత్వా వుత్తన్తి ఆహ ‘‘తదన్తరా’’తి. తస్స అత్తనో పవారితకాలస్స అన్తరా. ‘‘యావ పవారేన్తీ’’తి పదస్స నియమత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘తావతకం కాల’’న్తి. యావాతి నిపాతస్స పయోగత్తా ‘‘తదమన్తరా’’తి ఏత్థ అభివిధిఅవధ్యత్థే పఞ్చమీవిభత్తి హోతీతి దట్ఠబ్బం.

౧౨౧. పవారణాభేదకథా

౨౧౨. చాతుద్దసికాయాతి భణ్డనకారకేహి ఉపద్దుతత్తా పచ్చుక్కడ్ఢితాయ పుబ్బకత్తికమాసస్స కాళపక్ఖచాతుద్దసికాయ. ‘‘అజ్జ పవారణా పన్నరసీ’’తి పుబ్బకిచ్చం కాతబ్బన్తి యోజనా.

పవారణాకమ్మేసూతి నిద్ధారణే భుమ్మం, ‘‘అధమ్మేన వగ్గం పవారణాకమ్మ’’న్తిఆదీసు సమ్బన్ధితబ్బం. అధమ్మేన వగ్గన్తి ఏత్థ అధమ్మం నామ సఙ్ఘో హుత్వాపి సఙ్ఘపవారణమకత్వా గణపవారణాయ కరణం, గణో హుత్వాపి గణపవారణమకత్వా సఙ్ఘపవారణాయ కరణఞ్చ. వగ్గం నామ ఏకసీమాయం వసన్తానమ్పి సబ్బేసం ఏకతో అసన్నిపతనం.

అధమ్మేన సమగ్గన్తి ఏత్థ అధమ్మం వుత్తనయమేవ. సమగ్గం నామ సబ్బేసం ఏకతో సన్నిపతనం.

ధమ్మేన వగ్గన్తి ఏత్థ ధమ్మం నామ సఙ్ఘో హుత్వా సఙ్ఘపవారణాయ కరణం, గణో హుత్వా గణపవారణాయ కరణఞ్చ. వగ్గం వుత్తనయమేవ. ధమ్మేన సమగ్గం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ. ఇతిసద్దో పరిసమాపనత్థో.

౨౧౩. ఏవం దిన్నాయాతి ఏవం పాళియం వుత్తనయేనేవ దిన్నాయ. పవారేతబ్బన్తి వస్సంవుత్థపవారణాయ పవారేతబ్బం. తిస్సోతి తిస్సనామకో. దిట్ఠేన వా వదతూతి సమ్బన్ధో. తన్తి తిస్సనామకం భిక్ఖుం. సఙ్ఘో అనుకమ్పం ఉపాదాయ వదతూతి యోజనా. వుడ్ఢతరోతి పవారణాదాయకో తంహారకతో వుడ్ఢతరో. హీతి లద్ధగుణో. తేనాతి పవారణాహారకేన. తస్సాతి పవారణాదాయకస్స.

ఇధాపి చాతి ఇమస్మిం పవారణాక్ఖన్ధకేపి చ. అపిసద్దో ఉపోసథక్ఖన్ధకం అపేక్ఖతి. అవసేసకమ్మత్థాయాతి పవారణాకమ్మతో అవసేసానం కమ్మానమత్థాయ హోతీతి సమ్బన్ధో. పవారణాయ ఆహటాయ సతియాతి యోజనా. తస్స చాతి పవారణాదాయకస్స చ. సబ్బేసన్తి పవారణాదాయకస్స చ సఙ్ఘస్స చాతి సబ్బేసం. అఞ్ఞం పన కమ్మన్తి పవారణాకమ్మతో అఞ్ఞం కమ్మం పన. తేన పన భిక్ఖునాతి పవారణాదాయకేన భిక్ఖునా పన. ఏత్థ చ తదహుపవారణాయ అత్తనో చ సఙ్ఘస్స చ సచే పవారణాకమ్మమేవ హోతి, పవారణాయేవ దాతబ్బా. అథ అఞ్ఞమేవ కమ్మం హోతి, ఛన్దోయేవ దాతబ్బో. యది పవారణాకమ్మఞ్చ అఞ్ఞకమ్మఞ్చ హోతి, పవారణా చ ఛన్దో చ దాతబ్బో. తం సన్ధాయ వుత్తం ‘‘తదహు పవారణాయ పవారణం దేన్తేన ఛన్దమ్పి దాతు’’న్తి (మహావ. ౨౧౩). తేనాతి దానహేతునా.

౨౧౮. అజ్జ మే పవారణాతి ఏత్థ పాళినయతో అఞ్ఞం అట్ఠకథానయం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘సచే’’తిఆది.

౨౧౯. వుత్తనయమేవాతి ఉపోసథక్ఖన్ధకే (మహావ. అట్ఠ. ౧౬౯) వుత్తనయమేవ.

౨౨౨. పున పవారేతబ్బన్తి ఏత్థ న కేవలం పవారణాయేవ పున కాతబ్బా, పుబ్బకిచ్చాదీనిపి పున కాతబ్బానీతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘పున పుబ్బకిచ్చ’’న్తిఆది.

౨౨౮. ఏసేవ నయోతి ‘‘అజ్జ పవారణా పన్నరసీ’’తి పుబ్బకిచ్చం అతిదిసతి. అస్సాతి వచనస్స. ఞత్తిన్తి ‘‘సుణాతు మే భన్తే సఙ్ఘో అజ్జ పవారణా’’తి ఞత్తిం. పచ్ఛిమేహీతి పచ్ఛిమవస్సం ఉపగతేహి భిక్ఖూహి. ఉపోసథగ్గేతి ఉపోసథస్స గణ్హనట్ఠానే గేహే. ద్వే ఞత్తియోతి పవారణాఞత్తి చ ఉపోసథఞత్తి చాతి ద్వే ఞత్తియో. ఇదఞ్చాతి ఇదం వక్ఖమానం పన. ఏత్థాతి పురిమికపచ్ఛిమికభిక్ఖూనం సంసగ్గట్ఠానే. పురిమికాయ ఉపగతేహీతి విభత్తఅపాదానం అనుమేయ్యవిసయఅపాదానం, థోకతరాతి సమ్బన్ధో, సహాదియోగో వా, సమసమాతి సమ్బన్ధో. సమసమాతి సమేన, సమతో వా సమా సమసమా, అతిరేకసమాతి అత్థో. కిఞ్చి ఊనం వా అధికం వా నత్థీతి అధిప్పాయో. ఇతీతి ఇదం లక్ఖణం.

సోతి పచ్ఛిమికో భిక్ఖు. ఇతరేనాతి పచ్ఛిమికేన. తేసన్తి పురిమికానం. ఏకేనాతి పురిమికేన. ఏకస్సాతి పచ్ఛిమికస్స. పున ఏకేనాతి పచ్ఛిమికేన. ‘‘ఏకస్సా’’తి అనువత్తేతబ్బో, పురిమికస్సాతి అత్థో. పురిమవస్సూపగతేహి అధికతరాతి సమ్బన్ధో. థోకతరేహీతి పచ్ఛిమవస్సూపగతేహి థోకతరేహి పురిమవస్సూపగతేహీతి యోజనా.

కత్తికాయాతి పచ్ఛిమకత్తికాయ. చాతుమాసినియా పవారణాయాతి చతున్నం మాసానం పూరణియా పవారణాయ. పవారణాఞత్తిం ఠపేత్వాతి సమసమా హుత్వాపి పవారణాదివసత్తా పవారణాఞత్తిం ఠపేత్వా. తేహీతి పచ్ఛిమికేహి. ఇతరేహీతి పురిమికేహి. తేసన్తి పచ్ఛిమికానం. థోకతరా వాతి ఏకాదినా థోకతరా వా. తేసన్తి పురిమికానం. తేహీతి పచ్ఛిమికేహి.

౨౩౩. సఙ్ఘసామగ్గియాతి ఏత్థ కీదిసీ సఙ్ఘసామగ్గీ వేదితబ్బాతి ఆహ ‘‘కోసమ్బకసామగ్గీసదిసావ వేదితబ్బా’’తి. ఏత్థాతి సామగ్గీపవారణాయం. అప్పమత్తకేతి పత్తచీవరాదిం పటిచ్చ ఉప్పన్నే అప్పమత్తకే వివాదే. పవారణాయమేవాతి పవారణాదివసేయేవ. కస్మిం దివసే సామగ్గీపవారణా కాతబ్బాతి ఆహ ‘‘సామగ్గీపవారణ’’న్తిఆది. పఠమపవారణన్తి పుబ్బకత్తికపుణ్ణమిం. యావ కత్తికచాతుమాసినీ పుణ్ణమాతి అయం అవధి అనభివిధిఅవధి నామ. కస్మా? కత్తికచాతుమాసినిపుణ్ణమిం ఠపేత్వా అన్తోయేవ గహేతబ్బత్తా. ఏత్థన్తరేతి ఏతస్మిం ద్విన్నం పుణ్ణమినమన్తరే అట్ఠవీసతిపమాణే దివసే కాతబ్బా. తతోతి ఏత్థన్తరసఙ్ఖాతా అట్ఠవీసదివసతో.

౧౪౦. ద్వేవాచికాదిపవారణాకథా

౨౩౪. ఞత్తిం ఠపేన్తేనాపీతి పిసద్దో న కేవలం పవారేన్తేన ఏవ ద్వేవాచికం పవారేతబ్బం, అథ ఖో ఞత్తిం ఠపేన్తేనాపి ద్వేవాచికఞత్తియేవ ఠపేతబ్బాతి దస్సేతి. ఏత్థ చాతి ‘‘సమానవస్సికం పవారేతు’’న్తి పాఠే చ. సమానవస్సికాతి గణనవసేన సమానం వస్సం ఏతేసన్తి సమానవస్సికా, సమానే వస్సే ఉపసమ్పాదేన్తీతి వా సమానవస్సికా. ఏకతోతి ఏకస్మిం ఖణే, ఏకపహారేన వా.

౧౪౧. పవారణాట్ఠపనకథా

౨౩౬. సబ్బం సఙ్గణ్హాతీతి సబ్బసఙ్గాహికం. పుగ్గలస్స ఠపనం పుగ్గలికం. తత్థాతి ద్వీసు పవారణాట్ఠపనేసు. సబ్బసఙ్గాహికే ఠపితా హోతీతి సమ్బన్ధో. యావ రేకారో అత్థి, తావాతి యోజనా. భాసియిత్థాతి భాసితా. లపియిత్థాతి లపితా. న పరియోసియిత్థాతి అపరియోసితా. ఏత్థన్తరేతి ఏతస్మిం సుకారరేకారానం అన్తరే. ఏకపదేపీతి పిసద్దో ఏకక్ఖరేపీతి అత్థం సమ్పిణ్డేతి. ఠపితాతి ‘‘సుణాతు మే భన్తే సఙ్ఘో, ఇత్థన్నామో పుగ్గలో సాపత్తికో, తస్స పవారణం ఠపేమీ’’తి ఞత్తియా ఠపితా. య్యకారేతి ‘‘పవారేయ్యా’’తి ఏత్థ య్యకారే. తతోతి య్యకారతో. పుగ్గలికట్ఠపనే పన అట్ఠపితా హోతీతి సమ్బన్ధో. సంకారతోతి ‘‘సఙ్ఘం భన్తే’’తి ఏత్థ సంకారతో. సబ్బపచ్ఛిమోతి తీసు వారేసు తతియవారే సబ్బేసం అక్ఖరానం పచ్ఛిమో టికారో అత్థీతి యోజనా. ఏత్థన్తరేతి ఏతస్మిం సంకారటికారానం అన్తరే. తస్మాతి యస్మా పరియోసితా హోతి, తస్మా. ‘‘ఏసేవ నయో’’తి వుత్తవచనం విత్థారేన్తో ఆహ ‘‘ఏతాసుపి హీ’’తిఆది. తత్థ ఏతాసుపీతి ద్వేవాచికఏకవాచికసమానవస్సికాసుపి. పిసద్దో తేవాచికమపేక్ఖతి. ఠపనఖేత్తన్తి ఠపనస్స భూమి. ఇతిసద్దో పరిసమాపనత్థో.

౨౩౭. అనుయుఞ్జియమానోతి ఏత్థ అనుయుఞ్జసద్దో పుచ్ఛనత్థోతి ఆహ ‘‘పుచ్ఛియమానో’’తి. పరతోతి పరస్మింయేవ ఖన్ధకేతి (మహావ. ౨౩౭) అత్థో. అలం భిక్ఖు మా భణ్డనన్తిఆదీనీతి ఏత్థ ఆదిసద్దేన ‘‘మా కలహం, మా వివాద’’న్తివచనాని సఙ్గణ్హాతి, వచనాని వత్వా ఓమద్దిత్వాతి యోజనా. వచనోమద్దనాతి వచనేనేవ ఓమద్దనా. హీతి సచ్చం. ఇధాతి ఇమస్మిం పవారణాట్ఠపనట్ఠానే. అనుద్ధంసితం పటిజానాతీతి ఏత్థ పటిజాననాకారం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అమూలకేన పారాజికేన అనుద్ధంసితో అయం మయా’’తి. ‘‘లిఙ్గనాసనాయా’’తి ఇమినా దణ్డకమ్మనాసనసంవాసనాసనాని నివత్తేతి.

౨౩౮. ఏతన్తి ‘‘అసుకా ఆపత్తీ’’తి వచనం. కలహస్స ముఖన్తి కలహస్స ఉపాయో.

౧౪౩. వత్థుట్ఠపనాదికథా

౨౩౯. చోరా అగమంసు కిరాతి సమ్బన్ధో. పోక్ఖరణితో నీహరిత్వాతి సమ్బన్ధో. సోతి భిక్ఖు, ఏవమాహాతి సమ్బన్ధో. వుత్థేనాతి వసన్తేన, యేన కేనచి కతన్తి సమ్బన్ధో. తం పుగ్గలన్తి వత్థుకతం తం పుగ్గలం. ఏత్థాతి ‘‘వత్థుం ఠపేత్వా సఙ్ఘో పవారేయ్యా’’తి పాఠే. ఇమినా వత్థునా అపదిసాహీతి సమ్బన్ధో. నన్తి పుగ్గలం. అనువిజ్జిత్వాతి అనుయుఞ్జిత్వా, పుచ్ఛిత్వాతి అత్థో.

ఏకో భిక్ఖు పూజేసి, పివీతి సమ్బన్ధో. తస్సాతి భిక్ఖుస్స. తదనురూపోతి తేసం పూజనపివనానం అనురూపో. సోతి చోదకో భిక్ఖు. తం గన్ధన్తి తం సరీరగన్ధం. యం పుగ్గలన్తి యోజనా. ఠపేసీతి పవారణాయ ఠపేసి. అయమస్సాతి అయం దోసో అస్స పుగ్గలస్స.

ఇదానేవ నన్తి ఏత్థ ‘‘న’’న్తి పదం ‘‘పుగ్గల’’న్తి పదేన యోజేతబ్బం. నం పుగ్గలన్తి హి అత్థో. ఉభయన్తి వత్థుఞ్చ పుగ్గలఞ్చాతి ఉభయం. కల్లం వచనాయాతి యుత్తం కథేతుం. కస్మా కల్లం వచనాయాతి యోజనా. పవారణతో పుబ్బే, పచ్ఛా చాతి సమ్బన్ధో. ఇతి తస్మా కల్లం వచనాయాతి యోజనా. ఇదఞ్హి ఉభయన్తి వత్థుపుగ్గలసఙ్ఖాతం ఇదమేవ ఉభయం. పవారణాయ పుబ్బేతి యోజనా. ఉక్కోటేన్తస్సాతి చాలేన్తస్స.

౧౪౪. భణ్డనకారకవత్థుకథా

౨౪౦. చతుత్థపఞ్చమాతి ఛసు పక్ఖేసు పోట్ఠపాదమాసస్స జుణ్హపక్ఖకాళపక్ఖసఙ్ఖాతా చతుత్థపఞ్చమా. తతియోతి సావణమాసస్స కాళపక్ఖో తతియో. తతియచతుత్థపఞ్చమా వాతి ఏత్థ తతియోతి సావణమాసస్స కాళపక్ఖో. చతుత్థోతి పోట్ఠపాదమాసస్స జుణ్హపక్ఖో. పఞ్చమోతి తస్సేవ కాళపక్ఖో. ‘‘తతియ…పే… పఞ్చమా వా’’తి పదాని ‘‘ద్వే వా తయో వా’’తి పదేహి యథాక్కమం యోజేతబ్బాని. చతుత్థే వా కతేతి చతుత్థపక్ఖే వా పన్నరసిభావేన కతే. ద్వే చాతుద్దసికాతి తతియపక్ఖే చ చాతుద్దసియా సద్ధిం ద్వే చాతుద్దసికా. ఇమేతి భణ్డనకారకా. తేతి భణ్డనకారకా.

అసంవిహితాతి ఏత్థ అకారస్స విరహత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘సంవిదహనవిరహితా’’తి. తత్థ సంవిదహనవిరహితాతి సంవిదహనరక్ఖవిరహితా. ఆగమనజాననత్థాయాతి భణ్డనకారకానం ఆగమనస్స జాననత్థాయ. కిలన్తత్థాతి తుమ్హే కిలన్తా భవథ. ‘‘సమ్మోహం కత్వా’’తి ఇమినా విక్ఖిత్వాతి పదస్స విక్ఖేపం కత్వాతి అత్థం దస్సేతి. నో చే లభేథాతి ఏత్థ కిమత్థాయ న లభేథాతి ఆహ ‘‘బహిసీమం గన్తు’’న్తి. ‘‘భణ్డనకారకానం…పే… హోన్తీ’’తి ఇమినా అలభనస్స కారణం దస్సేతి. యన్తి ఆగమం జుణ్హం. కోముదియా చాతుమాసినియాతి పచ్ఛిమకత్తికపుణ్ణమాయం. సా హి కుముదానమత్థితాయ కోముదీ, చతున్నం వస్సికానం మాసానం పూరణత్తా చాతుమాసినీతి వుచ్చతి. తదా హి కుముదాని సుపుప్ఫితాని హోన్తి, తస్మా కుముదానం సమూహా, కుముదాని ఏవ వా కోముదా, తే ఏత్థ అత్థీతి కోముదీతి వుచ్చతి, కుముదవతీతి వుత్తం హోతి. అవస్సం పవారేతబ్బన్తి ధువం పవారేతబ్బం. హీతి సచ్చం, యస్మా వా. తన్తి కోముదిం చాతుమాసినిం.

౧౪౫. పవారణాసఙ్గహకథా

౨౪౧. అఞ్ఞతరో ఫాసువిహారోతి ఏత్థ ఫాసువిహారో నామ కోతి ఆహ ‘‘తరుణసమథో వా తరుణవిపస్సనా వా’’తి. ఇమినా తరుణసమథవిపస్సనా ఫాసుం విహరతి అనేనాతి ఫాసువిహారోతి దస్సేతి. పరిబాహిరా భవిస్సామాతి ఏత్థ కస్మా ఇమమ్హా ఫాసువిహారా పరిబాహిరా భవిస్సన్తీతి ఆహ ‘‘అనిబద్ధరత్తిట్ఠానదివాట్ఠానాదిభావేనా’’తిఆది. తత్థ అనిబద్ధరత్తిట్ఠానదివాట్ఠానాదిభావేనాతి అనిబద్ధదివాట్ఠానాదిభావేన హేతుభూతేన, అసక్కోన్తాతి సమ్బన్ధో. ఆదిసద్దేన అనిబద్ధచఙ్కమాదయో సఙ్గణ్హాతి. ‘‘ఛన్దదానం పటిక్ఖిపతీ’’తి ఇమినా ‘‘సబ్బేహేవ ఏకజ్ఝం సన్నిపతితబ్బ’’న్తి వాక్యస్స అఞ్ఞత్థాపోహనం దస్సేతి. హీతి సచ్చం, యస్మా వా. ఇమేసు తీసు ఛన్దదానం న వట్టతి, తస్మా పటిక్ఖిపతీతి యోజనా. అయం పవారణాసఙ్గహో నామ న దాతబ్బోతి యోజనా. తరుణసమథవిపస్సనాలాభీ ఏకపుగ్గలో వా హోతూతి యోజనా. ‘‘ఏకస్సపి దాతబ్బోయేవా’’తి ఇమినా అయం పవారణాసఙ్గహో ఏకస్స దిన్నోపి సబ్బేసం దిన్నో హోతీతి దస్సేతి. పవారణాసఙ్గహే దిన్నే సతీతి యోజనా. ఆగన్తుకాతి సట్ఠివస్సాపి ఆగన్తుకా. తేసన్తి దిన్నపవారణాసఙ్గహానం. అన్తరాపీతి కోముదియా చాతుమాసినియా అన్తరాపి.

ఇతి పవారణాక్ఖన్ధకవణ్ణనాయ యోజనా సమత్తా.