౧౧౫. వజాదీసు వస్సూపగమనకథా

౨౦౩. ‘‘గోపాలకానం నివాసట్ఠాన’’న్తి ఇమినా గోపాలకా గావో వియ వజే నివసన్తీతి దస్సేతి.

ఉపకట్ఠసద్దో ఆసన్నపరియాయోతి ఆహ ‘‘ఆసన్నాయా’’తి. తత్థాతి కుటికాయం. ఇధాతి ఇమిస్సం కుటికాయం. అవిహారత్తా ‘‘ఇధాతి’’సామఞ్ఞవసేన వుత్తం. తిక్ఖత్తున్తి ఇదం ఉక్కట్ఠవసేన వుత్తం. హేట్ఠా హి ‘‘సకిం వా ద్విక్ఖత్తుం వా తిక్ఖత్తుం వా’’తి (మహావ. అట్ఠ. ౧౮౪) వుత్తత్తా సకిమ్పి వట్టతీతి దట్ఠబ్బం. తమ్పీతి సాలాసఙ్ఖేపేన ఠితసకటమ్పి. ‘‘ఆలయో’’తి ఇమినా ‘‘ఇధ వస్సం ఉపేమీ’’తి వచీభేదో న కాతబ్బోతి దస్సేతి. ఆలయోతి చ సత్థే ‘‘ఇధ వస్సం వసిస్సామీ’’తి చిత్తస్స అల్లీయనం. మగ్గపటిపన్నేయేవ సత్థేతి అనాదరే భుమ్మవచనం. తత్థేవాతి సత్థేయేవ. సత్థో అతిక్కమతీతి సమ్బన్ధో. తత్థాతి పత్థితట్ఠానే. విప్పకిరతీతి విసుం విసుం గచ్ఛతి. సచే అగామకే ఠానే విప్పకిరతి, పురిమం గామం సన్నివత్తితబ్బం. న అఞ్ఞగామం గన్తబ్బం. తతోతి గామతో.

ఉపగన్తబ్బన్తి ‘‘ఇధ వస్సం ఉపేమీ’’తి తిక్ఖత్తుం వత్వా ఉపగన్తబ్బం. తత్థేవాతి సముద్దేయేవ. కూలన్తి తీరం. తఞ్హి కులతి ఉదకం ఆవరతీతి కూలన్తి వుచ్చతి. అయఞ్చాతి నావాయం వస్సూపగమనభిక్ఖు. అనుతీరమేవాతి అనుక్కమేన, అనుసారేన వా తీరమేవ. అఞ్ఞత్థాతి పఠమలద్ధగామతో అఞ్ఞస్మిం ఠానే. తత్థేవాతి పఠమలద్ధగామేయేవ.

ఇతీతిఆది నిగమనం. పవారేతుఞ్చ లభతీతి ఏత్థ చసద్దో వాక్యసమ్పిణ్డనత్థో. పురిమేసు చ పనాతి ఏత్థ చసద్దో బ్యతిరేకత్థో, పనసద్దో విసేసత్థజోతకో. అనాపత్తి హోతీతి అనాపత్తిమత్తమేవ హోతి.