౧౦౭. వస్సూపనాయికానుజాననకథా

౧౮౪. వస్సూపనాయికక్ఖన్ధకే ‘‘అననుఞ్ఞాతో’’తి ఇమినా అపఞ్ఞత్తోతి ఏత్థ ఞాధాతుయా అనుజాననత్థం దస్సేతి, ‘‘అసంవిహితో’’తి ఇమినా ఞాధాతుయా ఠపనత్థం. తేధాతి తే ఇధ. ఇధసద్దో సాసనఞ్చ లోకఞ్చ దేసఞ్చ పదపూరణఞ్చ ఉపాదాయ వత్తతి, ఇధ పన పదపూరణేతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘ఇధసద్దో నిపాతమత్తో’’తి. సంహననం సఙ్ఘాతో, వినాసోతి అత్థో. ఇతి ఇమమత్థం దస్సేతి ‘‘వినాస’’న్తి ఇమినా. సకున్తకసద్దో సకుణపరియాయోతి ఆహ ‘‘సకుణా’’తి. సకుణాతి చ విహఙ్గమా. తే హి ఆకాసే గన్తుం సక్కోన్తీతి సకుణాతి వుచ్చన్తి. సంకసాయిస్సన్తీతి ఏత్థ ‘‘సం కసే అచ్ఛనే’’తి ధాతుపాఠేసు (సద్దనీతిధాతుమాలాయం ౧౬ సకారన్తధాతు) వుత్తత్తా సంపుబ్బో కసేధాతు అచ్ఛనత్థోతి ఆహ ‘‘వసిస్సన్తీ’’తి. ఏకారన్తోయం ధాతు. నిబద్ధవాసన్తి నిచ్చవాసం. వస్సాననామకేతి వస్సానఉతునామకే. వస్సానస్స చతుమాసత్తా ‘‘తేమాసే’’తి వుత్తం. వస్సూపనాయికాతి ఏత్థ నీధాతు గమనత్థోతి ఆహ ‘‘వస్సూపగమనానీ’’తి. అపరజ్జూతి పుణ్ణమితో అపరం అహన్తి అపరజ్జు, అహత్థే జ్జుపచ్చయో, అత్థతో పాటిపదదివసో. అయం అపరజ్జుసద్దో పఠమన్తనిపాతో. అస్సాతి ఆసళ్హీపుణ్ణమియా. అసమానాధికరణవిసయో బాహిరత్థసమాసోయం, అతిక్కన్తాయ సతియాతి యోజనా. అపరస్మిం దివసేతి పాటిపదదివసే. అస్సాతి సావణమాసపుణ్ణమియా. తస్మాతి యస్మా చ అపరజ్జుగతా, యస్మా చ మాసగతా, తస్మా. ‘‘అనన్తరే పాటిపదదివసే’’తి ఇమినా పాళియం అపరజ్జుగతాయ ఆసళ్హియా అనన్తరే పాటిపదదివసే పురిమికా ఉపగన్తబ్బాతి అత్థం దస్సేతి. ఆసళ్హియాతి ఆసళ్హీపుణ్ణమియా. పచ్ఛిమనయేపి మాసగతాయ ఆసళ్హియా అనన్తరే పాటిపదదివసే పచ్ఛిమికా ఉపగన్తబ్బాతి అత్థో దట్ఠబ్బో. ఆసళ్హియాతి ఆసళ్హీపుణ్ణమియా సమీపే పవత్తత్తా ఆసళ్హీసఙ్ఖాతాయ సావణపుణ్ణమియాతి అత్థో. పాటిపదదివసేయేవ వస్సం ఉపగన్తబ్బన్తి సమ్బన్ధో. సకిం వాతిఆదీసు వాసద్దో అనియమవికప్పత్థో. నిచ్ఛారేత్వాతి నిచ్చారేత్వా, ఉచ్చారేత్వాతి అత్థో. అఫుట్ఠక్ఖరసఞ్ఞోగేహి పరో క్వచి ఫుట్ఠత్తమాపజ్జతి ‘‘నిక్ఖమతీ’’తిఆదీసు వియ. తస్మా పరస్స చకారస్స ఛకారం కత్వా ‘‘నిచ్ఛారేత్వా’’తి వుత్తం.