౪౮. థేయ్యసంవాసకవత్థుకథా

౧౧౦. పారిజఞ్ఞపత్తస్సాతి పరిహాయతీతి పరిజాని, ఇస్సరియభోగాది, తస్స భావో పారిజఞ్ఞం, ఇస్సరియభోగాదిక్ఖయో, తం పత్తోతి పారిజఞ్ఞపత్తో, తస్స. ‘‘పారిజుఞ్ఞపత్తస్సా’’తిపి ఉకారేన సహ పాఠో అత్థి. ఖీణకోలఞ్ఞోతి ఏత్థ కులే జాతా కోలఞ్ఞా, ణ్యపచ్చయో, నకారాగమో. ఖీణా కోలఞ్ఞా అస్సాతి ఖీణకోలఞ్ఞోతి వచనత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘మాతిపక్ఖపితిపక్ఖతో’’తిఆది. తత్థ మాతిపక్ఖపితిపక్ఖతోతి మాతుయా పక్ఖో మాతిపక్ఖో, పితునో పక్ఖో పితిపక్ఖో, మాతిపక్ఖో చ పితిపక్ఖో చ మాతిపక్ఖపితిపక్ఖా. ఫాతిం కాతున్తి ఏత్థ ఫా-ధాతు వడ్ఢనత్థోతి ఆహ ‘‘వడ్ఢేతు’’న్తి. ‘‘పుచ్ఛియమానో’’తి ఇమినా అనుయుఞ్జియమానోతి ఏత్థ అనుత్యూపసగ్గవసేన యుజసద్దో పుచ్ఛనత్థోతి దస్సేతి.

థేయ్యసంవాసకోతి థేననం థేయ్యం నకారస్స యకారం కత్వా, థేయ్యాయ సంవాసకో ఇమస్సాతి థేయ్యసంవాసకో. ఏత్థ చ న కేవలం వస్సగణనాదికోయేవ సంవాసో నామ హోతి, అథ ఖో థేయ్యాయ లిఙ్గగహణమ్పి సంవాసోయేవ నామ. తస్మా తస్స తివిధభావం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘తయో’’తిఆది. తత్థ లిఙ్గం థేనేతీతి లిఙ్గథేనకో, ఏసేవ నయో ఇతరేసుపి. తమత్థం విత్థారేన్తో ఆహ ‘‘తత్థా’’తిఆది. తత్థ యోతి థేయ్యసంవాసకో. లిఙ్గమత్తస్సేవాతి ఏత్థ మత్తసద్దేన సంవాసాదయో నివత్తేతి.

విదేసన్తి అత్తనో దేసతో వియోగం దేసం. విసద్దో హేత్థ వియోగత్థవాచకో. అథ వా వి దూరం దేసం. విసద్దో హేత్థ దూరత్థవాచకో. ముసాతి అభూతత్థే దుతియన్తనిపాతో, అభూతం వచనన్తి అత్థో. పటిబాహతీతి అఞ్ఞే నివారేతి. సంవాసథేనకో నామాతి ఏత్థ కో సంవాసో నామ, నను ఏకకమ్మాదికోతి ఆహ ‘‘భిక్ఖువస్సగణనాదికో’’తిఆది. భిక్ఖువస్సగణనాదికోతి ఆదిసద్దేన యథావుడ్ఢం వన్దనసాదియనం ఆసనపటిబాహనం ఉపోసథపవారణాదీసు సన్దిస్సనన్తి ఇమాని సఙ్గణ్హాతి. ‘‘కిరియభేదో’’తి ఇమినా సం ఏకతో వసియతి అనేనాతి సంవాసోతి వచనత్థేన కిరియభేదో సంవాసో నామాతి దస్సేతి. ఇమస్మిం అత్థేతి ఇమస్మిం వత్థుమ్హి, ఇమస్మిం ఠానేతి అత్థో. ఇమినా పారాజికాదిట్ఠానే పన ఏకకమ్మాదికో సంవాసో నామాతి దస్సేతి.

‘‘లిఙ్గస్స చేవ సంవాసస్స చా’’తి ఇమినా ఉభయథేనకోతి ఏత్థ ఉభయసరూపం దస్సేతి.

ఏత్థాతి థేయ్యసంవాసకట్ఠానే. రాజ…పే… భయేహి వాతి ఏత్థ భయసద్దో పచ్చేకం యోజేతబ్బో. రాజభయేన చ దుబ్భిక్ఖభయేన చ కన్తారభయేన చ రోగభయేన చ వేరిభయేన చాతి హి అత్థో. చీవరగహణత్థన్తి చీవరాహరణత్థం, అయమేవ వా పాఠో. వాసద్దో హేత్వత్థం వా సమ్పదానత్థం వా సమ్పిణ్డేతి. అయం గాథా విభత్తియా ఉప్పటిపాటిత్తా భగ్గరీతిసఙ్ఖాతా అలఙ్కారదోసా న ముత్తా. లిఙ్గన్తి సమణలిఙ్గం. ఇధాతి ఇమస్మిం సాసనే.

నాధివాసేతీతి న సమ్పటిచ్ఛతి. యావాతి యత్తకం కాలం, అయం పనేత్థ యోజనా – ఇధ యో రాజ…పే… భయేన వా చీవరగహణత్థం వా లిఙ్గం ఆదియతి, సో సుద్ధమానసో హుత్వా యావ సంవాసం నాధివాసేతి, తావ ఏసో ‘‘థేయ్యసంవాసకో నామా’’తి న వుచ్చతీతి.

తత్రాతి తాసు గాథాసు. ఇధాతి ఇమస్మిం సాసనే. ఏవన్తి లిఙ్గే గహియమానే. తస్మిన్తి జనే. అనోసరిత్వావాతి అనోక్కమిత్వావ. లిఙ్గం అపనేత్వాతి సయం గహితం సమణలిఙ్గం వినాసేత్వా. పబ్బజితాలయన్తి పబ్బజితఛాయం. పుబ్బేతి సంవాసథేనకే.

సబ్బపాసణ్డియభత్తానీతి సబ్బాని పాసణ్డం ఉద్దిస్స దిన్నాని భత్తాని.

సత్తే వహతీతి సత్తవాహో. విరమితబ్బన్తి వేరం, తం పవత్తేతీతి వేరికో. కాయేన పరిహరితబ్బానీతి కాయపరిహారియాని. తన్తి తువం. హీనాయావత్తభావన్తి హీనాయ గిహిభావాయ ఆవత్తభావం.

ఉప్పబ్బజిత్వాతి పబ్బజవియోగం కత్వా. తమత్థన్తి ఉప్పబ్బజితసఙ్ఖాతమత్థం. అస్సాతి మహాసామణేరస్స.

మహన్తో వాతి ఏత్థ వాసద్దో గరహత్థో. పగేవ దహరోతి దస్సేతి. అబ్యత్తో హోతీతి యోజనా. సోతి సామణేరో.

వచ్ఛగోరక్ఖాదీనీతి ఏత్థ వచ్ఛోతి తరుణగోణో. సో హి మాతుసన్తికే వసతీతి వచ్ఛో. మాతుయా వియోగకాలే వా వస్సతీతి వచ్ఛోతి వుచ్చతి. ఇమినా దమ్మగవజరగ్గవాపి సామఞ్ఞతో గహితా. గో వుచ్చతి ఖేత్తభూమి. వచ్ఛో చ గో చ వచ్ఛగవా, తేసం రక్ఖనం వచ్ఛగోరక్ఖో, సో ఆది యేసం కసికమ్మాదీనన్తి వచ్ఛగోరక్ఖాదీని. ‘‘సూపసమ్పన్నో’’తి ఇమినా గహట్ఠమ్పి సచే ఉపసమ్పాదేతి, సూపసమ్పన్నోతి దస్సేతి. అనుపసమ్పన్నకాలేయేవాతి సామణేరకాలేయేవ. వినయవినిచ్ఛయేతి వినయే వుత్తస్స థేయ్యసంవాసకస్స వినిచ్ఛయే. థేయ్యసంవాసకో హోతి లిఙ్గస్స అపనీతత్తా.

థేయ్యసంవాసకో న హోతి సలిఙ్గే ఠితత్తా. అయమ్పి థేయ్యసంవాసకో న హోతి కాసాయే సఉస్సాహత్తా. థేయ్యసంవాసకో హోతి కాసాయే ధురస్స నిక్ఖిత్తత్తా.

థేయ్యసంవాసకో న హోతి సలిఙ్గే ఠితత్తా. నేవ థేయ్యసంవాసకో హోతి కాసాయే సఉస్సాహత్తా. మేథునసేవనాదీహీతిఆదిసద్దేన పాణాతిపాతాదయో సఙ్గణ్హాతి. థేయ్యసంవాసకో హోతి కాసాయే ధురస్స నిక్ఖిత్తత్తా. ఓవట్టికన్తి అధోవట్టేన కరణం. రక్ఖతి తావాతి తావ రక్ఖతి వీమంసనేన నివాసితత్తా. లిఙ్గన్తి సమణలిఙ్గం. థేయ్యసంవాసకో హోతి గిహిలిఙ్గస్స సమ్పటిచ్ఛితత్తా.

వీమంసతి వా సమ్పటిచ్ఛతి వా రక్ఖతియేవ ఓదాతవత్థస్స అన్తోకాసాయభావతో. ‘‘భిక్ఖునియాపి ఏసేవ నయో’’తి వుత్తమేవత్థం విభావేన్తో ఆహ ‘‘సాపీ’’తిఆది.

వుడ్ఢపబ్బజితో సామణేరోతి సమ్బన్ధో. పాళియమ్పీతి పన్తియమ్పి. సేనో మంసపేసిం గహేత్వా గచ్ఛతి వియ భత్తపిణ్డే పత్తం ఉపనామేత్వా గహేత్వా గచ్ఛతి. థేయ్యసంవాసకో న హోతి వస్సానం అగణనత్తా.