౧. పఠమసిక్ఖాపద-అత్థయోజనా

తింసకానన్తరం తింసకానం అనన్తరే కాలే ఛసట్ఠిసతసఙ్గహా ఛఉత్తరసట్ఠిఅధికసతేహి సిక్ఖాపదేహి సఙ్గహితా యే ధమ్మా సఙ్గీతికారేహి సఙ్గీతా, దాని ఇమస్మిం కాలే తేసమ్పి ధమ్మానం అయం వణ్ణనా హోతీతి యోజనా.

౭౯౩. తత్థాతి తేసు ఛసట్ఠిసతసఙ్గహేసు సిక్ఖాపదేసు, పఠమసిక్ఖాపదేతి సమ్బన్ధో. ‘‘ద్వే తయో’’తి ఏత్థ వాసద్దో లుత్తనిద్దిట్ఠోతి ఆహ ‘‘ద్వే వా తయో వా’’తి. ఫోటలకేతి కన్దే, మిఞ్జే వా. ఏతన్తి ‘‘గణ్డికే’’తి ఏతం నామం. ‘‘పమాణ’’న్తిఇమినా మత్తసద్దో పమాణత్థోవ, న అప్పత్థో, నాపి అవధారణత్థోతి దస్సేతి. లసుణన్తి సేతవణ్ణమూలం మహాకన్దం. మహాకన్దో హి బ్యఞ్జనసమ్పాకాదీసు ఆమగన్ధానం అభిభవనత్తా లసీయతి కన్తీయతీతి లసుణన్తి వుచ్చతి.

సువణ్ణహంసయోనిన్తి సువణ్ణమయేన పత్తేన యుత్తం హంసయోనిం. జాతిస్సరోతి జాతిం భవం సరతి జానాతీతి జాతిస్సరో. అథాతి జాతిస్సరస్స నిప్ఫన్నత్తా. నిప్ఫన్నత్థో హి అథసద్దో. పుబ్బసినేహేనాతి పుబ్బే మనుస్సభవే భావితేన సినేహేన. తాసన్తి పజాపతియా చ తిస్సన్నం ధీతరానఞ్చ. తం పనాతి పత్తం పన.

౭౯౫. మగధేసూతి మగధరట్ఠే ఠితేసు జనపదేసు. హీతి సచ్చం, యస్మా వా. ఇధాతి ‘‘లసుణం ఖాదేయ్యా’’తిపదే. తమ్పీతి మాగధకమ్పి. గణ్డికలసుణమేవాతి గణ్డో ఫోటో ఏతస్సత్థీతి గణ్డికం. గణ్డసద్దో హి ఫోటపరియాయో, బహుత్థే ఇకపచ్చయో. బహుగణ్డికలసుణన్తి హి వుత్తం హోతి. గణ్డసద్దో హి ఫోటే చ కపోలే చాతి ద్వీసు అత్థేసు వత్తతి, ఇధ పన ఫోటే వత్తతీతి దట్ఠబ్బం. పోత్థకేసు పన ఓట్ఠజేన చతుత్థక్ఖరేన పాఠో అత్థి, సో వీమంసిత్వా గహేతబ్బో. బహూసు హి పుబ్బపోత్థకేసు కణ్ఠజో తతియక్ఖరో చ ఓట్ఠజో చతుత్థక్ఖరో చాతి ద్వే అక్ఖరా అఞ్ఞమఞ్ఞం పరివత్తిత్వా తిట్ఠన్తి. న ఏకద్వితిమిఞ్జకన్తి ఏకమిఞ్జో పలణ్డుకో న హోతి, ద్విమిఞ్జో భఞ్జనకో న హోతి, తిమిఞ్జో హరితకో న హోతీతి అత్థో. కురున్దియం పన వుత్తన్తి సమ్బన్ధో. సఙ్ఖాదిత్వాతి దన్తేహి చుణ్ణవిచుణ్ణం కత్వా.

౭౯౭. పలణ్డుకోతి సుకన్దకో ఏకో లసుణవిసేసో. భఞ్జనకాదీని లోకసఙ్కేతోపదేసతో దట్ఠబ్బాని. హీతి సచ్చం. తస్సాతి చాపలసుణస్స. సభావేనేవాతి సూపసమ్పాకాదిం వినా అత్తనో సభావతో ఏవ. తన్తి మాగధకం, పక్ఖిపితున్తి సమ్బన్ధో. హీతి సచ్చం. యత్థ కత్థచీతి యేసు కేసుచీతి. పఠమం.