౩. తతియసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౬౯౨. తతియే దుతియేన పాదేన అతిక్కన్తమత్తేతి సమ్బన్ధో. పరిక్ఖేపారహట్ఠానం నామ ఘరూపచారతో పఠమలేడ్డుపాతో. సఙ్ఖేపతో వుత్తమత్థం విత్థారతో దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అపి చేత్థా’’తిఆది. ఏత్థాతి ఇమస్మిం సిక్ఖాపదే. ఉపచారే వాతి అపరిక్ఖిత్తస్స గామస్స పరిక్ఖేపారహట్ఠానే వా. తతోతి గామన్తరతో, ఖణ్డపాకారేన వా వతిఛిద్దేన వా పవిసితున్తి సమ్బన్ధో.

సమ్బద్ధా వతి ఏతేసన్తి సమ్బద్ధవతికా, ద్వే గామా. విహారన్తి భిక్ఖునివిహారం. తతో పన గామతోతి తతో ఇతరగామతో పన, నిక్ఖన్తాయ భిక్ఖునియా ఠాతబ్బన్తి సమ్బన్ధో. ఉస్సారణా వాతి మనుస్సానం ఉస్సారణా వా.

జనాతి గామభోజకా జనా. ఏకం గామన్తి యంకిఞ్చి ఇచ్ఛితం ఏకం గామం. తతోతి గామతో. ‘‘కస్మా’’తి ఇమాయ పుచ్ఛాయ ‘‘విహరతో ఏకం గామం గన్తుం వట్టతీ’’తి వచనస్స కారణం పుచ్ఛతి. ‘‘విహారస్స చతుగామసాధారణత్తా’’తిఇమినా విసజ్జనేన తం పుచ్ఛం విసజ్జేతి.

యత్థాతి యస్సం నదియం. ఉత్తరన్తియా ఏకద్వఙ్గులమత్తమ్పి అన్తరవాసకో తేమియతి, సా నదీ నామాతి యోజనా. యథా నివసియమానాయ తిమణ్డలపటిచ్ఛాదనం హోతి, ఏవం నివత్థాయాతి యోజనా. భిక్ఖునియా ఉత్తరన్తియా అన్తరవాసకోతి సమ్బన్ధో. యత్థ కత్థచీతి యస్మిం కిస్మించి ఠానే. ‘‘సేతునా గచ్ఛతి, అనాపత్తీ’’తిఇమినా పదసా ఉత్తరన్తియా ఏవ ఆపత్తీతి దస్సేతి. ఉత్తరణకాలేతి నదితో ఉత్తరణకాలే. ఆకాసగమనన్తి ఇద్ధియా గమనం. ఆదిసద్దేన హత్థిపిట్ఠిఆదయో సఙ్గణ్హాతి. అక్కమన్తియాతి అతిక్కమన్తియా. ఏత్థాతి ద్వీసు తీసు భిక్ఖునీసు. ఓరిమతీరమేవాతి అపారతీరమేవ. తమేవ తీరన్తి ఓరిమతీరమేవ. పచ్చుత్తరతీతి పటినివత్తిత్వా ఉత్తరతి.

కురుమానా భిక్ఖునీ కరోతీతి యోజనా. అస్సాతి భిక్ఖునియా అజానన్తియా ఏవ చాతి సమ్బన్ధో, అనాదరే చేతం సామివచనం. అథ పనాతి అథసద్దో యదిపరియాయో, కిరియాపదేన యోజేతబ్బో. అథ అచ్ఛతి, అథ న ఓతరతీతి అత్థో. అచ్ఛతీతి వసతి. హీతి సచ్చం. ఇధాతి ‘‘ఏకా వా రత్తిం విప్పవసేయ్యా’’తిపదే.

ఏవం వుత్తలక్ఖణమేవాతి ఏవం అభిధమ్మపరియాయేన వుత్తలక్ఖణమేవ. తం పనేతన్తి తం పన అరఞ్ఞం. తేనేవాతి ఆపన్నహేతునా ఏవ. అట్ఠకథాయన్తి మహాఅట్ఠకథాయం. భిక్ఖునీసు పవిసన్తీసూతి సమ్బన్ధో, నిద్ధారణత్థే చేతం భుమ్మవచనం. ఏత్థాతి దస్సనూపచారసవనూపచారేసు. యత్థ ఓకాసే ఠితం దుతియికా పస్సతి, సో ఓకాసో దస్సనూపచారో నామాతి యోజనా. సాణిపాకారన్తరికాపీతి సాణిపాకారేన బ్యవహికాపి. యత్థ ఓకాసే ఠితా…పే… సద్దం సుణాతి, సో ఓకాసో సవనూపచారో నామాతి యోజనా. మగ్గమూళ్హసద్దేనాతి మగ్గే మూళ్హానం సద్దేన. ధమ్మస్సవనారోచనసద్దేనాతి ధమ్మస్సవనత్థాయ ఆరోచనానం సద్దేన. మగ్గమూళ్హసద్దేన సద్దాయన్తియా సద్దం సుణాతి వియ చ ధమ్మస్సవనారోచనసద్దేన సద్దాయన్తియా సద్దం సుణాతి వియ చ ‘‘అయ్యే’’తి సద్దాయన్తియా సద్దం సుణాతీతి యోజనా. సద్దాయన్తియాతి సద్దం కరోన్తియా. నామధాతు హేసా. ఏవరూపేతి ‘‘మగ్గమూళ్హసద్దేన వియా’’తిఆదినా వుత్తే ఏవరూపే.

తిత్థాయతనం సఙ్కన్తా వాతి తిత్థీనం వాసట్ఠానం సఙ్కన్తా వా. ఇమినా ‘‘పక్ఖసఙ్కన్తా’’తి ఏత్థ పక్ఖసద్దస్స పటిపక్ఖవాచకత్తా తేన సాసనపటిపక్ఖా తిత్థియా ఏవ గహేతబ్బాతి దస్సేతి. తిత్థియా హి సాసనస్స పటిపక్ఖా హోన్తీతి. తతియం.