౮. కుమారిభూతవగ్గో

౧-౨-౩. పఠమ-దుతియ-తతియసిక్ఖాపద-అత్థయోజనా

౧౧౧౯. కుమారిభూతవగ్గస్స పఠమదుతియతతియేసు యా పన తా మహాసిక్ఖమానాతి సమ్బన్ధో. సబ్బపఠమా ద్వే మహాసిక్ఖమానాతి గబ్భినివగ్గే సబ్బాసం సిక్ఖమానానం పఠమం వుత్తా ద్వే మహాసిక్ఖమానా. తా పనాతి మహాసిక్ఖమానా పన. సిక్ఖమానాఇచ్చేవ వత్తబ్బాతి సమ్ముతికమ్మేసు సామఞ్ఞతో వత్తబ్బా. ‘‘గిహిగతా’’తి వా ‘‘కుమారిభూతా’’తి వా న వత్తబ్బా, వదన్తి చే, సమ్ముతికమ్మం కుప్పతీతి అధిప్పాయో. గిహిగతాయాతి ఏత్థ గిహిగతా నామ పురిసన్తరగతా వుచ్చతి. సా హి యస్మా పురిససఙ్ఖాతేన గిహినా గమియిత్థ, అజ్ఝాచారవసేన, గిహిం వా గమిత్థ, తస్మా గిహిగతాతి వుచ్చతి. అయం సిక్ఖమానాతి సమ్బన్ధో. కుమారిభూతా నామ సామణేరా వుచ్చతి. సా హి యస్మా అగిహిగతత్తా కుమారీ హుత్వా భూతా, కుమారిభావం వా భూతా గతా, తస్మా కుమారిభూతాతి వుచ్చతి. తిస్సోపీతి గిహిగతా కుమారిభూతా మహాసిక్ఖమానాతి తిస్సోపి. సిక్ఖమానాతి సిక్ఖం మానేతీతి సిక్ఖమానాతి. పఠమ దుతియ తతియాని.

౪. చతుత్థసిక్ఖాపదం

౧౧౩౬. చతుత్థే అనుత్తానవచనం నత్థీతి. చతుత్థం.

౫. పఞ్చమసిక్ఖాపదం

పఞ్చమే ఏత్థ సిక్ఖాపదే ‘‘సఙ్ఘేన పరిచ్ఛిన్దితబ్బా’’తి యం వచనం వుత్తం, తస్సాతి యోజనాతి. పఞ్చమం.

౬-౭-౮. ఛట్ఠ-సత్తమ-అట్ఠమసిక్ఖాపదం

ఛట్ఠసత్తమట్ఠమేసు అనుత్తానట్ఠానం నత్థీతి. ఛట్ఠసత్తమట్ఠమాని.

౯. నవమసిక్ఖాపదం

౧౧౫౮. నవమే అన్తోతి అబ్భన్తరే. ఇమినా ఆత్యూపసగ్గస్సత్థం దస్సేతి. ‘‘సోక’’న్తిఆదినా అన్తో వాసేతి పవేసేతీతి ఆవాసా. సోకం ఆవాసా సోకావాసాతి వచనత్థం దస్సేతి. ఘరం ఘరసామికా ఆవిసన్తి వియ, ఏవం అయమ్పి సోకం ఆవిసతీతి యోజనా. ఇతీతి ఏవం. యన్తి సోకం. స్వాస్సాతి సో అస్సా. సోతి సోకో. అస్సాతి సిక్ఖమానాయ. ఆవాసోతి ఆవాసోకాసో. ‘‘ఏదిసా అయ’’న్తి ఇమినా ‘‘అజానన్తీ’’తి ఏత్థ అజాననాకారం దస్సేతీతి. నవమం.

౧౦. దసమసిక్ఖాపదం

౧౧౬౨. దసమే అనాపుచ్ఛాతి ఏత్థ త్వాపచ్చయో లోపోతి ఆహ ‘‘అనాపుచ్ఛిత్వా’’తి. ద్విక్ఖత్తున్తి ద్వే వారే. సకిన్తి ఏకవారం.

౧౧౬౩. అపుబ్బం సముట్ఠానసీసం ఇమస్సాతి అపుబ్బసముట్ఠానసీసం. ద్వీసుపి ఠానేసూతి వాచాతో చ కాయవాచాతో చాతి ద్వీసు ఠానేసుపి. అననుజానాపేత్వాతి మాతాపితూహి చ సామికేన చ న అనుజానాపేత్వాతి. దసమం.

౧౧. ఏకాదసమసిక్ఖాపదం

౧౧౬౭. ఏకాదసమే తత్థాతి ‘‘పారివాసియఛన్దదానేనా’’తి వచనే. అఞ్ఞత్రాతి అఞ్ఞం ఠానం.

ఏకం అజ్ఝేసన్తీతి ఏకం భిక్ఖుం ధమ్మకథనత్థాయ నియ్యోజేన్తి. అఞ్ఞం పనాతి ఉపోసథికతో అఞ్ఞం పన.

తత్రాతి తేసు భిక్ఖూసు. సుభాసుభం నక్ఖత్తం పఠతీతి నక్ఖత్తపాఠకో. దారుణన్తి కక్ఖళం. తేతి భిక్ఖూ. తస్సాతి నక్ఖత్తపాఠకస్స భిక్ఖుస్స. ‘‘నక్ఖత్తం పటిమానేన్తం, అత్థో బాలం ఉపచ్చగా’’తిజాతకపాళి (జా. ౧.౧.౪౯). అయం పనేత్థ యోజనా – నక్ఖత్తం పటిమానేన్తం బాలం అత్థో హితం ఉపచ్చగా ఉపసమీపే అతిక్కమిత్వా అగాతి. ఏకాదసమం.

౧౨. ద్వాదసమసిక్ఖాపదం

౧౧౭౦. ద్వాదసమే నప్పహోతీతి భిక్ఖునియో నివాసాపేతుం న సక్కోతీతి. ద్వాదసమం.

౧౩. తేరసమసిక్ఖాపదం

౧౧౭౫. తేరసమే ఏకం వస్సన్తి ఏత్థ వస్ససద్దో సంవచ్ఛరపరియాయో, ఉపయోగవచనఞ్చ భుమ్మత్థే హోతీతి ఆహ ‘‘ఏకస్మిం సంవచ్ఛరే’’తి. తేరసమం.

కుమారిభూతవగ్గో అట్ఠమో.