౮. సహధమ్మికవగ్గో

౧. సహధమ్మికసిక్ఖాపద-అత్థయోజనా

౪౩౪. సహధమ్మికవగ్గస్స పఠమే యన్తి యం పఞ్ఞత్తం. ‘‘సిక్ఖమానేనా’’తి ఏత్థ మానపచ్చయస్స అనాగతత్థభావం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘సిక్ఖితుకామేనా’’తి. ‘‘సిక్ఖమానేనా’’తిపదం ‘‘భిక్ఖునా’’తిపదే ఏవ న కేవలం కారకవిసేసనం హోతి, అథ ఖో ‘‘అఞ్ఞాతబ్బ’’న్తిఆదిపదేసుపి కిరియావిసేసనం హోతీతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘హుత్వా’’తి. పదత్థతోతి పదతో చ అత్థతో చ, పదానం అత్థతో వాతి. పఠమం.

౨. విలేఖనసిక్ఖాపదం

౪౩౮. దుతియే వినయే పటిసంయుత్తా కథా వినయకథాతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘వినయకథా నామా’’తిఆది. తన్తి వినయకథం. పదభాజనేన వణ్ణనా వినయస్స వణ్ణో నామాతి యోజనా. తన్తి వినయస్స వణ్ణం. పరియాపుణనం పరియత్తి, వినయస్స పరియత్తి వినయపరియత్తి, వినయపరియత్తిసఙ్ఖాతం మూలమస్స వణ్ణస్సాతి వినయపరియత్తిమూలకో, తం. వినయధరో లభతీతి సమ్బన్ధో. హీతి విత్థారో. తే సబ్బే భగవా భాసతీతి సమ్బన్ధో. హీతి సచ్చం.

అస్సాతి వినయధరస్స. ఇధాతి ఇమస్మిం సాసనే. అలజ్జితాతిఆదీసు కరణత్థే పచ్చత్తవచనం. అలజ్జితాయాతి హి అత్థో. తేన వుత్తం ‘‘కథం అలజ్జితాయా’’తిఆది. చాతి సచ్చం. ‘‘సఞ్చిచ్చా’’తి పదం తీసు వాక్యేసు యోజేతబ్బం. సఞ్చిచ్చ ఆపత్తిం ఆపజ్జతి, సఞ్చిచ్చ ఆపత్తిం పరిగూహతి, సఞ్చిచ్చ అగతిగమనఞ్చ గచ్ఛతీతి అత్థో. మన్దోతి బాలో. మోమూహోతి అతిసమ్మూళ్హో. విరాధేతీతి విరజ్ఝాపేతి. కుక్కుచ్చే ఉప్పన్నేతి ‘‘కప్పతి ను ఖో, నో’’తి వినయకుక్కుచ్చే ఉప్పన్నే. అయం పనాతి అయం పుగ్గలో పన వీతిక్కమతియేవాతి సమ్బన్ధో. అచ్ఛమంసేన సూకరమంసస్స వణ్ణసణ్ఠానేన సదిసత్తా, దీపిమంసేన చ మిగమంసస్స సదిసత్తా వుత్తం ‘‘అచ్ఛమంసం సూకరమంస’’న్తిఆది.

ఆపత్తించ సతిసమ్మోసాయాతి ఏత్థ చసద్దో అవుత్తవాక్యసమ్పిణ్డనత్థో, కత్తబ్బఞ్చ న హి కరోతీతి అత్థో. ఏవన్తిఆది నిగమనం.

ఏవం అవినయధరస్స దోసం దస్సేత్వా వినయధరస్స గుణం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘వినయధరో పనా’’తిఆది. సోతి వినయధరో. హీతి విత్థారో. పరూపవాదన్తి పరేసం ఉపవాదం. సుద్ధన్తేతి సుద్ధస్స కోట్ఠాసే. తతోతి పతిట్ఠానతో పరన్తి సమ్బన్ధో. అస్సాతి వినయధరస్స. ఏవన్తిఆది నిగమనం. అస్సాతి వినయధరస్స. కుక్కుచ్చపకతానన్తి కుక్కుచ్చేన అభిభూతానం. సోతి వినయధరో. తేహీతి కుక్కుచ్చపకతేహి. సఙ్ఘమజ్ఝే కథేన్తస్స అవినయధరస్సాతి యోజనా. తన్తి భయం సారజ్జం.

పటిపక్ఖం, పటివిరుద్ధం వా అత్థయన్తి ఇచ్ఛన్తీతి పచ్చత్థీకా, ణ్యసద్దో బహులం కత్తాభిధాయకో, అత్తనో పచ్చత్థికా అత్తపచ్చత్థికా. తత్థాతి దువిధేసు పచ్చత్థికేసు. ఇమేతి మేత్తియభుమ్మజకవడ్ఢలిచ్ఛవినో. అఞ్ఞేపి యే వా పన భిక్ఖూతి సమ్బన్ధో. అరిట్ఠభిక్ఖు చ కణ్టకసామణేరో చ వేసాలికవజ్జిపుత్తకా చ అరిట్ఠ…పే… వజ్జీపుత్తకా. తే చ సాసనపచ్చత్థికా నామాతి సమ్బన్ధో. పరూపహారో చ అఞ్ఞాణో చ కఙ్ఖాపరవితరణో చ పరూ…పే… వితరణా. తే ఆదయో యేసం వాదానన్తి పరూ…పే… వితరణాదయో. తే ఏవ వాదా ఏతేసన్తి పరూ…పే… వితరణాదివాదా. తే చ సాసనపచ్చత్థికా నామాతి సమ్బన్ధో. అబుద్ధసాసనం బుద్ధసాసనన్తి వత్వా కతపగ్గహా మహాసఙ్ఘికాదయో చ సాసనపచ్చత్థికా నామాతి యోజనా. కఙ్ఖాపరవితరణాదీతి ఏత్థ ఆదిసద్దేన కథావత్థుపకరణే ఆగతా వాదా సఙ్గయ్హన్తి. మహాసఙ్ఘికాదయోతి ఏత్థ ఆదిసద్దేన దీపవంసే ఆగతా గణా సఙ్గయ్హన్తి. ఆదిమ్హి ‘‘విపరీతదస్సనా’’తి పదం సబ్బపదేహి యోజేతబ్బం. ‘‘సహధమ్మేనా’’తి పదస్సత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘సహ కారణేనా’’తి. యథాతి యేనాకారేన నిగ్గయ్హమానేతి సమ్బన్ధో.

తత్థాతి తివిధేసు సద్ధమ్మేసు. మహావత్తాని సన్తి, అయం సబ్బోతి యోజనా. చత్తారి ఫలాని చాతి లిఙ్గవిపల్లాసేన యోజేతబ్బం. ఏత్థ చకారేన అభిఞ్ఞాపటిసమ్భిదా సఙ్గహితా తాసమ్పి అధిగమసాసనభావతో.

తత్థాతి తివిధేసు సద్ధమ్మేసు. కేచి థేరాతి ధమ్మకథికా కేచి థేరా. ‘‘యో ఖో’’తి కణ్ఠజదుతియక్ఖరేన పఠితబ్బో. పోత్థకేసు పన ‘‘యో వో’’తి వకారేన పాఠో అత్థి, సో అయుత్తో. కస్మా? ‘‘సో వో’’తి పరతో వుత్తత్తా, ఏకస్మిం వాక్యే ద్విన్నం సమానసుతిసద్దానం అయుత్తత్తా చ. కేచి థేరాతి పంసుకూలికా కేచి థేరా ఆహంసూతి సమ్బన్ధో. ఇతరే పన థేరాతి ధమ్మకథికథేరేహి చ పంసుకూలికథేరేహి చ అఞ్ఞే థేరా. తేతి పఞ్చ భిక్ఖూ కరిస్సన్తీతి సమ్బన్ధో. జమ్బుదీపస్స పచ్చన్తే తిట్ఠతీతి పచ్చన్తిమో, తస్మిం. జమ్బుదీపస్స మజ్ఝే వేమజ్ఝే తిట్ఠతీతి మజ్ఝిమో. అథ వా మజ్ఝానం సుద్ధానం బుద్ధాదీనం నివాసో మజ్ఝిమో, తస్మిం. వీసతి వగ్గా ఇమస్సాతి వీసతివగ్గో, సోయేవ గణో వీసతివగ్గగణో, తం. ఏవన్తిఆది నిగమనం.

తస్సాధేయ్యోతి తస్సాయత్తో, తస్స సన్తకోతి వుత్తం హోతి. పవారణా ఆధేయ్యా, సఙ్ఘకమ్మం ఆధేయ్యం, పబ్బజ్జా ఆధేయ్యా, ఉపసమ్పదా ఆధేయ్యాతి యోజనా.

యేపి ఇమే నవ ఉపోసథాతి సమ్బన్ధో. యాపి చ ఇమా నవ పవారణాయోతి యోజనా. తస్సాతి వినయధరస్స. తాసన్తి నవపవారణానం.

యానిపి ఇమాని చత్తారి సఙ్ఘకమ్మానీతి యోజేతబ్బం. ఏత్థ చ తాని వినయధరాయత్తానేవాతి పాఠసేసో అజ్ఝాహరితబ్బో.

యాపి చ అయం పబ్బజ్జా చ ఉపసమ్పదా చ కాతబ్బాతి యోజనా. హీతి సచ్చం. అఞ్ఞోతి వినయధరతో పరో. సో ఏవాతి వినయధరో ఏవ. ‘‘ఉపజ్ఝ’’న్తి ధాతుకమ్మం, ‘‘సామణేరేనా’’తి కారితకమ్మం ఉపనేతబ్బం. ఏత్థ చాతి ఉపోసథాదీసు చ. నిస్సయదానఞ్చ సామణేరూపట్ఠానఞ్చ విసుం కత్వా ద్వాదసానిసంసే లభతీతిపి సక్కా వత్తుం.

విసుం విసుం కత్వాతి ‘‘పఞ్చాతి చ…పే… ఏకాదసా’’తి చ కోట్ఠాసం కోట్ఠాసం కత్వా, సత్త కోట్ఠాసే కత్వా భాసతీతి అధిప్పాయో. థోమేతీతి సమ్ముఖా థోమేతి. పసంసతీతి పరమ్ముఖా పసంసతి. ‘‘ఉగ్గహేతబ్బ’’న్తిపదస్సత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘పరియాపుణితబ్బ’’న్తి. అద్ధని దీఘే సాధూతి అద్ధనియం అద్ధక్ఖమం అద్ధయోగ్యన్తి అత్థో సాధుఅత్థే నియపచ్చయో (మోగ్గల్లానే ౪.౩౩.౭౩).

థేరా చ నవా చ మజ్ఝిమా చ బహూ తే భిక్ఖూ పరియాపుణన్తీతి యోజనా.

౪౩౯. ‘‘ఉద్దిస్సమానే’’తి పదస్స కమ్మరూపత్తం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘ఉద్దిసియమానే’’తి. సో పనాతి పాతిమోక్ఖో పన. యస్మా ఉద్దిస్సమానో నామ హోతి, తస్మాతి యోజనా. ఉద్దిసన్తే వాతి ఉద్దిసియమానే వా. ఉద్దిసాపేన్తే వాతి ఉద్దిసాపియమానే వా. అన్తసద్దో హి మానసద్దకారియో. యోతి భిక్ఖు. నన్తి తం పాతిమోక్ఖం. చసద్దో ఖుద్దానుఖుద్దకపదస్స ద్వన్నవాక్యం దస్సేతి, పుబ్బపదే కకారలోపో దట్ఠబ్బో. తేసన్తి ఖుద్దానుఖుద్దాకానం. హీతి సచ్చం. ఏతానీతి ఖుద్దానుఖుద్దకాని. యేతి భిక్ఖూ. ‘‘యావ ఉప్పజ్జతియేవ, తావ సంవత్తన్తి ఇతి వుత్తం హోతీతి యోజనా ఇమస్స నయస్స పాఠసేసేహి యోజేతబ్బత్తా. గరుకభావం సల్లక్ఖేన్తో లహుకభావం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అథ వా’’తిఆది. అతివియాతి అతి ఇ ఏవ. ఇకారో హి సన్ధివసేన అదస్సనం గతో. వియసద్దో ఏవకారత్థవాచకో ‘‘వరమ్హాకం భుసామివా’’తి ఏత్థ (జా. ౧.౩.౧౦౮) ఇవసద్దో వియ, అతి హుత్వా ఏవాతి అత్థో దట్ఠబ్బో. ‘‘ఉపసమ్పన్నస్సా’’తి ఏత్థ సమీపే సామివచనన్తి (రుపసిద్ధియం ౩౧౬ సుత్తే) ఆహ ‘‘ఉపసమ్పన్నస్స సన్తికే’’తి. తస్సాతి ఉపసమ్పన్నస్స. తస్మిన్తి వినయే. వివణ్ణేతీతి న కేవలం తస్సేవ వివణ్ణమత్తమేవ, అథ ఖో నిన్దతియేవాతి ఆహ ‘‘నిన్దతీ’’తి. గరహతీతి తస్సేవ వేవచనం. అథ వా నిన్దతీతి ఉపసమ్పన్నస్స సమ్ముఖా నిన్దతి. గరహతీతి పరమ్ముఖా గరహతీతి. దుతియం.

౩. మోహనసిక్ఖాపదం

౪౪౪. తతియే అనుసద్దో పటిపాటిఅత్థం అన్తోకత్వా విచ్ఛత్థవాచకోతి ఆహ ‘‘అనుపటిపాటియా అద్ధమాసే అద్ధమాసే’’తి. సోతి పాతిమోక్ఖో. ఉపోసథే ఉపోసథే ఉద్దిసితబ్బన్తి అనుపోసథికం. ఏత్థాపి హి అనుసద్దో విచ్ఛత్థవాచకో. సోతి పాతిమోక్ఖో. ఉద్దిసియమానో నామ హోతీతి యోజనా. ‘‘తస్మిం అనాచారే’’తి పదేన ‘‘తత్థా’’తి పదస్సత్థం దస్సేతి. ‘‘యం ఆపత్తి’’న్తి పదేన యంసద్దస్స విసయం దస్సేతి. యథాధమ్మోతి ఏత్థ ధమ్మసద్దేన ధమ్మో చ వినయో చ అధిప్పేతోతి ఆహ ‘‘ధమ్మో చ వినయో చా’’తి. యథాతి యేనాకారేన. సాధుసద్దో సున్దరత్థో, కసద్దో పదపూరణోతి ఆహ ‘‘సుట్ఠూ’’తి. అట్ఠిన్తి చ ‘‘కత్వా’’తి చ ద్వే పదాని దట్ఠబ్బాని. ‘‘అట్ఠికత్వా’’తి వా ఏకం పదం. తత్థ పుబ్బనయే అత్థో యస్సత్థీతి అట్ఠి త్థకారస్స ట్ఠకారం కత్వా, తం అట్ఠిం. కత్వాతి త్వాపచ్చయన్తఉత్తరపదేన సమాసో న హోతి. అట్ఠికభావన్తి ఏత్థ ఇకసద్దేన ‘‘అట్ఠీ’’తి ఏత్థ ఈపచ్చయం దస్సేతి. ‘‘భావ’’న్తిపదేన భావపచ్చయేన వినా భావత్థస్స ఞాపేతబ్బతం దస్సేతి. అత్థో పనేవం దట్ఠబ్బో – అట్ఠిభావం కత్వాతి. పచ్ఛిమనయే అత్థో యస్సత్థీతి అట్ఠికో పురిమనయేనేవ త్థకారస్స ట్ఠకారం కత్వా. అత్థయితబ్బో ఇచ్ఛితబ్బోతి వా అట్ఠికో, అట్ఠికఇతి నామసద్దతో త్వాపచ్చయో కాతబ్బో. ‘‘అట్ఠికత్వా’’తి ఇదం పదం కిరియావిసేసనం. కిరియావిసేసనే వత్తమానే కరధాతు వా భూధాతు వా యోజేతబ్బాతి దస్సేభుం వుత్తం ‘‘కత్వా హుత్వా’’తి. తం సబ్బం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘అట్ఠికత్వాతి అట్ఠికభావం కత్వా, అట్ఠికో హుత్వా’’తి. తతియం.

౪. పహారసిక్ఖాపదం

౪౪౯. చతుత్థే కస్మా ఛబ్బగ్గియా సత్తరసవగ్గియానం పహారం దేన్తి, నను అకారణేన పహారం దేన్తీతి ఆహ ‘‘ఆవుసో’’తిఆది. ఇమినా యథా వదన్తి, తథా అకతత్తా పహారం దేన్తీతి దస్సేతి.

౪౫౧. సచేపీతి ఏత్థ పిసద్దేన సచే అమరతి, కా నామ కథా, పాచిత్తియమేవాతి దస్సేతి. పహారేనాతి పహారహేతునా. యథాతి యేనాకారేన. అయన్తి భిక్ఖు. న విరోచతీతి న సోభతి.

౪౫౨. ‘‘అనుపసమ్పన్నస్సా’’తి ఏత్థ అకారస్స అఞ్ఞత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘గహట్ఠస్స వా’’తిఆది. పబ్బజితస్స వాతి పరిబ్బాజకస్స వా సామణేరస్స వా.

౪౫౩. ‘‘కేనచీ’’తి పదస్స అత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘మనుస్సేన వా’’తిఆది. తతోతి విహేఠనతో, ఇమినా మోక్ఖస్స అపాదానం దస్సేతి, ‘‘అత్తనో’’తి ఇమినా సమ్బన్ధం దస్సేతి. ‘‘పత్థయమానో’’తి ఇమినా ‘‘అధిప్పాయో’’తి పదస్సత్థం దస్సేతి. ముగ్గరేన వాతి చతుహత్థదణ్డస్స అద్ధేన దణ్డేన వా. సోతి చోరాదికోతి. చతుత్థం.

౫. తలసత్తికసిక్ఖాపదం

౪౫౪. పఞ్చమే తలన్తి హత్థతలం. తఞ్హి తలతి యంకిఞ్చి గహితవత్థు పతిట్ఠాతి ఏత్థాతి ‘‘తల’’న్తి వుచ్చతి. సత్తీతి కున్తో. సో హి సకతి విజ్ఝితుం సమత్థేతీతి ‘‘సత్తీ’’తి వుచ్చతి. తలమేవ సత్తిసదిసత్తా తలసత్తికం, సదిసత్థే కో, తం తలసత్తికం ఉపచారేన గహేత్వా ‘‘కాయమ్పీ’’తి వుత్తం. కాయతో అఞ్ఞం వత్థుమ్పి తలసత్తికసఙ్ఖాతేన కాయేన గహేత్వా ఉగ్గిరత్తా వుత్తం ‘‘కాయపటిబద్ధమ్పీ’’తి. ‘‘పహారసముచ్చితా’’తి ఏత్థ సంపుబ్బో చ ఉపుబ్బో చ చిసద్దో పగుణనసఙ్ఖాతే పరిచితే వత్తతీతి ఆహ ‘‘పహారపరిచితా’’తి. పహారేన సం పునప్పునం ఉచ్చితా పరిచితాతి అత్థో. ఇమమేవత్థం సన్ధాయ వుత్తం ‘‘పుబ్బేపి…పే… అత్థో’’తి. అఞ్ఞమ్పి సజ్ఝాయననయం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘పహారస్స ఉబ్బిగా’’తి. తస్సాతి తస్స పాఠస్స. పహారస్సాతి పహారతో. నిస్సక్కత్థే చేతం సామివచనం. ‘‘భీతా’’తి ఇమినా ‘‘ఉబ్బిగా’’తి ఏత్థ ఉపుబ్బ విజధాతుస్సత్థం దస్సేతి.

౪౫౭-౮. విరద్ధోతి పణ్ణకో హుత్వా. పుబ్బేతి పురిమసిక్ఖాపదే. వుత్తేసు వత్థూసూతి ‘‘చోరం వా పచ్చత్థీకం వా’’తిఆదినా వుత్తేసు వత్థూసూతి. పఞ్చమం.

౬. అమూలకసిక్ఖాపదం

౪౫౯. ఛట్ఠే తేతి ఛబ్బగ్గియా. చోదేన్తి కిరాతి సమ్బన్ధో. ఆకిణ్ణదోసత్తాతి తేసం ఆకులఆదీనవత్తా. ఏవన్తి చోదియమానే. అత్తపరిత్తాణన్తి అత్తనో పరిసమన్తతో తాణం రక్ఖనం కరోన్తా చోదేన్తీతి యోజనాతి. ఛట్ఠం.

౭. సఞ్చిచ్చసిక్ఖాపదం

౪౬౪. సత్తమే ఉపపుబ్బదహధాతుస్స సకమ్మికత్తా కారితన్తోగధభావం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘ఉప్పాదేన్తీ’’తి. ‘‘అనుపసమ్పన్నస్సా’’తి ఏత్థ అకారస్స సదిసత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘సామణేరస్సా’’తి. సామణేరోపి హి ఉపసమ్పన్నేన సదిసో హోతి సణ్ఠానేన చ పురిసభావేన చ. సామణేరస్స కుక్కుచ్చం ఉపదహతీతి సమ్బన్ధో. నిసిన్నం మఞ్ఞే, నిపన్నం మఞ్ఞే, భుత్తం మఞ్ఞే, పీతం మఞ్ఞే, కతం మఞ్ఞేతి యోజనా. నిసిన్నన్తి నిసీదితం. నిపన్నన్తి నిపజ్జితన్తి. సత్తమం.

౮. ఉపస్సుతిసిక్ఖాపదం

౪౭౧. అట్ఠమే ‘‘అధికరణజాతాన’’న్తి ఏత్థ అధికరణస్స పకరణతో వివాదాధికరణభావఞ్చ విసేసనపరపదభావఞ్చ దస్సేన్తో ఆహ ‘‘ఉప్పన్నవివాదాధికరణాన’’న్తి. తత్థ ఉప్పన్నసద్దేన జాతసద్దస్సత్థం దస్సేతి. వివాదసద్దేన అధికరణస్స సరూపం దస్సేతి. సుయ్యతీతి సుతి వచనం, సుతియా సమీపం ఉపస్సుతి ఠానన్తి అత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘సుతిసమీప’’న్తి. ‘‘సమీప’’న్తి ఇమినా ఉపసద్దస్సత్థం దస్సేతి. ‘‘యత్థా’’తిఆదినా ‘‘ఉపస్సుతీ’’తి ఏత్థ ఉపసద్దస్స పధానత్తా తస్స సరూపం దస్సేతి. యత్థాతి యస్మిం ఠానే. మన్తేన్తన్తి ఏత్థ ఉపయోగవచనస్స భుమ్మత్థే అధిప్పేతత్తా వుత్తం ‘‘మన్తయమానే’’తి.

౪౭౩. ‘‘వూపసమిస్సామీ’’తి ఏత్థ ఇధాతుయా గత్యత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘వూపసమం గమిస్సామీ’’తి. అకారకభావన్తి నిద్దోసభావం. సోతుకామతాయ గమనవసేన సియా కిరియన్తి యోజనా. పరతోపి ఏసేవ నయోతి. అట్ఠమం.

౯. కమ్మపటిబాహనసిక్ఖాపదం

౪౭౪. నవమే మయన్తి ఛబ్బగ్గియనామకా అమ్హే. కతత్తాతి కమ్మానం కతత్తా. ధమ్మోతి భూతో సభావో. ఏతేసూతి చతూసు సఙ్ఘకమ్మేసూతి. నవమం.

౧౦. ఛన్దం అదత్వాగమనసిక్ఖాపదం

౪౮౧. దసమే చోదేతి పరస్స దోసం ఆరోపేతీతి చోదకో. తేన చ చోదకేన చోదేతబ్బో దోసం ఆరోపేతబ్బోతి చుదితో, సోయేవ చుదితకో, తేన చ. ‘‘అనువిజ్జకోతి చ వినయధరో. సో హి చోదకచుదితకానం మతం అనుమినేత్వా విదతి జానాతీతి అనువిజ్జకో. ఏత్తావతాపీతి ఏత్తకేనపి పమాణేనాతి. దసమం.

౧౧. దుబ్బలసిక్ఖాపదం

౪౮౪. ఏకాదసమే ‘‘అలజ్జీతా’’తిఆదీసు (పరి. ౨౯౫) వియ యకారలోపేన నిద్దేసోతి ఆహ ‘‘యథామిత్తతాయా’’తి. ‘‘యో యో’’తి ఇమినా యథాసద్దస్స విచ్ఛత్థం దస్సేతి. యథావుడ్ఢన్తిఆదీసు (చూళవ. ౩౧౧ ఆదయో) వియ యో యో మిత్తో ‘‘యథామిత్త’’న్తి వచనత్థో కాతబ్బో. సబ్బపదేసూతి ‘‘యథాసన్దిట్ఠతా’’తిఆదీసు సబ్బేసు పదేసూతి. ఏకాదసమం.

౧౨. పరిణామనసిక్ఖాపదం

౪౮౯. ద్వాదసమే యన్తి పదత్థవినిచ్ఛయత్థసఙ్ఖాతం యం వచనం. తత్థాతి తింసకకణ్డే. ఇధాతి ద్వేనవుతికణ్డే, సిక్ఖాపదే వా. పుగ్గలస్సాతి పరపుగ్గలస్సాతి. ద్వాదసమం.

సహధమ్మికవగ్గో అట్ఠమో.