౧. సురాపానసిక్ఖాపద-అత్థయోజనా

౩౨౬. సురాపానవగ్గస్స పఠమే భద్దా వతి ఏత్థాతి భద్దవతికాతి చ, భద్దా వతి భద్దవతి, సా ఏత్థ అత్థీతి భద్దవతికాతి చ అత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘సో’’తిఆది. సోతి గామో లభీతి సమ్బన్ధో. పథం గచ్ఛన్తీతి పథావినోతి కతే అద్ధికాయేవాతి ఆహ ‘‘అద్ధికా’’తి. అద్ధం గచ్ఛన్తీతి అద్ధికా. ‘‘పథికా’’తిపి పాఠో, అయమేవత్థో. ‘‘తేజసా తేజ’’న్తిపదాని సమ్బన్ధాపేక్ఖాని చ హోన్తి, పదానం సమానత్తా సమ్బన్ధో చ సమానోతి మఞ్ఞితుం సక్కుణేయ్యా చ హోన్తి, తస్మా తేసం సమ్బన్ధఞ్చ తస్స అసమానతఞ్చ దస్సేతుం వుత్తం ‘‘అత్తనో తేజసా నాగస్స తేజ’’న్తి. ‘‘ఆనుభావేనా’’తిఇమినా పన తేజసద్దస్స అత్థం దస్సేతి. కపోతస్స పాదో కపోతో ఉపచారేన, తస్స ఏసో కాపోతో, వణ్ణో. కాపోతో వియ వణ్ణో అస్సాతి కాపోతికాతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘కపోతపాదసమవణ్ణరత్తోభాసా’’తి. పసన్నసద్దస్స పసాదసద్ధాదయో నివత్తేతుం ‘‘సురామణ్డస్సేతం అధివచన’’న్తి వుత్తం. పఞ్చాభిఞ్ఞస్స సతోతి పఞ్చాభిఞ్ఞస్స సమానస్స సాగతస్సాతి యోజనా.

౩౨౮. ‘‘మధుకపుప్ఫాదీనం రసేన కతో’’తిఇమినా పుప్ఫానం రసేన కతో ఆసవో పుప్ఫాసవోతి వచనత్థం దస్సేతి. ఏస నయో ‘‘ఫలాసవో’’తిఆదీసుపి. సురామేరయానం విసేసం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘సురా నామా’’తిఆది. పిట్ఠకిణ్ణపక్ఖిత్తాతి పిట్ఠేన చ కిణ్ణేన చ పక్ఖిత్తా కతా వారుణీతి సమ్బన్ధో. కిణ్ణాతి చ సురాయ బీజం. తఞ్హి కిరన్తి నానాసమ్భారాని మిస్సీభవన్తి ఏత్థాతి కిణ్ణాతి వుచ్చతి. తస్సాయేవ మణ్డేతి యోజనా. సురనామకేన ఏకేన వనచరకేన కతాతి సురా. మదం జనేతీతి మేరయం.

౩౨౯. లోణసోవీరకన్తి ఏవంనామకం పానం. సుత్తన్తిపి ఏవమేవ. తస్మిన్తి సూపసంపాకే. తేలం పన పచన్తీతి సమ్బన్ధో. నత్థి తిఖిణం మజ్జం ఏత్థాతి అతిఖిణమజ్జం, అతిఖిణమజ్జే తస్మింయేవ తేలేతి అత్థో. యం పనాతి తేలం పన. తిఖిణం మజ్జం ఇమస్స తేలస్సాతి తిఖిణమజ్జం. యత్థాతి తేలే. అరిట్ఠోతి ఏవంనామకం భేసజ్జం. తన్తి అరిట్ఠం, ‘‘సన్ధాయా’’తిపదే అవుత్తకమ్మం. ఏతన్తి ‘‘అమజ్జం అరిట్ఠ’’న్తివచనం, ‘‘వుత్త’’న్తిపదే వుత్తకమ్మన్తి. పఠమం.