౮. నావాభిరుహనసిక్ఖాపదం

౧౮౮. అట్ఠమే సహ అఞ్ఞమఞ్ఞం థవనం అభిత్థవనం సన్థవో, సఙ్గమోతి వుత్తం హోతి. మిత్తభావేన సన్థవో మిత్తసన్థవో, లోకేహి అస్సాదేతబ్బో చ సో మిత్తసన్థవో చేతి లోకస్సాదమిత్తసన్థవో, తస్స వసో పభూ, తేన వా ఆయత్తోతి లోకస్సాదమిత్తసన్థవవసో, తేన. ఉద్ధం గచ్ఛతీతి ఉద్ధంగామినీతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘ఉద్ధ’’న్తిఆది. ఉద్ధన్తి చ ఇధ పటిసోతో. తేనాహ ‘‘నదియా పటిసోత’’న్తి. ‘‘ఉద్ధంగామిని’’న్తిమాతికాపదం ‘‘ఉజ్జవనికాయా’’తిపదభాజనియా సంసన్దేన్తో ఆహ ‘‘యస్మా పనా’’తిఆది. యోతి భిక్ఖు. ఉద్ధం జవనతోతి పటిసోతం గమనతో. తేనాతి తేన హేతునా. అస్సాతి ‘‘ఉద్ధంగామిని’’న్తిపదస్స. అనుసోతం ఇధ అధో నామాతి ఆహ ‘‘అనుసోత’’న్తి. అస్సపీతి పిసద్దో పురిమాపేక్ఖో. తత్థాతి ‘‘ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా’’తివచనే. యన్తి నావం హరన్తీతి సమ్బన్ధో. సమ్పటిపాదనత్థన్తి సమ్మా పటిముఖం పాదనత్థం, ఉజుపజ్జాపనత్థన్తి అత్థో. ఏత్థాతి నావాయం. ‘‘ఠపేత్వా’’తిపదభాజనిమపేక్ఖిత్వా ‘‘ఉపయోగత్థే నిస్సక్కవచన’’న్తి ఆహ. ‘‘అఞ్ఞత్రా’’తి మాతికాపదే అపేక్ఖితే నిస్సక్కత్థే నిస్సక్కవచనమ్పి యుజ్జతేవ.

౧౮౯. ఏకం తీరం అగామకం అరఞ్ఞం హోతీతి యోజనా. అద్ధయోజనగణనాయ పాచిత్తియాని హోన్తీతి సమ్బన్ధో. మజ్ఝేన గమనేపీతి పిసద్దో అగామకఅరఞ్ఞతీరపస్సేన గమనే కా నామ కథాతి దస్సేతి. న కేవలం నదియాతి కేవలం నదియా ఏవ అనాపత్తి నాతి యోజనా, అఞ్ఞేసుపి సముద్దాదీసు అనాపత్తీతి అధిప్పాయో. యోపి భిక్ఖు గచ్ఛతీతి సమ్బన్ధో. హీతి సచ్చం, యస్మా వా.

౧౯౧. కాలవిసఙ్కేతో, తిత్థవిసఙ్కేతో, నావావిసఙ్కేతోతి తివిధో విసఙ్కేతో. తత్థ కాలవిసఙ్కేతేన అనాపత్తిం సన్ధాయ ‘‘విసఙ్కేతేన అభిరుహన్తీ’’తి వుత్తం. అఞ్ఞేన విసఙ్కేతేన ఆపత్తియేవ, తమత్థం దస్సేన్తో ఆహ ‘‘ఇధాపీ’’తిఆదీతి. అట్ఠమం.