౫. దుతియసేనాసనసిక్ఖాపదం
౧౧౬. పఞ్చమే మఞ్చకభిసీతి మఞ్చే అత్థరితబ్బో మఞ్చకో, సోయేవ భిసీతి మఞ్చకభిసి. ఏవం పీఠకభిసిపి. పావారో కోజవోతి ద్వేయేవ పచ్చత్థరణన్తి వుత్తాతి ఆహ ‘‘పావారో’’తిఆది. వుత్తన్తి అట్ఠకథాసు వుత్తం. దుతియాతిక్కమేతి దుతియపాదాతిక్కమే. సేనాసనతోతి సచే ఏకం సేనాసనం హోతి, తతో. అథ బహూని సేనాసనాని హోన్తి, సబ్బపచ్ఛిమసేనాసనతో. ఏకో లేడ్డుపాతో సేనాసనస్స ఉపచారో హోతి, ఏకో పరిక్ఖేపారహోతి ఆహ ‘‘ద్వే లేడ్డుపాతా’’తి.
సచే భిక్ఖు, సామణేరో, ఆరామికో చాతి తయో హోన్తి, భిక్ఖుం అనాపుచ్ఛిత్వా సామణేరో వా ఆరామికో వా న ఆపుచ్ఛితబ్బో. అథ సామణేరో, ఆరామికో చాతి ద్వే హోన్తి, సామణేరం అనాపుచ్ఛిత్వా ఆరామికోవ న ఆపుచ్ఛితబ్బోతి దస్సేన్తో ఆహ ‘‘భిక్ఖుమ్హి సతీ’’తిఆది. తీసుపి అసన్తేసు ఆపుచ్ఛితబ్బవిధిం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘తస్మిమ్పి అసతీ’’తిఆది. యేనాతి ఉపాసకేన, ‘‘కారితో’’తి పదే కత్తా. తస్సాతి విహారసామికస్స. తస్మిమ్పి అసతి గన్తబ్బన్తి యోజనా. పాసాణేసూతి పాసాణఫలకేసు. సచే ఉస్సహతీతి సచే సక్కోతి. ఉస్సహన్తేన భిక్ఖునా ఠపేతబ్బన్తి యోజనా. తేపీతి ఉపాసకాపి, న సమ్పటిచ్ఛన్తీతి సమ్బన్ధో. తత్థాతి దారుభణ్డాదీసు.
పరిచ్ఛేదాకారేన వేణీయతి దిస్సతీతి పరివేణం. ‘‘అథ ఖో’’తి పదం ‘‘వేదితబ్బ’’న్తి పదే అరుచిలక్ఖణం. ‘‘ఆసన్నే’’తి ఇమినా ఉపచారసద్దస్స ఉపట్ఠానత్థఅఞ్ఞరోపనత్థే నివత్తేతి. యస్మా వమ్మికరాసియేవ హోతి, తస్మాతి యోజనా. ఉపచినన్తీతి ఉపచికా, తాహి నిమిత్తభూతాహి పలుజ్జతి నస్సతీతి అత్థో. సేనాసనన్తి విహారం. ఖాయితున్తి ఖాదితుం, అయమేవ వా పాఠో. తన్తి మఞ్చపీఠం. మఞ్చపీఠం విహారే అపఞ్ఞపేత్వా విహారూపచారే పఞ్ఞాపనస్స విసేసఫలం దస్సేతుం ఆహ ‘‘విహారూపచారే పనా’’తిఆది. విహారూపచారే పఞ్ఞపితన్తి సమ్బన్ధో.
౧౧౮. ‘‘గచ్ఛన్తేనా’’తి పదం ‘‘గన్తబ్బ’’న్తి పదే కత్తా. తథేవాతి యథా పురిమభిక్ఖు కరోతి, తథేవ. వసన్తేన భిక్ఖునా పటిసామేతబ్బన్తి యోజనా. రత్తిట్ఠానన్తి రత్తిం వసనట్ఠానం.
యా దీఘసాలా వా యా పణ్ణసాలా వా ఉపచికానం ఉట్ఠానట్ఠానం హోతి, తతోతి యోజనా. తస్మిన్తి దీఘసాలాదికే. హీతి సచ్చం, యస్మా వా, సన్తిట్ఠన్తీతి సమ్బన్ధో. సిలుచ్చయోతి పబ్బతో, తస్మిం లేణం సిలుచ్చయలేణం, పబ్బతగుహాతి అత్థో. ఉపచికాసఙ్కాతి ఉపచికానం ఉట్ఠానట్ఠానన్తి ఆసఙ్కా. తతోతి పాసాణపిట్ఠియం వా పాసాణథమ్భేసు వా కతసేనాసనాదితో. ఆగన్తుకో యో భిక్ఖు అనువత్తన్తో వసతీతి సమ్బన్ధో. సోతి ఆగన్తుకో భిక్ఖు. పున సోతి ఆగన్తుకో భిక్ఖుయేవ. తతోతి గహేత్వా ఇస్సరియేన వసనతో. ఉభోపీతి ఆవాసికోపి ఆగన్తుకోపి ద్వే భిక్ఖూ. తేసూతి ద్వీసు తీసు. పచ్ఛిమస్సాతి సబ్బపచ్ఛిమస్స. ఆభోగేనాతి ఆభోగమత్తేన ముత్తి నత్థి, ఆపుచ్ఛితబ్బమేవాతి అధిప్పాయో. అఞ్ఞతోతి అఞ్ఞావాసతో. అఞ్ఞత్రాతి అఞ్ఞస్మిం ఆవాసే. తత్థేవాతి ఆనీతావాసేయేవ. తేనాతి వుడ్ఢతరేన, ‘‘సమ్పటిచ్ఛితే’’తి పదే కత్తా. సమ్పటిచ్ఛితేతి వుడ్ఢతరేన సమ్పటిచ్ఛితేపి ఇతరస్స గన్తుం వట్టతి ఆపుచ్ఛితత్తాతి వదన్తి. నట్ఠం వాతి నట్ఠే వా సేనాసనే సతి గీవా న హోతీతి యోజనా. అఞ్ఞస్సాతి అవిస్సాసికపుగ్గలస్స. నట్ఠానీతి నట్ఠేసు మఞ్చపీఠేసు సన్తేసు.
వుడ్ఢతరో భిక్ఖు చ ఇస్సరియో చ యక్ఖో చ సీహో చ వాళమిగో చ కణ్హసప్పో చ వుడ్ఢ…పే… కణ్హసప్పా, తే ఆదయో యేసం తేతి వుడ్ఢ…పే… కణ్హసప్పాదయో, తేసు. ఆదిసద్దేన పేతాదయో సఙ్గణ్హాతి. యత్థాతి యస్మిం ఠానే. అస్సాతి భిక్ఖునో. ‘‘పలిబుద్ధో’’తి పదస్స అత్థం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘ఉపద్దుతో’’తి. పఞ్చమం.