౧. పఠమపాటిదేసనీయసిక్ఖాపద-అత్థయోజనా

ఖుద్దకానం అనన్తరా పాటిదేసనీయా యే ధమ్మా సఙ్గీతికారేహి ఠపితా, ఇదాని తేసం ధమ్మానం అయం వణ్ణనా భవతీతి యోజనా.

౫౫౨. పఠమపాటిదేసనీయే తావ అత్థో ఏవం వేదితబ్బోతి యోజనా. పటిఆగమనకాలేతి పిణ్డాయ చరణట్ఠానతో పక్కమిత్వా, పటినివత్తిత్వా వా ఆగమనకాలే. సబ్బేవాతి ఏత్థ నిగ్గహీతలోపవసేన సన్ధి హోతీతి ఆహ ‘‘సబ్బమేవా’’తి. ‘‘కమ్పమానా’’తి ఇమినా పపుబ్బవిధధాతుయా కమ్పనత్థం దస్సేతి. అపేహీతి ఏత్థ అపపుబ్బఇధాతు గత్యత్థోతి ఆహ ‘‘అపగచ్ఛా’’తి.

౫౫౩. పటిదేసేతబ్బాకారం దస్సేతి అనేనాతి పటిదేసేతబ్బాకారదస్సనం. ద్విన్నం సద్దానం పరియాయభావం దస్సేతుం వుత్తం ‘‘రథికాతి రచ్ఛా’’తి. రథస్స హితా రథికా. ణ్యపచ్చయే కతే ‘‘రచ్ఛా’’తి (మోగ్గల్లానే ౪.౭౨ సుత్తే) వుచ్చతి. రచ్ఛన్తరేన అనిబ్బిద్ధా రచ్ఛా బ్యూహో నామాతి ఆహ ‘‘అనిబ్బిజ్ఝిత్వా’’తిఆది. బ్యూహేతి సమ్పిణ్డేతి జనే అఞ్ఞత్థ గన్తుమపదానవసేనాతి బ్యూహో. సిఙ్ఘాటకం నామ మగ్గసన్ధీతి ఆహ ‘‘మగ్గసమోధానట్ఠాన’’న్తి. సిఙ్ఘతి మగ్గసమోధానం కరోతి ఏత్థాతి సిఙ్ఘాటకం. ఏతేసూతి రథికాదీసు. ఏసేవ నయోతి దుక్కటపాటిదేసనీయే అతిదిసతి. హీతి సచ్చం. ‘‘వచనతో’’తి పదం ‘‘వేదితబ్బో’’తి పదే ఞాపకహేతు. దదమానాయ భిక్ఖునియా వసేనాతి యోజనా. ఏత్థాతి సిక్ఖాపదే. తస్మాతి యస్మా అపమాణం, తస్మా.

ఇదన్తి వచనం వుత్తన్తి సమ్బన్ధో. సమ్భిన్నే ఏకరసే కాలికత్తయేతి యోజనా.

౫౫౬. ‘‘దాపేతీ’’తి హేతుత్థకిరియాయ కారితకత్తుకారితకమ్మాని దస్సేతుం వుత్తం ‘‘అఞ్ఞాతికాయ అఞ్ఞేన కేనచీ’’తి. అఞ్ఞేనాతి అత్తనా అఞ్ఞేన. ‘‘తాయ ఏవ వా భిక్ఖునియా అఞ్ఞేన వా కేనచీ’’తి పదాని ‘‘పటిగ్గహాపేత్వా’’తిపదే కారితకమ్మానీతి. పఠమం.