౪. బాకులసుత్తవణ్ణనా

౨౦౯. యథా ‘‘ద్వత్తింసా’’తి వత్తబ్బే ద్వి-సద్దస్స బా-ఆదేసం కత్వా బాత్తింసాతి వుచ్చతి, ఏవం ఏత్థ బా-కారాదేసం కత్వా బాకులోతి సమఞ్ఞా అహోసి, సాయం తస్స అన్వత్థసఞ్ఞాతి దస్సేతుం, ‘‘తస్స హీ’’తిఆది వుత్తం. సీసం న్హాపేత్వాతి మఙ్గలత్థం మహాగఙ్గాయ సీసం న్హాపేత్వా. నిముజ్జనవసేనాతి జణ్ణుపమాణే ఉదకే థోకంయేవ నిముజ్జనవసేన. ఛడ్డేత్వా పలాతా మరణభయతజ్జితా. పహరియమానా మరన్తి, న జాలేన బన్ధితమత్తేన. దారకస్స తేజేనాతి దారకస్స పుఞ్ఞతేజేన. నీహటమత్తోవ మతో, తస్స మరణత్థం ఉపక్కమో న కతో, యేన ఉపక్కమేన దారకస్స బాధో సియా. తన్తి మచ్ఛం. సకలమేవాతి పరిపుణ్ణావయవమేవ.

న కేలాయతీతి న మమాయతి కిస్మిఞ్చి న మఞ్ఞతి. దారకస్స పుఞ్ఞతేజేన పిట్ఠితో ఫాలేన్తీ. దారకం లభతీతి ఉగ్ఘోసనవసేన భేరిం చరాపేత్వా. పవత్తిం ఆచిక్ఖి, అత్తనో పుత్తభావం కథేసి. కుచ్ఛియా ధారితత్తా అమాతా కాతుం న సక్కా జననీభావతో. మచ్ఛం గణ్హన్తాపీతి మచ్ఛం కిణిత్వా గణ్హన్తాపి. తథా గణ్హన్తా చ తప్పరియాపన్నం సబ్బం గణ్హాతి నామాతి ఆహ – ‘‘వక్కయకనాదీని బహి కత్వా గణ్హన్తా నామ నత్థీ’’తి. అయమ్పి అమాతా కాతుం న సక్కా సామికభావతో. దారకో ఉభిన్నమ్పి కులానం దాయాదో హోతు ద్విన్నం పుత్తభావతో.

అసీతిమేతి జాతియా అసీతిమే వస్సే. పబ్బజ్జామత్తేన కిలేసానం అసముచ్ఛిజ్జనతో వీతిక్కమితుం కామసఞ్ఞా ఉప్పన్నపుబ్బాతి పుచ్ఛా పన పుచ్ఛితబ్బా. తేనాహ – ‘‘ఏవఞ్చ ఖో మం, ఆవుసో కస్సప, పుచ్ఛితబ్బ’’న్తి.

౨౧౦. నియమేత్వాతి తం తంవారే సేసవారేన నియమేత్వా. కమ్మపథభేదకోతి కమ్మపథవిసేసకరో. తత్థ కామవితక్కో యథా కాయవచీద్వారేసు చోపనప్పత్తో కమ్మపథప్పత్తో నామ హోతి; మనోద్వారే పరభణ్డస్స అత్తనో పరిణామనవసేన పవత్తఅభిజ్ఝాసహగతో; ఏవం కామసఞ్ఞాతి, తథా బ్యాపాదవిహింసావితక్కసఞ్ఞాతి థేరో, ‘‘ఉభయమ్పేతం కమ్మపథభేదకమేవా’’తి ఆహ. కమ్మపథం అప్పత్తం సఞ్ఞం సన్ధాయ, ‘‘సఞ్ఞా ఉప్పన్నమత్తావా’’తి వుచ్చమానే వితక్కితమ్పి సమానం కమ్మపథం అప్పత్తమేవ, ఉభయస్స పన వసేన సుత్తపదం పవత్తన్తి థేరస్స అధిప్పాయో.

౨౧౧. ఆయూహనకమ్మన్తి అత్తనా ఆయూహితబ్బకమ్మం. లోమకిలిట్ఠానీతి కిలిట్ఠలోమాని, కిలిట్ఠంసూనీతి అత్థో. కిమేవం భోగేసు పరనిమ్మితభవే వసవత్తిదేవానం వియ సబ్బసో ఆయూహనకమ్మేన వినా అఞ్ఞస్సపి పబ్బజితస్స పచ్చయలాభో దిట్ఠపుబ్బో సుతపుబ్బోతి ఆహ ‘‘అనచ్ఛరియఞ్చేత’’న్తి. కులూపకథేరానమేతం కమ్మం, థేరో పన కదాచిపి కులూపకో నాహోసి.

గద్దుహనమత్తన్తి గోదుహనమత్తకాలం. ఇధ పన సకలో గోదుహనో అధిప్పేతోతి దస్సేన్తో, ‘‘గావిం…పే… కాలమత్తమ్పీ’’తి ఆహ. నిబన్ధీతి నిబద్ధదాతబ్బం కత్వా ఠపేసి.

సకిలేసపుగ్గలస్స అసేరిభావకరణేన రణేన సదిసతాయ రణో, సంకిలేసో. అఞ్ఞా ఉదపాదీతి పనాహ, తస్మా అరహత్తం న పటిఞ్ఞాతన్తి దస్సేతి. నను తథా వచనం పటిజాననం వియ హోతీతి ఆహ ‘‘అపిచా’’తిఆది.

౨౧౨. అవాపురతి ద్వారం ఏతేనాతి అవాపురణం. పఠమసఙ్గహతో పచ్ఛా దేసితత్తా దుతియసఙ్గహే సఙ్గితం. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.

బాకులసుత్తవణ్ణనాయ లీనత్థప్పకాసనా సమత్తా.