౧౦. చూళపుణ్ణమసుత్తవణ్ణనా

౯౧. తుణ్హీభూతం తుణ్హీభూతన్తి ఆమేడితవచనం బ్యాపనిచ్ఛావసేన వుత్తన్తి ఆహ – ‘‘యం యం దిస’’న్తిఆది. అనువిలోకేత్వాతి ఏత్థ అనుసద్దోపి బ్యాపనిచ్ఛాయమేవాతి అను అను విలోకేత్వాతి అత్థో. తేనేవాహ – ‘‘తతో తతో విలోకేత్వా’’తి. అసన్తో నీచో పురిసోతి అసప్పురిసోతి ఆహ – ‘‘పాపపురిసో లామకపురిసో’’తి. సోతి అసప్పురిసో. తన్తి అసప్పురిసం జానితుం న సక్కోతి అసప్పురిసధమ్మానం యాథావతో అజాననతో. పాపధమ్మసమన్నాగతోతి కాయదుచ్చరితాదిఅసన్తుట్ఠితాదిలామకధమ్మసమన్నాగతో. అసప్పురిసే భత్తి ఏతస్సాతి అసప్పురిసభత్తి. తేనాహ – ‘‘అసప్పురిససేవనో’’తి. అసప్పురిసధమ్మో అసప్పురిసో ఉత్తరపదలోపేన, తేసం చిన్తనసీలోతి అసప్పురిసచిన్తీ. తేనాహ ‘‘అసప్పురిసచిన్తాయ చిన్తకో’’తి, దుచ్చిన్తితచిన్తీతి అత్థో. అసప్పురిసమన్తనన్తి అసాధుజనవిచారం అసప్పురిసవీమంసం. అసప్పురిసవాచన్తి చతుబ్బిధం దుబ్భాసితం. అసప్పురిసకమ్మం నామ తివిధమ్పి కాయదుచ్చరితం. అసప్పురిసదిట్ఠి నామ విసేసతో దసవత్థుకా మిచ్ఛాదిట్ఠి, తాయ సమన్నాగతో అసప్పురిసదిట్ఠియా సమన్నాగతో, అసప్పురిసదానం నామ అసక్కచ్చదానాది. సబ్బోపాయమత్థో పాళితో ఏవ విఞ్ఞాయతి.

‘‘పాణం హనిస్సామీ’’తిఆదికా చేతనా కామం పరబ్యాబాధాయపి హోతియేవ, యథా పన సా అత్తనో బలవతరదుక్ఖత్థాయ హోతి, తథా న పరస్సాతి ఇమమత్థం దస్సేతుం, ‘‘అత్తనో దుక్ఖత్థాయ చిన్తేతి’’ఇచ్చేవ వుత్తో. యథా అసుకో అసుకన్తిఆదీహి పాపకో పాపవిపాకేకదేసం బలవం గరుతరం వా పచ్చనుభోన్తోపి యథా పరో పచ్చనుభోతి, న తథా సయన్తి దస్సేతి. తేనాహ ‘‘పరబ్యాబాధాయా’’తి. గహేత్వాతి పాపకిరియాయ సహాయభావేన గహేత్వా.

అసక్కచ్చన్తి అనాదరం కత్వా. దేయ్యధమ్మస్స అసక్కరణం అప్పసన్నాకారో, పుగ్గలస్స అసక్కరణం అగరుకరణన్తి ఇమమత్థం దస్సేన్తో, ‘‘దేయ్యధమ్మం న సక్కరోతి నామా’’తిఆదిమాహ. అచిత్తీకత్వాతి న చిత్తే కత్వా, న పూజేత్వాతి అత్థో. పూజేన్తో హి పూజేతబ్బవత్థుం చిత్తే ఠపేతి, తతో న బహి కరోతి. చిత్తం వా అచ్ఛరియం కత్వా పటిపత్తి చిత్తీకరణం, సమ్భావనకిరియా. తప్పటిక్ఖేపతో అచిత్తీకరణం, అసమ్భావనకిరియా. అపవిద్ధన్తి ఉచ్ఛిట్ఠాదిఛడ్డనీయధమ్మం వియ అవఖిత్తకం. తేనాహ – ‘‘ఛడ్డేతుకామో వియా’’తిఆది. రోగం పక్ఖిపన్తో వియాతి రోగికసరీరం ఓదనాదీహి పమజ్జిత్వా వమ్మికే రోగం పక్ఖిపన్తో వియ. అద్ధా ఇమస్స దానస్స ఫలం మమేవ ఆగచ్ఛతీతి ఏవం యస్స తథా దిట్ఠి అత్థి, సో ఆగమనదిట్ఠికో, అయం పన న తాదిసోతి ఆహ ‘‘అనాగమనదిట్ఠికో’’తి. తేనాహ – ‘‘నో ఫలపాటికఙ్ఖీ హుత్వా దేతీ’’తి.

కామఞ్చాయం యథావుత్తపుగ్గలో అసద్ధమ్మాదీహి పాపధమ్మేహి సమన్నాగతో, తేహి పన సబ్బేహిపి మిచ్ఛాదస్సనం మహాసావజ్జన్తి దస్సేతుం, ‘‘తాయ మిచ్ఛాదిట్ఠియా నిరయే ఉపపజ్జతీ’’తి వుత్తం. వుత్తపటిపక్ఖనయేనాతి కణ్హపక్ఖే వుత్తస్స అత్థస్స విపరియాయేన సుక్కపక్ఖే అత్థో వేదితబ్బో. ‘‘సదేవకం లోక’’న్తిఆదీసు (పారా. ౧) దేవసద్దో ఛకామావచరదేవేసు, ఏవమిధాతి ఆహ ‘‘ఛకామావచరదేవా’’తి. తత్థ బ్రహ్మానం విసుం గహితత్తా కామావచరదేవగ్గహణన్తి చే? ఇధ దానఫలస్స అధిప్పేతత్తా కామావచరదేవగ్గహణం, తత్థాపి ఛకామావచరగ్గహణం దట్ఠబ్బం దేవమహత్తతాదివచనతో. తిణ్ణం కులానం సమ్పత్తీతి ఖత్తియమహత్తాదీనం తిణ్ణం కులానం సమ్పత్తి, న కేవలం కులసమ్పదా ఏవ అధిప్పేతా, అథ ఖో తత్థ ఆయువణ్ణయసభోగఇస్సరియాదిసమ్పదాపి అధిప్పేతాతి దట్ఠబ్బం ఉళారస్స దానమయపుఞ్ఞస్స వసేన తేసమ్పి సమిజ్ఝనతో. సుద్ధవట్టవసేనేవ కథితం సుక్కపక్ఖేపి సబ్బసో వివట్టస్స అనామట్ఠత్తా. సద్ధాదయో హి లోకియకుసలసమ్భారా ఏవేత్థ అధిప్పేతాతి. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.

చూళపుణ్ణమసుత్తవణ్ణనాయ లీనత్థప్పకాసనా సమత్తా.

నిట్ఠితా చ దేవదహవగ్గవణ్ణనా.