౭. ధనఞ్జానిసుత్తవణ్ణనా
౪౪౫. రాజగహం పరిక్ఖిపిత్వా ఠితపబ్బతస్సాతి పణ్డవపబ్బతం సన్ధాయాహ. రాజగహనగరస్స దక్ఖిణదిసాభాగే పబ్బతస్స సమీపే ఠితో జనపదో దక్ఖిణాగిరి. తణ్డులపుటకానం పాలి ఏత్థాతి తణ్డులపాలి. తస్స కిర ద్వారసమీపే తణ్డులవాణిజా తణ్డులపసిబ్బకే వివరిత్వా పటిపాటియా ఠపేత్వా నిసీదన్తి, తేనస్స ‘‘తణ్డులపాలిద్వార’’న్తి సమఞ్ఞా అహోసి. సబ్బమేవ సస్సం గణ్హాతీతి దలిద్దకస్సకానం దివసపరిబ్బయమత్తమేవ విస్సజ్జేత్వా సబ్బమేవ ఆయతో నిప్ఫన్నం ధఞ్ఞం గణ్హాతి. మన్దసస్సానీతి మన్దనిప్ఫత్తికాని సస్సాని.
౪౪౬. ఇమినా నయేనాతి దాసకమ్మకరస్స నివాసనభత్తవేత్తనానుప్పదానేన మఙ్గలదివసేసు ధనవత్థాలఙ్కారానుప్పదానాదినా చ పోసేతబ్బో. మిత్తామచ్చానం పియవచనఅత్థచరియాసమానత్తతాది మిత్తామచ్చకరణీయం కత్తబ్బం, తథా ఞాతిసాలోహితానం. తత్థ ఆవాహవివాహసమ్బద్ధేన ‘‘అమ్హాకం ఇమే’’తి ఞాయన్తీతి ఞాతీ, మాతాపితాదిసమ్బద్ధతాయ సమానలోహితాతి సాలోహితా. సమ్మా దదన్తేసుపి అసజ్జనతో నత్థి ఏతేసం తిథీతి అతిథి, తేసం అత్తనా సమానపరిభోగవసేన అతిథికరణీయం కాతబ్బం, అతిథిబలీతి అత్థో. ఞాతకభూతపుబ్బా పేత్తివిసయం ఉపగతా పుబ్బపేతా, దక్ఖిణేయ్యేసు కాలేన కాలం దానం దత్వా తేసం ఉద్దిసనం పుబ్బపేతకరణీయం, పేతబలీతి అత్థో. గన్ధపుప్ఫవిలేపనజాలాభత్తేహి కాలేన కాలం దేవతానం పూజా దేవతాకరణీయం, దేవతాబలీతి అత్థో, రాజకిచ్చకరణం ఉపట్ఠానం రాజకరణీయం. అయమ్పి కాయోతి అత్తనో కాయం సన్ధాయ వదతి. ఇమమత్థం సన్ధాయాహ ‘‘ఇమినా నయేన అత్థో వేదితబ్బో’’తి.
౪౪౭. పఞ్చ దుస్సీల్యకమ్మానీతి నిచ్చసీలపటిపక్ఖధమ్మా. దస అకుసలకమ్మపథధమ్మా దస దుస్సీల్యకమ్మాని. అధమ్మచారీ ఏవ విసమచారీ కాయవిసమాదిచరణతోతి విసమచారీపదస్స అత్థో విసుం న వుత్తో.
౪౪౮-౪౫౩. ఓసరన్తి అపసక్కన్తి, ఖీయన్తీతి అత్థో. తేనాహ ‘‘పరిహాయన్తీ’’తి. అభిసరన్తీతి అభివడ్ఢనవసేన పవత్తన్తి. తేనాహ ‘‘వడ్ఢన్తీ’’తి. తత్రాతి బ్రహ్మలోకే. అస్సాతి బ్రహ్మలోకే ఉప్పన్నస్స ధనఞ్జానిస్స. తతో పట్ఠాయాతి యదా భగవతా ‘‘ఏసో, భిక్ఖవే, సారిపుత్తో’’తిఆది వుత్తం, తతో పట్ఠాయ. చతుసచ్చవినిముత్తన్తి నిద్ధారేత్వా విభజిత్వా వుచ్చమానేహి సచ్చేహి విముత్తం. అత్థతో పన తతో పుబ్బేపి సచ్చవిముత్తం కథం న కథేసియేవ సచ్చవిముత్తస్స నియ్యానస్స అభావతో.
ధనఞ్జానిసుత్తవణ్ణనాయ లీనత్థప్పకాసనా సమత్తా.