౪. చూళగోపాలకసుత్తవణ్ణనా

౩౫౦. చేలుక్కాహీతి చేలమయాహి ఉక్కాహి. ఉక్కభూతాని చేలాని ఏత్థాతి ఉక్కచేలా, నగరం. సబ్బా గఙ్గా పాకటా హుత్వా పఞ్ఞాయతీతి పకతిచక్ఖుస్స పాకటా హుత్వా ఉపట్ఠాతి, దిబ్బచక్ఖుస్స పన సమన్తచక్ఖుస్స వా యత్థ కత్థచి నిసిన్నస్సపి భగవతో పాకటా హుత్వా పఞ్ఞాయతేవ. సోత్థీతి అనుపద్దవో. వడ్ఢీతి అపరిహాని. ఆరోగ్యన్తి అరోగతా ఆబాధాభావో.

మగధో జనపదో నివాసో ఏతస్సాతి మాగధో, మాగధోవ మాగధికో. పఞ్ఞాయ నామ దుట్ఠుభావో నత్థి ఏకన్తానవజ్జతాయ, తస్మా దు-సద్దో అభావవాచీ ‘‘దుస్సీలో’’తిఆదీసు వియ, జాతి-సద్దో చ సభావత్థోతి ఆహ ‘‘నిప్పఞ్ఞసభావో’’తి. -సద్దో ఆరమ్భత్థోతి ఆహ ‘‘పతారేసీతి తారేతుం ఆరభీ’’తి పరతీరం గావీనం అప్పత్తత్తా. సువిదేహానన్తి సున్దరవిదేహానం. విదేహరట్ఠం కిర భూమిభాగదస్సనసమ్పత్తియా చ వనరామణేయ్యకాదినా చ సున్దరం. ఆమణ్డలికం కరిత్వాతి ఆవత్తే పతితా తేమణ్డలాకారేన పరిబ్భమిత్వా. కతిపయాపి గావియో అసేసేత్వా నదీసోతేన వూళ్హత్తా వుత్తం ‘‘అవడ్ఢిం వినాసం పాపుణింసూ’’తి. కతిపయాసుపి హి అవసిట్ఠాసు గావీసు అనుక్కమేనపి సియా గోగణస్స వడ్ఢీతి. విస్సమట్ఠానన్తి పరిస్సమవినోదనట్ఠానం. తిత్థా భట్ఠాతి గహేతుం అసమత్థతాయ తిత్థం అప్పత్తా. అరోగో నామ నాహోసీతి లోమమత్తమ్పి అసేసేత్వా సబ్బా గావియో నదీసోతే వినట్ఠాతి అత్థో.

యేసు ఖన్ధాయతనధాతూసు ఇధ లోకసమఞ్ఞా, తే అజానన్తా ‘‘అకుసలా ఇమస్స లోకస్సా’’తి వుత్తాతి ఆహ ‘‘ఇధలోకే ఖన్ధధాతాయతనేసు అకుసలా అఛేకా’’తి. అయమేవ నయో ‘‘అకుసలా పరస్స లోకస్సా’’తి ఏత్థాపీతి ఆహ ‘‘పరలోకేపి ఏసేవ నయో’’తి. మారో ఏత్థ ధీయతీతి మారధేయ్యం. మారోతి చేత్థ కిలేసమారో వేదితబ్బో. ఖన్ధాభిసఙ్ఖారా హి తస్స పవత్తనభావేన గహితా, మచ్చుమారో విసుం గహితో ఏవ, కిలేసమారవసేనేవ చ దేవపుత్తమారస్స కామభవే ఆధిపచ్చన్తి. తేసన్తి యే ఇధలోకాదీసు అఛేకా, తేసం. తే పన ఉక్కట్ఠనిద్దేసేన దస్సేన్తో ఆహ ‘‘ఇమినా ఛ సత్థారో దస్సితా’’తి.

౩౫౧. బలవగావోతి బలవన్తే గోరూపే. తే పన దమ్మతం ఉపగతగోణా చేవ ధేనుయో చాతి ఆహ ‘‘దన్తగోణే చేవ ధేనుయో చా’’తి. అవిజాతగావోతి న విజాతగావియో. వచ్ఛకేతి ఖుద్దకవచ్ఛే. అప్పత్థో హి అయం క-సద్దో. తేనాహ ‘‘తరుణవచ్ఛకే’’తి. కిసాబలకేతి దుబ్బలే.

౩౫౨. మారస్స తణ్హాసోతం ఛేత్వాతి ఖన్ధమారసమ్బన్ధీతణ్హాసఙ్ఖాతం సోతం సముచ్ఛిన్దిత్వా. తయో కోట్ఠాసే ఖేపేత్వా ఠితాతి అనాగామినో సన్ధాయాహ. సబ్బవారేసూతి సకదాగామిసోతాపన్నఅట్ఠమకవారేసు. తత్థ పన యథాక్కమం చతుమగ్గవజ్ఝానం కిలేసానం ద్వే కోట్ఠాసే ఖేపేత్వా ఠితా, ఏకకోట్ఠాసం ఖేపేత్వా ఠితా, పఠమం కోట్ఠాసం ఖేపేన్తోతి వత్తబ్బం. ధమ్మం అనుస్సరన్తి, ధమ్మస్స వా అనుస్సరణసీలాతి ధమ్మానుసారినో. ధమ్మోతి చేత్థ పఞ్ఞా అధిప్పేతా. సద్ధం అనుస్సరన్తి, సద్ధాయ వా అనుస్సరణసీలాతి సద్ధానుసారినో.

జానతాతి ఏత్థ జాననకిరియావిసయస్స అవిసేసితత్తా అధికారవసేన అనవసేసఞేయ్యవిసేసా అధిప్పేతాతి ఆహ ‘‘సబ్బధమ్మే జానన్తేనా’’తి. అన్తోసారవిరహతో అబ్భుగ్గతట్ఠేన చ నళో వియాతి నళో, మానోతి ఆహ ‘‘విగతమాననళం కత’’న్తి. ఖేమం పత్థేథాతి ఏత్థ చతూహి యోగేహి అనుపద్దవత్తా ‘‘ఖేమ’’న్తి అరహత్తం అధిప్పేతం. పత్థనా చ ఛన్దపత్థనా, న తణ్హాపత్థనాతి ఆహ ‘‘కత్తుకమ్యతాఛన్దేన అరహత్తం పత్థేథా’’తి. పత్తాయేవ నామ తస్స పత్తియా న కోచి అన్తరాయో. సోత్థినా పారగమనం ఉద్దిస్స దేసనం ఆరభిత్వా ఖేమప్పత్తియా దేసనాయ పరియోసాపితత్తా యథానుసన్ధినావ దేసనం నిట్ఠాపేసీతి.

చూళగోపాలకసుత్తవణ్ణనాయ లీనత్థప్పకాసనా సమత్తా.