౧౦. చూళఅస్సపురసుత్తవణ్ణనా

౪౩౫. పురిమసదిసమేవాతి ‘‘అస్సపురవాసీనం భిక్ఖుసఙ్ఘే గారవబహుమానం నిపచ్చకారఞ్చ దిస్వా భిక్ఖూ పిణ్డపాతాపచాయనే నియోజేన్తో ఇదం సుత్తం అభాసీ’’తి పురిమసుత్తే మహాఅస్సపురే (మ. ని. అట్ఠ. ౨.౪౧౫) వుత్తసదిసమేవ. సమణానం అనుచ్ఛవికాతి సమణానం సమణభావస్స అనుచ్ఛవికా పతిరూపా. సమణానం అనులోమప్పటిపదాతి సమణానం సామఞ్ఞసఙ్ఖాతస్స అరియమగ్గస్స అనుకూలప్పటిపదా.

౪౩౬. ఏతే ధమ్మాతి ఏతే పాళియం ఆగతా అభిజ్ఝాబ్యాపాదాదయో పాపధమ్మా. ఉప్పజ్జమానాతి ఉప్పజ్జమానా ఏవ, పగేవ సన్తానే భావితా. మలినేతి మలవన్తే కిలిట్ఠే. మలగ్గహితేతి గహితమలే సఞ్జాతమలే. సమణమలాతి సమణానం సమణభావస్స మలా. దుస్సన్తీతి విపజ్జన్తి వినస్సన్తి. సమణదోసాతి సమణానం సమణభావదూసనా. కసటేతి అసారే. నిరోజేతి నిత్తేజే. అయతో సుఖతో అపేతాతి అపాయా, నిరయాదయో, తం ఫలం అరహన్తి, తం పయోజనం వా ఏతేసన్తి ఆపాయికా. ఠానాని అభిజ్ఝాదయో. తేనాహ ‘‘అపాయే’’తిఆది. కారణభావేన దుగ్గతిపరియాపన్నాయ వేదనాయ హితానీతి దుగ్గతివేదనియాని. తేన వుత్తం ‘‘దుగ్గతియం విపాకవేదనాయ పచ్చయాన’’న్తి. తిఖిణం అయన్తి వేకన్తకసదిసం సారఅయం. అయేనాతి అయోఘంసకేన. కోఞ్చసకుణానం కిర కుచ్ఛియం నివుత్థం యం కిఞ్చి ఖరం తిఖిణఞ్చ హోతి. తథా హి తేసం వచ్చం అట్ఠిమ్పి పాసాణమ్పి విలీయాపేతి. తేన వుత్తం ‘‘కోఞ్చసకుణే ఖాదాపేన్తీ’’తి. తం కిర అయచుణ్ణం అగ్గినాపి కిచ్ఛేన దయ్హతి, భేసజ్జబలేన పన సుఖేన దయ్హేయ్య. తేన వుత్తం ‘‘సుసిక్ఖితా చ నం అయకారా బహుహత్థకమ్మమూలం లభిత్వా కరోన్తీ’’తిఆది. అతితిఖిణం హోతి, అఞ్ఞతరం అయోబన్ధనం ఫేగ్గుదణ్డం వియ సుఖేనేవ ఛిన్దన్తి. ససబిళారచమ్మేహి సఙ్ఘటితట్ఠేన సఙ్ఘాటీతి వుచ్చతి ఆవుధపరిచ్ఛదోతి ఆహ ‘‘సఙ్ఘాటియాతి కోసియా’’తి. పరియోనద్ధన్తి పరితో ఓనద్ధం ఛాదితం. సమన్తతో వేఠితన్తి సబ్బసో పిహితం.

౪౩౭. రజోతి ఆగన్తుకరజో. జల్లన్తి సరీరే ఉట్ఠానకలోణాదిమలం. రజోజల్లఞ్చ వతసమాదానవసేన అనపనీతం ఏతస్స అత్థీతి రజోజల్లికో, తస్స. తేనాహ ‘‘రజోజల్లధారినో’’తి. ఉదకం ఓరోహన్తస్సాతిఆదీనమత్థో మహాసీహనాదసుత్తవణ్ణనాయం వుత్తోయేవ. సబ్బమేతన్తిఆదీసు సబ్బసోపి వతసమాదానవసేనాతి అధిప్పాయో. యస్మా సబ్బమేతం బాహిరసమయవసేనేవ కథితం, తస్మా సఙ్ఘాటికస్సాతి పిలోతికఖణ్డేహి సఙ్ఘటితత్తా ‘‘సఙ్ఘాటీ’’తి లద్ధనామవత్థధారినోతి అత్థో. తథా హి పాళియం ‘‘సఙ్ఘాటికస్స’’ఇచ్చేవ వుత్తం, న ‘‘భిక్ఖునో’’తి. తేనాహ ‘‘ఇమస్మిం హీ’’తిఆది. కస్మా పనేత్థ భగవతా సఙ్ఘాటికత్తాదీనియేవ వతసమాదానాని పటిక్ఖిత్తానీతి? నయదస్సనమేతం అఞ్ఞేసమ్పి పఞ్చాతపమూగవతాదీనం తప్పటిక్ఖేపేనేవ పసిద్ధితో. అపరే పన భణన్తి – ‘‘నాహం, భిక్ఖవే, సఙ్ఘాటికస్స సఙ్ఘాటిధారణమత్తేన సామఞ్ఞం వదామీ’’తి వుత్తే తత్థ నిసిన్నో కోచి తిత్థన్తరలద్ధికో అచేలకత్తం ను ఖో కథన్తి చిన్తేసి, అపరే రజోజల్లకత్తం ను ఖో కథన్తి, ఏవం తం తం చిన్తేన్తానం అజ్ఝాసయవసేన భగవా ఇమానేవ వతసమాదానాని ఇధ పటిక్ఖిపీతి. సఙ్ఘాటికన్తి నివాసనపారుపనవసేన సఙ్ఘాటివన్తం. తేనాహ ‘‘సఙ్ఘాటికం వత్థ’’న్తిఆది. అత్తనో రుచియా మిత్తాదయో సఙ్ఘాటికం కరేయ్యుం, పచ్ఛా విఞ్ఞుతం పత్తకాలే సఙ్ఘాటికత్తే సమాదపేయ్యుం.

౪౩౮. అత్తానం విసుజ్ఝన్తం పస్సతి అభిజ్ఝాదీనం సముదాచారాభావతో. మగ్గేన అసముచ్ఛిన్నత్తా విసుద్ధోతి పన న వత్తబ్బో. పామోజ్జన్తి తరుణపీతిమాహ. తస్స హి అత్తనో సమ్మాపటిపత్తియా కిలేసానం విక్ఖమ్భితత్తా చిత్తస్స విసుద్ధతం పస్సన్తస్స పామోజ్జం జాయతి, తం తుట్ఠాకారం. తేనాహ ‘‘తుట్ఠాకారో’’తి. పీతీతి పస్సద్ధిఆవహా బలవపీతి. నామకాయో పస్సమ్భతీతి ఇమినా ఉభయమ్పి పస్సద్ధిం వదతి. వేదియతీతి అనుభవతి విన్దతి. ఇదాని తేన నీవరణేహి చిత్తస్స విసోధనత్తం లద్ధన్తి ఆహ ‘‘అప్పనాప్పత్తం వియ హోతీ’’తి. అఞ్ఞత్థ ఉట్ఠితా అఞ్ఞం ఠానం ఉపగతాతి ఏత్తకేన ఉపమాభావేన ఉచ్చనీచతాసామఞ్ఞేన హేట్ఠా అసద్ధమ్మానం పటిపక్ఖవసేన దేసనాయ పరియోసాపితత్తా వుత్తం ‘‘యథానుసన్ధినా’’తి. మహాసీహనాదసుత్తే మగ్గో పోక్ఖరణియా ఉపమితో ‘‘సేయ్యథాపి, సారిపుత్త, పోక్ఖరణీ’’తిఆదిం (మ. ని. ౧.౧౫౪) ఆరభిత్వా ఉపమాసంసన్దనే ‘‘తథాయం పుగ్గలో పటిపన్నో, తథా చ ఇరియతి, తఞ్చ మగ్గం సమారుళ్హో, యథా ఆసవానం ఖయా’’తి (మ. ని. ౧.౧౫౪) వుత్తత్తా. యథా హి పురత్థిమాదిదిసాహి ఆగతా పురిసా తం పోక్ఖరణిం ఆగమ్మ విసుద్ధరూపకాయా విగతపరిళాహా చ హోన్తి, ఏవం ఖత్తియాదికులతో ఆగతా తథాగతప్పవేదితం ధమ్మవినయం సాసనం ఆగమ్మ విసుద్ధనామకాయా విగతకిలేసపరిళాహా చ హోన్తి. తస్మా సబ్బకిలేసానం సమితత్తా పరమత్థసమణో హోతీతి. సేసం సువిఞ్ఞేయ్యమేవ.

చూళఅస్సపురసుత్తవణ్ణనాయ లీనత్థప్పకాసనా సమత్తా.

నిట్ఠితా చ మహాయమకవగ్గవణ్ణనా.