౩. సీహవిక్కీళితనయవణ్ణనా

తథా వుత్తనయేన సరూపతో పరియాయతో చ గహితేసు తణ్హావిజ్జాతప్పక్ఖియధమ్మేసు విసేసతో తణ్హాదిట్ఠీనం వసేన అసుభే ‘‘సుభ’’న్తి, దుక్ఖే ‘‘సుఖ’’న్తి చ విపల్లాసా, అవిజ్జాదిట్ఠీనం వసేన అనిచ్చే ‘‘నిచ్చ’’న్తి, అనత్తని ‘‘అత్తా’’తి చ విపల్లాసా వేదితబ్బా. తేసం పటిపక్ఖతో మఞ్ఞనాపటిక్ఖేపపరిఞ్ఞాగహణాదిసిద్ధేహి సతివీరియసమాధిపఞ్ఞిన్ద్రియేహి చత్తారి సతిపట్ఠానాని సిద్ధానేవ హోన్తి. తత్థ చతూహి ఇన్ద్రియేహి చత్తారో పుగ్గలా నిద్దిసితబ్బా. కథం? దువిధో హి తణ్హాచరితో ముదిన్ద్రియో తిక్ఖిన్ద్రియోతి, తథా దిట్ఠిచరితో. తేసం పఠమో అసుభే ‘‘సుభ’’న్తి విపరియాసగ్గాహీ సతిబలేన యథాభూతం కాయసభావం సల్లక్ఖేన్తో తం విపల్లాసం సముగ్ఘాటేత్వా సమ్మత్తనియామం ఓక్కమతి. దుతియో అసుఖే ‘‘సుఖ’’న్తి విపరియాసగ్గాహీ ‘‘ఉప్పన్నం కామవితక్కం నాధివాసేతీ’’తిఆదినా (దీ. ని. ౩.౩౧౦; మ. ని. ౧.౨౬; అ. ని. ౪.౧౪, ౧౧౪; అ. ని. ౬.౫౮) వుత్తేన వీరియసంవరభూతేన వీరియబలేన తం విపల్లాసం విధమేన్తో సమ్మత్తనియామం ఓక్కమతి. తతియో అనిచ్చే ‘‘నిచ్చ’’న్తి అయాథావగ్గాహీ సమాధిబలేన సమాహితచిత్తో సఙ్ఖారానం ఖణికభావసల్లక్ఖణేన తం విపల్లాసం సముగ్ఘాటేన్తో అరియభూమిం ఓక్కమతి. చతుత్థో సన్తతిసమూహకిచ్చారమ్మణఘనవఞ్చితతాయ ఫస్సాదిధమ్మపుఞ్జమత్తే అనత్తని ‘‘అత్తా’’తి మిచ్ఛాభినివేసీ చతుకోటికసుఞ్ఞతామనసికారేన తం మిచ్ఛాభినివేసం విద్ధంసేన్తో సామఞ్ఞఫలం సచ్ఛికరోతి.

ఇధాపి సుభసఞ్ఞాసుఖసఞ్ఞాహి చతూహిపి వా విపల్లాసేహి సముదయసచ్చం, తేసం అధిట్ఠానారమ్మణభూతా పఞ్చుపాదానక్ఖన్ధా దుక్ఖసచ్చన్తిఆదినా సచ్చయోజనా వేదితబ్బా. ఫలం పనేత్థ చత్తారి సామఞ్ఞఫలాని, చతూహి చిత్తవిపల్లాసేహి చతురాసవోఘ-యోగ-కాయగన్థ-అగతి-తణ్హుప్పాద-సల్లుపాదాన-విఞ్ఞాణట్ఠితి-అపరిఞ్ఞాదివసేన అకుసలపక్ఖో నేతబ్బో. తథా చతూహి సతిపట్ఠానేహి చతుబ్బిధఝాన-విహారాధిట్ఠాన-సుఖభాగియధమ్మ-అప్పమఞ్ఞా-సమ్మప్పధాన-ఇద్ధిపాదా- దివసేన వోదానపక్ఖో నేతబ్బోతి. అయం సీహవిక్కీళితస్స నయస్స భూమి.