౨. విచయహారవణ్ణనా

మఞ్ఞనానం సక్కాయస్స అవిసేసహేతుభావతో, కస్సచిపి తత్థ అసేసితబ్బతో చ సబ్బగహణం, సభావధారణతో నిస్సత్తనిజ్జీవతో చ ధమ్మగ్గహణం, పతిట్ఠాభావతో ఆవేణికహేతుభావతో చ మూలగ్గహణం, కారణభావతో దేసనత్థసమ్భవతో చ పరియాయగ్గహణం, సమ్ముఖభావతో సమ్పదానత్థసమ్భవతో చ ‘‘వో’’తి వచనం, తథారూపగుణయోగతో అభిముఖీకరణతో చ ‘‘భిక్ఖవే’’తి ఆలపనం. దేసేతుం సమత్థభావతో తేసం సతుప్పాదనత్థఞ్చ ‘‘దేసేస్సామీ’’తి పటిజాననం, దేసేతబ్బతాయ పటిఞ్ఞాతభావతో, యథాపటిఞ్ఞఞ్చ దేసనతో ‘‘త’’న్తి పచ్చామసనం, సోతబ్బభావతో, సవనత్థస్స చ ఏకన్తేన నిప్ఫాదనతో ‘‘సుణాథా’’తి వుత్తం. సక్కాతబ్బతో, సక్కచ్చకిరియాయ ఏవ చ తదత్థసిద్ధితో ‘‘సాధుక’’న్తి వుత్తం. ధమ్మస్స మనసికరణీయతో తదధీనత్తా చ సబ్బసమ్పత్తీనం ‘‘మనసి కరోథా’’తి వుత్తం యథాపరిఞ్ఞాతాయ దేసనాయ పరిబ్యత్తభావతో విత్థారత్థసమ్భవతో చ ‘‘భాసిస్సామీ’’తి వుత్తం. భగవతో సదేవకేన లోకేన సిరసా సమ్పటిచ్ఛితబ్బవచనత్తా, తస్స చ యథాధిప్పేతత్థసాధనతో ‘‘ఏవ’’న్తి వుత్తం. సత్థు ఉత్తమగారవట్ఠానభావతో, తత్థ చ గారవస్స ఉళారపుఞ్ఞభావతో ‘‘భన్తే’’తి వుత్తం. భిక్ఖూనం తథాకిరియాయ నిచ్ఛితభావతో వచనాలఙ్కారతో చ ‘‘ఖో’’తి వుత్తం. సవనస్స పటిజానితబ్బతో, తథా తేహి పటిపన్నత్తా చ ‘‘పచ్చస్సోసు’’న్తి వుత్తం పచ్చక్ఖభావతో, సకలస్సపి ఏకజ్ఝం కరణతో ‘‘ఏత’’న్తి వుత్తం.

వుచ్చమానస్స పుగ్గలస్స లోకపరియాపన్నత్తా లోకాధారత్తా చ లోకం ఉపాదాయ ‘‘ఇధా’’తి వుత్తం. పటివేధబాహుసచ్చాభావతో పరియత్తిబాహుసచ్చాభావతో చ ‘‘అస్సుతవా’’తి వుత్తం. పుథూసు, పుథు వా జనభావతో ‘‘పుథుజ్జనో’’తి వుత్తం. అనరియధమ్మవిరహతో అరియధమ్మసమన్నాగమతో చ ‘‘అరియాన’’న్తి వుత్తం. అరియభావకరాయ పటిపత్తియా అభావతో, తత్థ కోసల్లదమథాభావతో ‘‘అరియానం అదస్సావీ’’తిఆది వుత్తం. అసన్తధమ్మస్సవనతో సన్తధమ్మసమన్నాగమతో సబ్భి పాసంసియతో చ ‘‘సప్పురిసాన’’న్తి వుత్తం. సప్పురిసభావకరాయ పటిపత్తియా అభావతో, తత్థ చ కోసల్లదమథాభావతో ‘‘సప్పురిసానం అదస్సావీ’’తిఆది వుత్తం. పథవీవత్థుకానం మఞ్ఞనానం, ఉపరి వుచ్చమానానఞ్చమఞ్ఞనానం మూలకత్తా పపఞ్చసఙ్ఖానం ‘‘పథవిం పథవితో సఞ్జానాతీ’’తి వుత్తం. అన్ధపుథుజ్జనస్స అహంకార-మమంకారానం కత్థచిపి అప్పహీనత్తా ‘‘పథవిం మఞ్ఞతీ’’తిఆది వుత్తం.

పుబ్బే అగ్గహితత్తా, సామఞ్ఞతో చ గయ్హమానత్తా, పుగ్గలస్స పథవీఆదిఆరమ్మణసభాగతాయ లబ్భమానత్తా చ ‘‘యోపీ’’తి వుత్తం. ‘‘యో’’తి అనియమేన గహితస్స నియమేతబ్బతో పటినిద్దిసితబ్బతో చ; ‘‘సో’’తి వుత్తం సాతిసయం సంసారే భయస్స ఇక్ఖనతో కిలేసభేదనసమ్భవతో చ ‘‘భిక్ఖూ’’తి వుత్తం. సిక్ఖాహి సమన్నాగమతో సేక్ఖధమ్మపటిలాభతో చ ‘‘సేక్ఖో’’తి వుత్తం. మనసా లద్ధబ్బస్స అరహత్తస్స అనధిగతత్తా అధిగమనీయతో చ ‘‘అప్పత్తమానసో’’తి వుత్తం. అపరేన అనుత్తరణీయతో, పరం అనుచ్ఛవికభావేన ఉత్తరిత్వా ఠితత్తా చ ‘‘అనుత్తర’’న్తి వుత్తం. యోగేన భావనాయ కామయోగాదితో చ ఖేమం సివం అనుపద్దవన్తి ‘‘యోగక్ఖేమ’’న్తి వుత్తం. ఛన్దప్పవత్తియా ఉస్సుక్కాపత్తియా చ ‘‘పత్థయమానో’’తి వుత్తం. తదత్థస్స సబ్బసో సబ్బఇరియాపథవిహారస్స సమథవిపస్సనావిహారస్స దిబ్బవిహారస్స చ వసేన ‘‘విహరతీ’’తి వుత్తం. సేక్ఖస్స సబ్బసో అభిఞ్ఞేయ్యభావఞ్చేవ పరిఞ్ఞేయ్యభావఞ్చ ఞాణేన అభిభవిత్వా జాననతో ‘‘అభిజానాతీ’’తి వుత్తం. సేక్ఖస్స సబ్బసో అప్పహీనమఞ్ఞనతాయ అభావతో ‘‘మా మఞ్ఞీ’’తి వుత్తం. సేసం వుత్తనయానుసారేన వేదితబ్బం. ఇమినా నయేన ఇతో పరం సబ్బపదేసు వినిచ్ఛయో కాతబ్బో. సక్కా హి అట్ఠకథం తస్సా లీనత్థవణ్ణనఞ్చ అనుగన్త్వా అయమత్థో విఞ్ఞూహి విభావేతున్తి అతివిత్థారభయేన న విత్థారయిమ్హ. ఇతి అనుపదవిచయతో విచయో హారో.