౩౪. పథవీనిద్దేసవణ్ణనా

౨౪౨. జాతా (పాచి. ౮౬; పాచి. అట్ఠ. ౮౬-౮౮; కఙ్ఖా. అట్ఠ. పథవీఖణనసిక్ఖాపదవణ్ణనా) అజాతాతి దువిధా పథవీతి అత్థో. ఇదాని తదుభయం దస్సేతుం ‘‘సుద్ధమత్తికపంసుకా’’తిఆదిమాహ. తత్థ సుద్ధమత్తికపంసుకా చ అదడ్ఢా చ బహుమత్తికపంసుకా చ చాతుమాసాధికోవట్ఠపంసుమత్తికరాసి చ జాతపథవీతి సమ్బన్ధో. ఏత్థ పన అదడ్ఢాతి ఉద్ధనపచనకుమ్భకారావాపభాజనపచనాదివసేన తథా తథా అదడ్ఢా. అయం పన విసుం నత్థి, సుద్ధపంసుఆదీసు అఞ్ఞతరావ వేదితబ్బా. సుద్ధపంసు సుద్ధమత్తికా యేభుయ్యేనపంసు యేభుయ్యేనమత్తికా అతిరేకచాతుమాసాధికోవట్ఠమత్తికాపంసుపుఞ్జా చ అదడ్ఢా చాతి అయం సబ్బాపి జాతపథవీతి వేదితబ్బా.

౨౪౩. దుతియాతి అజాతపథవీతి అత్థో. వుత్తరాసీతి మత్తికరాసి చ పంసురాసి చ చాతుమాసోమవట్ఠకో అజాతపథవీతి అత్థో.

౨౪౪. ఇదాని యేభుయ్యేనమత్తికా యేభుయ్యేనపంసుకా యేభుయ్యేనసక్ఖరాతి ఏవం వుత్తాసు కిత్తావతా యేభుయ్యతా హోతీతి తం దస్సేతుం ‘‘ద్వే భాగా’’తిఆదిమాహ. తత్థ తీసు భాగేసు ద్వే భాగా మత్తికా యస్సా భూమియా, ఏసా యేభుయ్యమత్తికాతి సమ్బన్ధో. ఉపడ్ఢపంసుఆదయోపి కప్పియా ఏవ అకప్పియభాగస్స అనతిరేకతో. ‘‘యేభుయ్యేనమత్తికా యేభుయ్యేనపంసుకా’’తి (పాచి. ౮౬) హి వుత్తం, న ‘‘ఉపడ్ఢమత్తికా, ఉపడ్ఢపంసుకా’’తి. సేసేసుపీతి యేభుయ్యపంసుకాదీసుపి.

౨౪౫. జాతసఞ్ఞిస్స పాచిత్తీతి సమ్బన్ధో. ద్వేళ్హస్స విమతిస్స దుక్కటం. జాతే అజాతసఞ్ఞిస్స అనాపత్తి.

౨౪౬. ఏకాయాణత్తియా ఏకాతి సచే సకిం ఆణత్తో దివసమ్పి ఖణతి, ఆణాపకస్స ఏకా ఏవాతి అత్థో. వాచసోతి వాచాయ వాచాయాతి అత్థో.

౨౪౭. ఏత్థ ‘‘జాలేహి అగ్గి’’న్తి వా వత్తుం న వట్టతి. అనియమేత్వా పన ‘‘పోక్ఖరణిం ఖణ, పథవిం ఖణ, వాపిం ఖణ, ఆవాటం ఖణ, కన్దం ఖణా’’తి వత్తుం వట్టతి.

౨౪౮. ఏదిసన్తి ఏత్థ అఞ్ఞమ్పి ఏవరూపం కప్పియవోహారవచనం వట్టతీతి అధిప్పాయో.

౨౪౯. కోపేతుం లబ్భన్తి సమ్బన్ధో, ఘటాదీహి గహేతుం సక్కుణేయ్యకం ఉస్సిఞ్చనీయకద్దమం.

౨౫౧-౨. ఉదకసన్తికే పతితేతి సమ్బన్ధో. ఉదకే పతితం పన సబ్బకాలం కప్పియమేవ, తస్మా అకప్పియం దస్సేతుం ‘‘ఉదకసన్తికే’’తి వుత్తం. పాసాణే లగ్గే రజే చ నవసోణ్డియా పతితే రజే చాతి సమ్బన్ధో. అబ్భోకాసుట్ఠితే వమ్మికే చ మత్తికాకుట్టే చాతి అత్థో, తథా ఏతేపి సబ్బే చాతుమాసాధికోవట్ఠా న కోపేతబ్బాతి అత్థో.

౨౫౩-౫. భూమిం వికోపయం థమ్భాదిం గణ్హితుం న చ కప్పతీతి సమ్బన్ధో. ధారాయాతి పస్సావధారాయ. పదం దస్సేస్సామీతి సమ్బన్ధో.

౨౫౭. సేకోతి సిఞ్చనం. భూమియా అల్లహత్థం ఠపేత్వాతి సమ్బన్ధో.

౨౫౮. అవసే సతీతి హత్థదాహాదీసు ఆపదాసూతి అత్థో. పథవీవినిచ్ఛయో.

పథవీనిద్దేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.