౯. రతనవగ్గో

౧. అన్తేపురసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అసయనిఘరేతి పరిక్ఖిత్తస్స బహిభూతేసు రుక్ఖమూలాదీసు. ‘‘సచే ఖత్తియోవ హోతి, నాభిసిత్తో, అభిసిత్తోవ హోతి, న ఖత్తియో, రక్ఖతీ’’తి ఆచరియో ‘‘ఖత్తియతా, అభిసిత్తతా’’తి ఆపత్తియా అఙ్గభావేన వుత్తత్తా. సముట్ఠానాదీని పఠమకథినసదిసాని, ఇదం పన కిరియాకిరియ’’న్తి పాఠో.

అన్తేపురసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. రతనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

సబ్బోపి కథామగ్గో భణ్డాగారికసీసేన నిక్ఖిపనం, గోపనఞ్చ పటిక్ఖిపిత్వా పవత్తో.

రతనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩. వికాలగామప్పవేసనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

‘‘సన్తం భిక్ఖు’’న్తి చ ‘‘అనాపుచ్ఛా’’తి చ ‘‘తథారూపా అచ్చాయికాతి చ ఇమాతి ఏత్థ తిస్సో’’తి పాఠో. ‘‘సముట్ఠానాదీని కథినసదిసాని, ఇదం పన కిరియాకిరియ’’న్తి పాఠో.

వికాలగామప్పవేసనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౪. సూచిఘరసిక్ఖాపదవణ్ణనా

తం అస్సాతి తం భేదనకం అస్స పాచిత్తియస్స అత్థి పఠమం భేదనం కత్వా పచ్ఛా దేసేతబ్బత్తా. ఏస నయో ఇతరేసుపి. వాసిజటేతి వాసిదణ్డకే.

సూచిఘరసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౫. మఞ్చపీఠసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అట్ఠఙ్గులపాదకన్తి భావనపుంసకం. తులాసఙ్ఘాతే ఠపనమేవ అట్టకరణం.

మఞ్చపీఠసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౬. తూలోనద్ధసిక్ఖాపదవణ్ణనా

కిఞ్చాపి పటిలాభేయేవ పాచిత్తియం వియ దిస్సతి, పరిభోగే ఏవ పన ఆపత్తి దట్ఠబ్బా. ‘‘అఞ్ఞేన కతం పటిలభిత్వా పరిభుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి (పాచి. ౫౨౯) వచనం ఏత్థ సాధకం.

తూలోనద్ధసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౭. నిసీదనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

కిఞ్చాపి నిసీదనస్స జాతి న దిస్సతి ఏత్థ, తథాపి చీవరక్ఖన్ధకే అనుఞ్ఞాతత్తా, ‘‘నవ చీవరాని అధిట్ఠాతబ్బానీ’’తి ఏత్థ చ పరియాపన్నత్తా చీవరజాతి ఏవస్స జాతీతి వేదితబ్బం. ‘‘లాభే సదసం, అలాభే అదసమ్పి వట్టతీ’’తి ఏకే, తం న యుత్తం ‘‘నిసీదనం నామ సదసం వుచ్చతీ’’తి (పాచి. ౫౩౧-౫౩౨) తస్స సణ్ఠాననియమనతో.

నిసీదనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

రతనవగ్గో నవమో.

సుద్ధపాచిత్తియవణ్ణనా నిట్ఠితా.