౧. పరిమణ్డలాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

సేఖియాని చేవాతి పఞ్చసత్తతి సేఖియాని చేవ. ‘‘భిక్ఖుపాతిమోక్ఖవణ్ణనాయం వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బా’’తి ఇమినా యస్మా తాదిసంయేవేత్థ అత్థవినిచ్ఛయం విదూ వదన్తి, తస్మా విసుం తేసం అత్థవణ్ణనా న వుత్తా. తత్థ యా వుత్తా, సా ఇధాపి వుత్తాయేవాతి దస్సేతి.

పరిమణ్డలాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

ఇతి కఙ్ఖావితరణియా పాతిమోక్ఖవణ్ణనాయ

వినయత్థమఞ్జూసాయం లీనత్థప్పకాసనియం

భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిగమనకథావణ్ణనా

యం పాతిమోక్ఖస్స వణ్ణనం ఆరభిన్తి సమ్బన్ధో. ‘‘మహావిహారవాసీన’’న్తి ఇదం పురిమపచ్ఛిమపదేహి సద్ధిం సమ్బన్ధితబ్బం, మహావిహారవాసీనం పోరాణట్ఠకథాహి వాతి చ. పాళియత్థఞ్చ కేవలన్తి సకలం పాళిఅత్థఞ్చ, ఉభతోవిభఙ్గఞ్చాతి వుత్తం హోతి. ఏత్థాతి ఏతిస్సం కఙ్ఖావితరణియం. యస్మా న హి అత్థీతి సమ్బన్ధో. యన్తి యం పదం. సీహళట్ఠకథానయన్తి సీహళమాతికట్ఠకథానయం. అట్ఠకథాసారన్తి సీహళమాతికట్ఠకథాయం అత్థసారం, అథ వా వినయట్ఠకథాసు అత్థసారం. తేనేతం దస్సేతి – సీహళమాతికట్ఠకథాయం అత్థసారం ఆదాయ ఇమం కఙ్ఖావితరణిం కరోన్తో వినయట్ఠకథాసుపి ఇధ వినిచ్ఛయే యోగక్ఖమం అత్థసారం ఆదాయేవ అకాసిన్తి.

ఇదాని సదేవకస్స లోకస్స అచ్చన్తసుఖాధిగమాయ అత్తనో పుఞ్ఞం పరిణామేన్తో ‘‘యథా చ నిట్ఠం సమ్పత్తా’’తిఆదిగాథాద్వయమాహ. కల్యాణనిస్సితాతి కుసలనిస్సితా. సబ్బసత్తానన్తి కామావచరాదిభేదానం సబ్బేసం సత్తానం.

నిగమనకథావణ్ణనా నిట్ఠితా.

నిగమనకథా

ఏత్తావతా చ –

౧. లఙ్కిస్సరో యో విజితారిరాజో;

రాజా పరక్కన్తభుజో యసస్సీ;

తిధాగతం సీహళమేకరజ్జం;

అకా నికాయఞ్చ తథా సమగ్గం.

౨. పురే పులత్థిమ్హి వరే పురానం;

మజ్ఝమ్హి నానారతనాకరానం;

అనన్తసమ్పత్తిభరాభిరామే;

వరాచలుత్తఙ్గఘరాభిరామే.

౩. అభేజ్జపాకారసుగోపురస్మిం;

నిరాకులానేకకులాకులస్మిం;

మునిన్దదాఠఙ్కురవాసభూతే;

యో లోచనానన్దవహే వసన్తో.

౪. సుఫుల్లితబ్భోరుహసాదుసీత

పసన్ననీరేహి జలాసయేహి;

సుపుప్ఫితానేకకదమ్బజమ్బు-

పున్నాగనాగాదిహి వాభిరమ్మే.

౫. సుధావదాతేహి మనోహరేహి;

పాకారపన్తీహి చ గోపురేహి;

వికిణ్ణముత్తాఫలసన్నిభేహి;

విలోకనీయేహి సుధాతలేహి.

౬. కత్వాన పాసాదసహస్సరమ్మే;

తహిం తహిం పీతికరే విహారే;

మహాదయో జేతవనాదయోపి;

సుసంయమానం యతినం అదాసి.

౭. యో సాదుభూతం చతుపచ్చయఞ్చ;

గుణప్పసన్నో సమణేసు తేసు;

నిచ్చం మహోఘం వియ వత్తయన్తో;

యోజేతి తే గన్థవిపస్సనాసు.

౮. కారితేసు విహారేసు, తేన తేసు యసస్సినా;

రమ్మో యో పచ్ఛిమారామో, పుప్ఫారామాదిసోభితో.

౯. పరివేణమ్హి నామేన, తహిం చోళకులన్తికే;

పాసాదే దస్సనీయమ్హి, వసన్తో కరుణాపరో.

౧౦. సిస్సో ససీకరస్వచ్ఛ-సీలాచారస్స ధీమతో;

సారిపుత్తమహాథేర-మహాసామిస్స తాదినో.

౧౧. ధీరానేకగుణోఘేన, థేరేన సుచివుత్తినా;

వినయట్ఠితికామేన, సుమేధేనాభియాచితో.

౧౨. సో బుద్ధనాగత్థేరోహం, భిక్ఖూనం పరమం హితం;

మహావిహారవాసీనం, యతీనం సమయానుగం.

౧౩. వినయత్థాదిమఞ్జూసం, లీనత్థస్స పకాసనిం;

మాతికట్ఠకథాయేమం, అకాసిం సాధు వణ్ణనం.

౧౪. సాయం సుబోధా బుధవణ్ణనీయా;

సంవణ్ణనా సత్తసహస్సమత్తా;

నిరాకరోన్తీ వినయమ్హి మోహం;

తమం చరన్తీ ససి ఖేవ భాతు.

౧౫. ఆకఙ్ఖమానేన పరత్థమిట్ఠం;

మహత్థసారం సువినిచ్ఛయఞ్చ;

సంవణ్ణనం సాధు పకుబ్బతా యం;

చితం మయా పుఞ్ఞమనప్పభూతం.

౧౬. పుఞ్ఞేన తేనాచితదానసీల-

మయాదినానేకవిధేన చేవ;

సత్తా అనీఘా సుఖినో అవేరా;

పప్పోన్తు సబ్బే సుగతిం సివఞ్చ.

౧౭. సద్ధిం యథోపద్దవమన్తరేన;

గతా హి లీనత్థపదీపనీయం;

తథా జనానం అపి ధమ్మయుత్తా;

మనోరథా సిద్ధిముపేన్తు నిచ్చం.

౧౮. కాలే పవస్సన్తు సదా పయోదా;

ధమ్మేన పాలేన్తు మహిం మహిన్దా;

సత్తా పసన్నా రతనత్తయస్మిం;

దానాదిపుఞ్ఞాభిరతా భవన్తూతి.

వినయత్థమఞ్జూసా లీనత్థప్పకాసనీనామికాకఙ్ఖావితరణీఅభినవటీకా నిట్ఠితా.