౧. పఠమవగ్గవణ్ణనా

పఠమే హరితపత్తవణ్ణో హరితకో. చాపలసుణం అమిఞ్జకో. అఙ్కురమత్తమేవ హి తస్స హోతి. పలణ్డుకాదయో సభావేనేవ వట్టన్తి. సూపసమ్పాకాదీ వినాపి అన్తమసో యాగుభత్తేపి పక్ఖిపితుం వట్టతీతి లిఖితం, ‘‘భిక్ఖునియాపి గిలానాయ పురేభత్తమేవ లసుణం కప్పతి, న అగిలానాయా’’తి అభయగిరీనం ఉగ్గహోతి.

దుతియే ఆబాధపచ్చయా భిక్ఖునిసఙ్ఘం ఆపుచ్ఛిత్వా సంహరాపేతుం వట్టతి, భిక్ఖుస్స ఏత్థ చ లసుణే చ దుక్కటం.

సత్తమే ‘‘సముట్ఠానాదీని అద్ధానమగ్గసిక్ఖాపదసదిసానీ’’తి పాఠో.

నవమే కుట్టో నామ ఘరకుట్టో. పాకారో నామ పరిక్ఖేపపాకారో.

ఛడ్డితఖేత్తేతి పురాణఖేత్తే. సఙ్ఘసన్తకే భిక్ఖుస్స ఛడ్డేతుం వట్టతి సఙ్ఘపరియాపన్నత్తా. భిక్ఖునీనమ్పి సఙ్ఘసన్తకే భిక్ఖుసఙ్ఘసన్తకే వుత్తనయేనేవ వట్టతి. ఏవం సన్తేపి సారుప్పవసేన కాతబ్బన్తి లిఖితం.

దసమే ‘‘సయం తాని వత్థూని కరోన్తియా’’తిఆది ఇధ సిక్ఖాపదే నత్థి. కస్మా? ఏళకలోమసముట్ఠానత్తా. యది ఏవం కస్మా వుత్తన్తి చే? సుత్తానులోమమహాపదేసతో. యది నచ్చాదీని పస్సితుం వా సుణితుం వా న లభతి, పగేవ అత్తనా కాతున్తి నయతో లబ్భమానత్తా వుత్తం. ఇతరథా మహాపదేసా నిరత్థకా సియుం. ‘‘ఏవం అఞ్ఞత్థపి నయో నేతబ్బో. సముట్ఠానమ్పి ఇధ వుత్తమేవ అగ్గహేత్వా ఛసముట్ఠానవసేన గహేతబ్బ’’న్తి ఆచరియా. ఇధ వుత్తం సముట్ఠానం నామ మూలభూతస్స అన్తరా వుత్తాపత్తియా, తస్మా ఏళకలోమసముట్ఠానమేవాతి అపరే. ఆరామే ఠత్వాతి న కేవలం ఠత్వా, తతో గన్త్వా పన సబ్బిరియాపథేహిపి లభతి. ఆరామే ఠితాతి పన ఆరామపరియాపన్నాతి అత్థో. ఇతరథా నిసిన్నాపి న లభేయ్యాతి.

పఠమవగ్గవణ్ణనా నిట్ఠితా.