౧. ముసావాదవగ్గో

౧. ముసావాదసిక్ఖాపదవణ్ణనా

పాచిత్తియేసు ముసావాదవగ్గస్స పఠమే సమ్పజానముసావాదేతి పుబ్బేపి జానిత్వా వచనక్ఖణేపి జానన్తస్సేవ ముసావాదభణనే. భణనఞ్చ నామ ఇధ అభూతస్స వా భూతతం, భూతస్స వా అభూతతం కత్వా కాయేన వా వాచాయ వా విఞ్ఞాపనప్పయోగో, నిమిత్తత్థే చేతం భుమ్మవచనం. తస్మా యో సమ్పజానముసావాదం వదతి, తస్స తంనిమిత్తం తంహేతు తప్పచ్చయా పాచిత్తియం హోతీతి ఏవమేత్థ అఞ్ఞేసు చ ఈదిసేసు అత్థో వేదితబ్బో.

సావత్థియం హత్థకం సక్యపుత్తం ఆరబ్భ అవజానిత్వా పటిజాననాదివత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, ఉత్తరిమనుస్సధమ్మారోచనత్థం ముసా భణన్తస్స పారాజికం, అమూలకేన పారాజికేన అనుద్ధంసనత్థం సఙ్ఘాదిసేసో, సఙ్ఘాదిసేసేన అనుద్ధంసనత్థం పాచిత్తియం, ఆచారవిపత్తియా అనుద్ధంసనత్థం దుక్కటం, ‘‘యో తే విహారే వసీ’’తిఆదినా (పారా. ౨౨౦) పరియాయేన ఉత్తరిమనుస్సధమ్మారోచనత్థం పటివిజానన్తస్స ముసా భణితే థుల్లచ్చయం, అప్పటివిజానన్తస్స దుక్కటం, కేవలం ముసా భణన్తస్స ఇధ పాచిత్తియం. అనుపధారేత్వా సహసా భణన్తస్స, ‘‘అఞ్ఞం భణిస్సామీ’’తి అఞ్ఞం భణన్తస్స, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. విసంవాదనపురేక్ఖారతా, విసంవాదనచిత్తేన యమత్థం వత్తుకామో, తస్స పుగ్గలస్స విఞ్ఞాపనపయోగో చాతి ఇమానేత్థ ద్వే అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసానీతి.

ముసావాదసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. ఓమసవాదసిక్ఖాపదవణ్ణనా

దుతియే ఓమసవాదేతి ఓవిజ్ఝనవచనే, జాతినామగోత్తకమ్మసిప్పఆబాధలిఙ్గకిలేసఆపత్తిఅక్కోసేసు భూతేన వా అభూతేన వా యేన కేనచి పారాజికం ఆపన్నం వా అనాపన్నం వా యంకిఞ్చి భిక్ఖుం యాయ కాయచి వాచాయ వా హత్థముద్దాయ వా అనఞ్ఞాపదేసేన అక్కోసనవచనే పాచిత్తియన్తి అత్థో.

సావత్థియం ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ ఓమసనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, తేహియేవ దసహి అక్కోసవత్థూహి ‘‘సన్తి ఇధేకచ్చే చణ్డాలా’’తిఆదినా (పాచి. ౨౬) నయేన అఞ్ఞాపదేసం కత్వా అక్కోసన్తస్స, ‘‘చోరోసి గణ్ఠిభేదకోసీ’’తిఆదీహి పాళిముత్తకపదేహి అక్కోసన్తస్స, యథా తథా వా అనుపసమ్పన్నం అక్కోసన్తస్స చ దుక్కటం. ఇధ భిక్ఖునీపి అనుపసమ్పన్నసఙ్ఖ్యం గచ్ఛతి. అనక్కోసితుకామస్స కేవలం దవకమ్యతాయ వదతో సబ్బత్థ దుబ్భాసితం. అత్థధమ్మఅనుసాసనిపురేక్ఖారానం, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. యం అక్కోసతి, తస్స ఉపసమ్పన్నతా, అనఞ్ఞాపదేసేన జాతిఆదీహి అక్కోసనం, ‘‘మం అక్కోసతీ’’తి జాననా, అత్థపురేక్ఖారతాదీనం అభావోతి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసాని, వేదనా పన ఇధ దుక్ఖాతి.

ఓమసవాదసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩. పేసుఞ్ఞసిక్ఖాపదవణ్ణనా

తతియే భిక్ఖుపేసుఞ్ఞేతి భిక్ఖుస్స పేసుఞ్ఞే, జాతిఆదీహి అక్కోసవత్థూహి భిక్ఖూ అక్కోసన్తస్స భిక్ఖునో సుత్వా వచనం భిక్ఖునో పియకమ్యతాయ వా భేదాధిప్పాయేన వా యో అక్కుద్ధో, తస్స భిక్ఖుస్స కాయేన వా వాచాయ వా ఉపసంహటే తస్మిం పేసుఞ్ఞకరణవచనే పాచిత్తియన్తి అత్థో.

సావత్థియం ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ పేసుఞ్ఞఉపసంహరణవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, వుత్తనయేనేవ అఞ్ఞాపదేసేన అక్కోసన్తస్స వచనూపసంహారే వా పాళిముత్తకఅక్కోసూపసంహారే వా అనుపసమ్పన్నస్స చ ఉపసంహారే దుక్కటం. ఇధాపి భిక్ఖునీ అనుపసమ్పన్నట్ఠానే ఠితా. న పియకమ్యతాయ, న భేదాధిప్పాయేన కేవలం పాపగరహితాయ వదన్తస్స, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. జాతిఆదీహి అనఞ్ఞాపదేసేన అక్కోసన్తస్స భిక్ఖునో సుత్వా వచనం భిక్ఖుస్స ఉపసంహరణం, పియకమ్యతాభేదాధిప్పాయేసు అఞ్ఞతరతా, తస్స విజాననాతి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసానేవాతి.

పేసుఞ్ఞసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౪. పదసోధమ్మసిక్ఖాపదవణ్ణనా

చతుత్థే పదసో ధమ్మం వాచేయ్యాతి సఙ్గీతిత్తయం అనారుళ్హమ్పి రాజోవాదతిక్ఖిన్ద్రియచతుపరివత్తననన్దోపనన్దకులుమ్పసుత్తమగ్గకథాదిధమ్మఞ్చ సఙ్గీతిత్తయమారుళ్హం తిపిటకధమ్మఞ్చ పదం పదం వాచేయ్య, పదానుపదఅన్వక్ఖరఅనుబ్యఞ్జనేసు ఏకేకం కోట్ఠాసన్తి అత్థో. పాచిత్తియన్తి ఏతేసు పదాదీసు భిక్ఖుఞ్చ భిక్ఖునిఞ్చ ఠపేత్వా యంకఞ్చి కోట్ఠాసం అవసేసపుగ్గలేహి సద్ధిం ఏకతో భణన్తస్స పదాదిగణనాయ పాచిత్తియం.

సావత్థియం ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ పదసో ధమ్మవాచనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, తికపాచిత్తియం. ఉపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞినో వేమతికస్స వా దుక్కటం. అనుపసమ్పన్నేన సద్ధిం ఏకతో ఉద్దేసగ్గహణే, సజ్ఝాయకరణే, తస్స సన్తికే ఉద్దేసగ్గహణే, యేభుయ్యేన పగుణగన్థం భణన్తస్స, ఓసారేన్తస్స చ ఖలితట్ఠానే ‘‘ఏవం భణాహీ’’తి వచనే చ ఏకతో భణన్తస్సాపి, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. అనుపసమ్పన్నతా, వుత్తలక్ఖణం ధమ్మం పదసో వాచనతా, ఏకతో ఓసాపనఞ్చాతి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. పదసోధమ్మసముట్ఠానం, కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

పదసోధమ్మసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౫. పఠమసహసేయ్యసిక్ఖాపదవణ్ణనా

పఞ్చమే అనుపసమ్పన్నేనాతి భిక్ఖుం ఠపేత్వా అన్తమసో పారాజికవత్థుభూతేన తిరచ్ఛానగతేనాపి. ఉత్తరిదిరత్తతిరత్తన్తి ద్విన్నం వా తిణ్ణం వా రత్తీనం ఉపరి. సహసేయ్యన్తి సబ్బచ్ఛన్నపరిచ్ఛన్నే యేభుయ్యేన ఛన్నపరిచ్ఛన్నే వా సేనాసనే పుబ్బాపరియేన వా ఏకక్ఖణేన వా ఏకతో నిపజ్జనం. కప్పేయ్యాతి విదహేయ్య సమ్పాదేయ్య. తత్థ ఛదనం అనాహచ్చ దియడ్ఢహత్థుబ్బేధేన పాకారాదినా పరిచ్ఛిన్నమ్పి సబ్బపరిచ్ఛన్నమిచ్చేవ వేదితబ్బం, తస్మా ఇమినా లక్ఖణేన సమన్నాగతో సచేపి సత్తభూమికో పాసాదో ఏకూపచారో హోతి, సతగబ్భం వా చతుసాలం, యో తత్థ వా అఞ్ఞత్థ వా తాదిసే తేన వా అఞ్ఞేన వా అనుపసమ్పన్నేన సహ తిస్సో రత్తియో సయిత్వా చతుత్థదివసే అత్థఙ్గతే సూరియే అనుపసమ్పన్నే నిపన్నే గబ్భద్వారం పిధాయ వా అపిధాయ వా నిపజ్జతి, పఠమనిపన్నో వా తస్మిం నిపజ్జన్తే న వుట్ఠాతి, తస్స ఉభిన్నం ఉట్ఠహిత్వా నిపజ్జనప్పయోగగణనాయ అనుపసమ్పన్నగణనాయ చ పాచిత్తియం. అయమేత్థ సఙ్ఖేపో, విత్థారో పన సమన్తపాసాదికాయం (పాచి. అట్ఠ. ౫౧) సబ్బప్పకారతో వుత్తో.

ఆళవియం సమ్బహులే భిక్ఖూ ఆరబ్భ అనుపసమ్పన్నేన సహసేయ్యవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ‘‘ఉత్తరిదిరత్తతిరత్త’’న్తి అయమేత్థ అనుపఞ్ఞత్తి, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, తికపాచిత్తియం, ఉపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞినో వేమతికస్స వా ఉపద్ధచ్ఛన్నపరిచ్ఛన్నాదీసు చ దుక్కటం. ఊనకదిరత్తతిరత్తం వసన్తస్స, తతియాయ రత్తియా పురారుణా నిక్ఖమిత్వా పున వసన్తస్స, సబ్బచ్ఛన్నసబ్బాపరిచ్ఛన్నాదీసు వసన్తస్స, ఇతరస్మిం నిసిన్నే నిపజ్జన్తస్స, నిపన్నే వా నిసీదన్తస్స, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. పాచిత్తియవత్థుకసేనాసనం, తత్థ అనుపసమ్పన్నేన సహ నిపజ్జనం, చతుత్థదివసే సూరియత్థఙ్గమనన్తి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని ఏళకలోమసదిసానేవాతి.

పఠమసహసేయ్యసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౬. దుతియసహసేయ్యసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఛట్ఠే మాతుగామేనాతి అన్తమసో తదహుజాతాయపి మనుస్సిత్థియా. దిస్సమానరూపా పన యక్ఖిపేతియో పణ్డకో మేథునవత్థుభూతా చ తిరచ్ఛానిత్థియో ఇధ దుక్కటవత్థుకా హోన్తి.

సావత్థియం ఆయస్మన్తం అనురుద్ధత్థేరం ఆరబ్భ మాతుగామేన సహసేయ్యవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సేసం అనన్తరసిక్ఖాపదే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం అఞ్ఞత్ర రత్తిపరిచ్ఛేదా, తత్ర హి చతుత్థదివసే ఆపత్తి, ఇధ పన పఠమదివసేపీతి.

దుతియసహసేయ్యసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౭. ధమ్మదేసనాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

సత్తమే ఉత్తరిఛప్పఞ్చవాచాహీతిఏత్థ ఏకో గాథాపాదో ఏకా వాచాతి ఏవం సబ్బత్థ వాచాపమాణం వేదితబ్బం. ధమ్మం దేసేయ్యాతి పదసోధమ్మసిక్ఖాపదే వుత్తలక్ఖణం ధమ్మం వా అట్ఠకథాధమ్మం వా భాసేయ్య. అఞ్ఞత్ర విఞ్ఞునా పురిసవిగ్గహేనాతి వినా విఞ్ఞునా పురిసేన. మనుస్సవిగ్గహం గహేత్వా ఠితేన పన యక్ఖేన వా పేతేన వా తిరచ్ఛానేన వా సద్ధిం ఠితాయపి ధమ్మం దేసేతుం న వట్టతి. పాచిత్తియన్తి దుతియానియతే వుత్తలక్ఖణేన మనుస్సేన వినా విఞ్ఞుమనుస్సిత్థియా ఛన్నం వాచానం ఉపరి పదాదివసేన ధమ్మం దేసేన్తస్స పదాదిగణనాయ, బహూనం దేసయతో మాతుగామగణనాయ చ పాచిత్తియం.

సావత్థియం ఉదాయిత్థేరం ఆరబ్భ మాతుగామస్స ధమ్మదేసనావత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ‘‘అఞ్ఞత్ర విఞ్ఞునా’’తి అయమేత్థ అనుపఞ్ఞత్తి, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, తికపాచిత్తియం, అమాతుగామే మాతుగామసఞ్ఞినో వేమతికస్స వా యక్ఖిపేతిపణ్డకమనుస్సవిగ్గహతిరచ్ఛానిత్థీనం దేసేన్తస్స చ దుక్కటం. ఛహి వాచాహి, తతో వా ఓరం దేసేన్తస్స, వుత్తలక్ఖణే వా పురిసే సతి, సయం వా ఉట్ఠాయ, పున నిసీదిత్వా మాతుగామస్స వా ఉట్ఠహిత్వా పున నిసిన్నస్స, అఞ్ఞస్స వా మాతుగామస్స దేసయతో, ‘‘దీఘనికాయో నామ భన్తే కిమత్థియో’’తి ఏవం పన పుట్ఠే సబ్బమ్పి దీఘనికాయం దేసేన్తస్స, అఞ్ఞస్సత్థాయ వుచ్చమానం మాతుగామే సుణన్తే, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. వుత్తలక్ఖణస్స ధమ్మస్స ఛన్నం వాచానం ఉపరి దేసనా, వుత్తలక్ఖణో మాతుగామో, ఇరియాపథపరివత్తాభావో, కప్పియకారకస్సాభావో, అపఞ్హావిస్సజ్జనాతి ఇమానేత్థ పఞ్చ అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని పదసోధమ్మసదిసానేవ, కేవలం ఇధ కిరియాకిరియం హోతీతి.

ధమ్మదేసనాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౮. భూతారోచనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అట్ఠమే ఉత్తరిమనుస్సధమ్మన్తి చతుత్థపారాజికే వుత్తలక్ఖణం ఉత్తరిమనుస్సానం ఝాయీనఞ్చేవ అరియానఞ్చ ధమ్మం. భూతస్మిం పాచిత్తియన్తి అత్తని ఝానాదిధమ్మే సతి తం భిక్ఖుఞ్చ భిక్ఖునిఞ్చ ఠపేత్వా అఞ్ఞస్స ఆరోచయతో పాచిత్తియం.

వేసాలియం వగ్గుముదాతీరియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ తేసం భూతారోచనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, నిప్పరియాయేన అత్తని విజ్జమానం ఝానాదిధమ్మం ఆరోచేన్తస్స సచే యస్స ఆరోచేతి, సో అనన్తరమేవ ‘‘అయం ఝానలాభీ’’తి వా ‘‘అరియో’’తి వా యేన కేనచి ఆకారేన తమత్థం జానాతి, పాచిత్తియం. నో చే జానాతి, దుక్కటం. పరియాయేన ఆరోచితం పన జానాతు వా, మా వా, దుక్కటమేవ. తథారూపే కారణే సతి ఉపసమ్పన్నస్స ఆరోచయతో, ఆదికమ్మికస్స చ అనాపత్తి. యస్మా పన అరియానం ఉమ్మత్తకాదిభావో నత్థి, ఝానలాభినో పన తస్మిం సతి ఝానా పరిహాయన్తి, తస్మా తే ఇధ న గహితా. ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స భూతతా, అనుపసమ్పన్నస్స ఆరోచనం, తఙ్ఖణవిజాననా, అనఞ్ఞాపదేసోతి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని. భూతారోచనసముట్ఠానం, కిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, కుసలాబ్యాకతచిత్తేహి ద్విచిత్తం, సుఖమజ్ఝత్తవేదనాహి ద్వివేదనన్తి.

భూతారోచనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౯. దుట్ఠుల్లారోచనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

నవమే భిక్ఖుస్సాతి పారాజికం అనజ్ఝాపన్నస్స. దుట్ఠుల్లన్తి కిఞ్చాపి ద్విన్నం ఆపత్తిక్ఖన్ధానమేతం అధివచనం, ఇధ పన సఙ్ఘాదిసేసమేవ అధిప్పేతం. అఞ్ఞత్ర భిక్ఖుసమ్ముతియాతి యం సఙ్ఘో అభిణ్హాపత్తికస్స భిక్ఖునో ఆయతిం సంవరత్థాయ ఆపత్తీనఞ్చ కులానఞ్చ పరియన్తం కత్వా వా అకత్వా వా తిక్ఖత్తుం అపలోకేత్వా కతికం కరోతి, తం ఠపేత్వా, అయథాకతికాయ ‘‘అయం అసుచిం మోచేత్వా సఙ్ఘాదిసేసం ఆపన్నో’’తిఆదినా నయేన వత్థునా సద్ధిం ఆపత్తిం ఘటేత్వా ఆరోచేన్తస్స పాచిత్తియం.

సావత్థియం ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ దుట్ఠుల్లాపత్తిఆరోచనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, తికపాచిత్తియం, అదుట్ఠుల్లాయ దుట్ఠుల్లసఞ్ఞినో వేమతికస్స వా దుక్కటం, అవసేసే ఛ ఆపత్తిక్ఖన్ధే, అనుపసమ్పన్నస్స పురిమపఞ్చసిక్ఖాపదవీతిక్కమసఙ్ఖాతం దుట్ఠుల్లం వా ఇతరం అదుట్ఠుల్లం వా అజ్ఝాచారం ఆరోచేన్తస్సాపి దుక్కటమేవ. వత్థుమత్తం వా ఆపత్తిమత్తం వా ఆరోచేన్తస్స, భిక్ఖుసమ్ముతిపరిచ్ఛేదం అనతిక్కమిత్వా ఆరోచేన్తస్స, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. వుత్తలక్ఖణస్స భిక్ఖునో సవత్థుకో సఙ్ఘాదిసేసో, అనుపసమ్పన్నస్స ఆరోచనం, భిక్ఖుసమ్ముతియా అభావోతి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసాని, వేదనా పన ఇధ దుక్ఖాయేవాతి.

దుట్ఠుల్లారోచనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౦. పథవీఖణనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

దసమే పథవిన్తి దువిధా పథవీ జాతపథవీ అజాతపథవీతి. తత్థ జాతపథవీ సుద్ధమిస్సపుఞ్జవసేన తివిధా, తత్థ సుద్ధపథవీ నామ పకతియా సుద్ధపంసు వా సుద్ధమత్తికా వా. మిస్సపథవీ నామ యత్థ పంసుతో వా మత్తికాతో వా పాసాణసక్ఖరకథలమరుమ్బవాలుకాసు అఞ్ఞతరస్స తతియభాగో హోతి. పుఞ్జపథవీ నామ ‘‘అతిరేకచాతుమాసం ఓవట్ఠో పంసుపుఞ్జో వా మత్తికాపుఞ్జో వా’’తి (పాచి. ౮౬) వుత్తం, వుత్తలక్ఖణేన పన మిస్సకపుఞ్జోపి పిట్ఠిపాసాణే ఠితసుఖుమరజమ్పి చ దేవే ఫుసాయన్తే సకిం తిన్తం చతుమాసచ్చయేన తిన్తోకాసో పుఞ్జపథవిసఙ్ఖమేవ గచ్ఛతి. తివిధాపి చేసా పథవీ ఉద్ధనపత్తపచనాదివసేన వా యథా తథా వా అదడ్ఢా ‘జాతపథవీ’తి వుచ్చతి, దడ్ఢా పన వుత్తప్పమాణతో అధికతరపాసాణాదిమిస్సా వా అజాతపథవీ నామ హోతి, కో పన వాదో సుద్ధపాసాణాదిభేదాయ. తత్థ యా ‘జాతపథవీ’తి వుత్తా, అయం అకప్పియపథవీ. యో భిక్ఖు తం ఏవరూపం పథవిం సయం ఖణతి, ఖణనభేదనవిలేఖనపచనాదీహి వికోపేతి, తస్స పయోగగణనాయ పాచిత్తియం. యో పన ఖణాపేతి, వుత్తనయేనేవ వికోపాపేతి, తస్స ‘‘ఇమం పదేస’’న్తి వా ‘‘ఇమం పథవి’’న్తి వా ఏవం నియమేత్వా ‘‘ఖణ, భిన్దా’’తిఆదినా నయేన ఆణాపేన్తస్స ఆణత్తియా దుక్కటం, సకిం ఆణత్తే దివసమ్పి ఖణన్తే ఆణాపకస్స ఏకమేవ పాచిత్తియం, సచే ఇతరో పునప్పునం ఆణాపేతి, వాచాయ వాచాయ పాచిత్తియం.

ఆళవియం ఆళవకే భిక్ఖూ ఆరబ్భ పథవిఖణనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, సాణత్తికం, పథవియా వేమతికస్స, అపథవియా పథవిసఞ్ఞినో చేవ వేమతికస్స చ దుక్కటం. ఓకాసం అనియమేత్వా ‘‘పోక్ఖరణిం ఖణ, ఆవాటం ఖణ, కన్దం ఖణా’’తిఆదీని భణన్తస్స, ఆతపేన సుస్సిత్వా ఫలితకద్దమం వా గోకణ్టకం వా హేట్ఠా పథవియా అసమ్బద్ధం భిజ్జిత్వా పతితనదితటం వా మహన్తమ్పి నఙ్గలచ్ఛిన్నమత్తికాపిణ్డన్తిఏవమాదీని సబ్బఞ్చ అజాతపథవిం వికోపేన్తస్స, ‘‘ఇమస్స థమ్భస్స ఆవాటం జాన, మత్తికం దేహి, మత్తికం ఆహర, పంసునా మే అత్థో, మత్తికం కప్పియం కరోహీ’’తి భణన్తస్స, అసఞ్చిచ్చ రుక్ఖాదిపవట్టనేన భిన్దన్తస్స, అసతియా పాదఙ్గుట్ఠకాదీహి విలేఖన్తస్స, జాతపథవిభావం వా, ‘‘ఖణామి వా అహ’’న్తి అజానన్తస్స, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. జాతపథవీ, పథవిసఞ్ఞితా, ఖణనఖణాపనానం అఞ్ఞతరన్తి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసాని, ఇదం పన పణ్ణత్తివజ్జం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

పథవీఖణనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

ముసావాదవగ్గో పఠమో.