౨. ఊనపఞ్చబన్ధనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

దుతియే ఊనాని పఞ్చ బన్ధనాని అస్సాతి ఊనపఞ్చబన్ధనో, నాస్స పఞ్చ బన్ధనాని పూరేన్తీతి అత్థో, తేన ఊనపఞ్చబన్ధనేన, ఇత్థమ్భూతస్స లక్ఖణే కరణవచనం. తత్థ యస్మా అబన్ధనస్సాపి పఞ్చ బన్ధనాని న పూరేన్తి సబ్బసో నత్థితాయ, తేనస్స పదభాజనే ‘‘ఊనపఞ్చబన్ధనో నామ పత్తో అబన్ధనో వా ఏకబన్ధనో వా’’తిఆది (పారా. ౬౧౩) వుత్తం. ‘‘ఊనపఞ్చబన్ధనేనా’’తి చ వుత్తత్తా యస్స పఞ్చబన్ధనో పత్తో హోతి పఞ్చబన్ధనోకాసో వా, తస్స సో అపత్తో, తస్మా అఞ్ఞం విఞ్ఞాపేతుం వట్టతి. యస్మిం పన పత్తే ముఖవట్టితో హేట్ఠా భట్ఠా ద్వఙ్గులప్పమాణా ఏకాపి రాజి హోతి, తం తస్సా రాజియా హేట్ఠిమపరియన్తే పత్తవేధకేన విజ్ఝిత్వా పచిత్వా సుత్తరజ్జుకమకచిరజ్జుకాదీహి వా తిపుసుత్తకేన వా బన్ధిత్వా తం బన్ధనం ఆమిసస్స అలగ్గనత్థం తిపుపట్టకేన వా కేనచి బద్ధసిలేసాదినా వా పటిచ్ఛాదేతబ్బం, సో చ పత్తో అధిట్ఠహిత్వా పరిభుఞ్జితబ్బో, సుఖుమం వా ఛిద్దం కత్వా బన్ధితబ్బో, ఫాణితం ఝాపేత్వా పాసాణచుణ్ణేన బన్ధితుమ్పి వట్టతి. యస్స పన ద్వే రాజియో వా ఏకాయేవ వా చతురఙ్గులా, తస్స ద్వే బన్ధనాని దాతబ్బాని. యస్స తిస్సో వా ఏకాయేవ వా ఛళఙ్గులా, తస్స తీణి. యస్స చతస్సో వా ఏకాయేవ వా అట్ఠఙ్గులా, తస్స చత్తారి. యస్స పఞ్చ వా ఏకాయేవ వా దసఙ్గులా, సో బద్ధోపి అబద్ధోపి అపత్తోయేవ, అఞ్ఞో విఞ్ఞాపేతబ్బో, ఏస తావ మత్తికాపత్తే వినిచ్ఛయో.

అయోపత్తే పన సచేపి పఞ్చ వా అతిరేకాని వా ఛిద్దాని హోన్తి, తాని చే అయచుణ్ణేన వా ఆణియా వా లోహమణ్డలేన వా బద్ధాని మట్ఠాని హోన్తి, స్వేవ పరిభుఞ్జితబ్బో, అఞ్ఞో న విఞ్ఞాపేతబ్బో. అథ పన ఏకమ్పి ఛిద్దం మహన్తం హోతి, లోహమణ్డలేన బద్ధమ్పి మట్ఠం న హోతి, పత్తే ఆమిసం లగ్గతి, అకప్పియో హోతి అయం పత్తో, అఞ్ఞో విఞ్ఞాపేతబ్బో. యో పన ఏవం పత్తసఙ్ఖేపగతే వా అయోపత్తే, ఊనపఞ్చబన్ధనే వా మత్తికాపత్తే సతి అఞ్ఞం విఞ్ఞాపేతి, పయోగే దుక్కటం, పటిలాభేన నిస్సగ్గియో హోతి, నిస్సజ్జితబ్బో. నిస్సజ్జన్తేన సఙ్ఘమజ్ఝే ఏవ నిస్సజ్జితబ్బో, తేన వుత్తం ‘‘భిక్ఖుపరిసాయ నిస్సజ్జితబ్బో’’తి. యో చ తస్సా భిక్ఖుపరిసాయాతిఏత్థ తేహి భిక్ఖూహి పకతియా ఏవ అత్తనో అత్తనో అధిట్ఠితం పత్తం గహేత్వా సన్నిపతితబ్బం, తతో సమ్మతేన పత్తగ్గాహాపకేన పత్తస్స విజ్జమానగుణం వత్వా ‘‘భన్తే, ఇమం గణ్హథా’’తి థేరో వత్తబ్బో. సచే థేరస్స సో పత్తో న రుచ్చతి, అప్పిచ్ఛతాయ వా న గణ్హాతి, వట్టతి. తస్మిం పన అనుకమ్పాయ అగణ్హన్తస్స దుక్కటం. సచే పన గణ్హాతి, థేరస్స పత్తం దుతియత్థేరం గాహాపేత్వా ఏతేనేవ ఉపాయేన యావ సఙ్ఘనవకా గాహాపేతబ్బో, తేన పరిచ్చత్తపత్తో పన పత్తపరియన్తో నామ, సో తస్స భిక్ఖునో పదాతబ్బో. తేనాపి సో యథా విఞ్ఞాపేత్వా గహితపత్తో, ఏవమేవ సక్కచ్చం పరిభుఞ్జితబ్బో. సచే పన తం జిగుచ్ఛన్తో అదేసే వా నిక్ఖిపతి, అపరిభోగేన వా పరిభుఞ్జతి, విస్సజ్జేతి వా, దుక్కటం ఆపజ్జతి.

సక్కేసు ఛబ్బగ్గియే ఆరబ్భ బహూ పత్తే విఞ్ఞాపనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, అబన్ధనేన అబన్ధనం, ఏకబన్ధనం, దుబన్ధనం, తిబన్ధనం, చతుబ్బన్ధనం, అబన్ధనోకాసం, ఏకద్వితిచతుబ్బన్ధనోకాసం చేతాపేతి, ఏవం ఏకేకేన పత్తేన దసధా దసవిధం పత్తం. చేతాపనవసేన పన ఏకం నిస్సగ్గియపాచిత్తియసతం హోతి. నట్ఠపత్తస్స, భిన్నపత్తస్స, అత్తనో ఞాతకప్పవారితే, అఞ్ఞస్స చ ఞాతకప్పవారితే, తస్సేవత్థాయ విఞ్ఞాపేన్తస్స, అత్తనో ధనేన గణ్హతో, ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. అధిట్ఠానుపగపత్తస్స ఊనపఞ్చబన్ధనతా, అత్తుద్దేసికతా, అకతవిఞ్ఞత్తి, తాయ చ పటిలాభోతి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని ధోవాపనసిక్ఖాపదే వుత్తనయానేవాతి.

ఊనపఞ్చబన్ధనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.