౧. కథినసిక్ఖాపదవణ్ణనా

నిస్సగ్గియేసు పన చీవరవగ్గస్స తావ పఠమసిక్ఖాపదే నిట్ఠితచీవరస్మిన్తి సూచికమ్మపరియోసానేన వా, ‘‘నట్ఠం వా వినట్ఠం వా దడ్ఢం వా చీవరాసా వా ఉపచ్ఛిన్నా’’తి (పారా. ౪౬౩) ఇమేసు వా యేన కేనచి ఆకారేన నిట్ఠితే చీవరస్మిం, చీవరస్స కరణపలిబోధే ఉపచ్ఛిన్నేతి అత్థో. అత్థతకథినస్స హి భిక్ఖునో యావ ఇమేహాకారేహి చీవరపలిబోధో న ఛిజ్జతి, తావ కథినానిసంసం లభతి. ఉబ్భతస్మిం కథినేతి యం సఙ్ఘస్స కథినం అత్థతం, తస్మిఞ్చ ఉబ్భతే. తత్రేవం సఙ్ఖేపతో కథినత్థారో చ ఉబ్భారో చ వేదితబ్బో. అయఞ్హి కథినత్థారో నామ భగవతా పురిమవస్సంవుట్ఠానం అనుఞ్ఞాతో, సో సబ్బన్తిమేన పరిచ్ఛేదేన పఞ్చన్నం జనానం వట్టతి, తస్మా యత్థ చత్తారో వా తయో వా ద్వే వా ఏకో వా పురిమవస్సం ఉపగతో, తత్థ పచ్ఛిమవస్సూపగతే గణపూరకే కత్వా అత్థరితబ్బం, తే చ గణపూరకావ హోన్తి, ఆనిసంసే న లభన్తి, తస్మా సచే పురిమవస్సంవుట్ఠానం గహట్ఠపబ్బజితేసు యో కోచి ధమ్మేన సమేన చీవరం దేతి ‘‘ఇమినా కథినం అత్థరథా’’తి (మహావ. ౩౦౬-౩౦౯), తం ఖన్ధకే వుత్తాయ ఞత్తిదుతియకమ్మవాచాయ కథినత్థారారహస్స భిక్ఖునో దాతబ్బం. తేన తదహేవ పఞ్చ వా అతిరేకాని వా ఖణ్డాని ఛిన్దిత్వా సఙ్ఘాటి వా ఉత్తరాసఙ్గో వా అన్తరవాసకో వా కాతబ్బో, సేసభిక్ఖూహిపి తస్స సహాయేహి భవితబ్బం, సచే కతచీవరమేవ ఉప్పజ్జతి, సున్దరమేవ. అచ్ఛిన్నాసిబ్బితం పన న వట్టతి. తేన భిక్ఖునా సచే సఙ్ఘాటియా అత్థరితుకామో హోతి, పోరాణికం సఙ్ఘాటిం పచ్చుద్ధరిత్వా నవం సఙ్ఘాటిం అధిట్ఠహిత్వా ‘‘ఇమాయ సఙ్ఘాటియా కథినం అత్థరామీ’’తి అత్థరితబ్బం. ఉత్తరాసఙ్గఅన్తరవాసకేసుపి ఏసేవ నయో. తతో తేన పురిమవస్సంవుట్ఠే అన్తోసీమాగతే భిక్ఖూ ఉపసఙ్కమిత్వా ‘‘అత్థతం, భన్తే, సఙ్ఘస్స కథినం, ధమ్మికో కథినత్థారో, అనుమోదథా’’తి (పరి. ౪౧౩) వత్తబ్బం, థేరానఞ్చ నవానఞ్చ బహూనఞ్చ ఏకస్స చ అనురూపం సల్లక్ఖేత్వా వత్తబ్బం. తేహిపి ‘‘అత్థతం, భన్తే, సఙ్ఘస్స కథిన’’న్తి వా ‘‘అత్థతం, ఆవుసో, సఙ్ఘస్స కథిన’’న్తి వా వత్వా ‘‘ధమ్మికో కథినత్థారో, అనుమోదామా’’తి వా ‘‘అనుమోదామీ’’తి వా వత్తబ్బం. పురిమవస్సంవుట్ఠేసుపి యే అనుమోదన్తి, తేసంయేవ అత్థతం హోతి కథినం. తే తతో పట్ఠాయ యావ కథినస్సుబ్భారా అనామన్తచారో, అసమాదానచారో, యావదత్థచీవరం, గణభోజనం, యో చ తత్థ చీవరుప్పాదో, తస్మిం ఆవాసే సఙ్ఘస్స ఉప్పన్నచీవరఞ్చాతి ఇమే పఞ్చానిసంసే లభన్తి, అయం తావ కథినత్థారో. తం పనేతం కథినం ‘‘అట్ఠిమా, భిక్ఖవే, మాతికా కథినస్సుబ్భారాయ పక్కమనన్తికా నిట్ఠానన్తికా సన్నిట్ఠానన్తికా నాసనన్తికా సవనన్తికా ఆసావచ్ఛేదికా సీమాతిక్కమనన్తికా సహుబ్భారా’’తి (మహావ. ౩౧౦) ఏవం వుత్తాసు అట్ఠసు మాతికాసు అఞ్ఞతరవసేన ఉద్ధరీయతి, తత్థ విత్థారవినిచ్ఛయో సమన్తపాసాదికాయం (మహావ. అట్ఠ. ౩౧౦) వుత్తనయేన వేదితబ్బో. ఇతి ‘‘ఉబ్భతస్మిం కథినే’’తిఇమినా సేసపలిబోధాభావం దస్సేతి.

దసాహపరమన్తి దస అహాని పరమో పరిచ్ఛేదో అస్సాతి దసాహపరమో, తం దసాహపరమం కాలం ధారేతబ్బన్తి అత్థో. అధిట్ఠితవికప్పితేసు అపరియాపన్నత్తా అతిరేకం చీవరన్తి అతిరేకచీవరం, చీవరం నామ ఖోమం కప్పాసికం కోసేయ్యం కమ్బలం సాణం భఙ్గన్తి ఏతేసం వా తదనులోమానం వా అఞ్ఞతరం అయమస్స జాతి, పమాణతో పన తం వికప్పనుపగం పచ్ఛిమం ఇధ అధిప్పేతం. వుత్తఞ్హేతం ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఆయామతో అట్ఠఙ్గులం సుగతఙ్గులేన చతురఙ్గులవిత్థతం పచ్ఛిమం చీవరం వికప్పేతు’’న్తి (మహావ. ౩౫౮). యం పన వుత్తం ‘‘అధిట్ఠితవికప్పితేసు అపరియాపన్నత్తా’’తి, ఏత్థ ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, తిచీవరం అధిట్ఠాతుం న వికప్పేతుం, వస్సికసాటికం వస్సానం చతుమాసం అధిట్ఠాతుం తతో పరం వికప్పేతుం, నిసీదనం అధిట్ఠాతుం న వికప్పేతుం పచ్చత్థరణం అధిట్ఠాతుం న వికప్పేతుం, కణ్డుప్పటిచ్ఛాదిం యావ ఆబాధా అధిట్ఠాతుం తతో పరం వికప్పేతుం, ముఖపుఞ్ఛనచోళకం అధిట్ఠాతుం న వికప్పేతుం, పరిక్ఖారచోళం అధిట్ఠాతుం న వికప్పేతు’’న్తి (మహావ. ౩౫౮) ఇమినా నయేన అధిట్ఠాతబ్బవికప్పేతబ్బతా జానితబ్బా. తత్థ తిచీవరం అధిట్ఠహన్తేన రజిత్వా కప్పబిన్దుం దత్వా పమాణయుత్తమేవ అధిట్ఠాతబ్బం, తస్స పమాణం ఉక్కట్ఠపరిచ్ఛేదేన సుగతచీవరతో ఊనకం వట్టతి, లామకపరిచ్ఛేదేన సఙ్ఘాటియా తావ ఉత్తరాసఙ్గస్స చ దీఘతో ముట్ఠిపఞ్చకం, తిరియం ముట్ఠిత్తికం, అన్తరవాసకో దీఘతో ముట్ఠిపఞ్చకో, తిరియం ద్విహత్థోపి వట్టతి. వుత్తప్పమాణతో పన అతిరేకఞ్చ ఊనకఞ్చ ‘‘పరిక్ఖారచోళ’’న్తి అధిట్ఠాతబ్బం. తత్థ యస్మా ‘‘ద్వే చీవరస్స అధిట్ఠానాని కాయేన వా అధిట్ఠేతి, వాచాయ వా అధిట్ఠేతీ’’తి వుత్తం, తస్మా పురాణసఙ్ఘాటిం ‘‘ఇమం సఙ్ఘాటిం పచ్చుద్ధరామీ’’తి పచ్చుద్ధరిత్వా నవం హత్థేన గహేత్వా ‘‘ఇమం సఙ్ఘాటిం అధిట్ఠామీ’’తి చిత్తేన ఆభోగం కత్వా కాయవికారం కరోన్తేన కాయేన వా అధిట్ఠాతబ్బా, వచీభేదం కత్వా వాచాయ వా అధిట్ఠాతబ్బా. తత్ర దువిధం అధిట్ఠానం – సచే హత్థపాసే హోతి, ‘‘ఇమం సఙ్ఘాటిం అధిట్ఠామీ’’తి వాచా భిన్దితబ్బా. అథ అన్తోగబ్భాదీసు సామన్తవిహారే వా హోతి, ఠపితట్ఠానం సల్లక్ఖేత్వా ‘‘ఏతం సఙ్ఘాటిం అధిట్ఠామీ’’తి వాచా భిన్దితబ్బా. ఏస నయో ఉత్తరాసఙ్గే చ అన్తరవాసకే చ. నామమత్తమేవ హి విసేసో. తస్మా సబ్బాని సఙ్ఘాటిం ఉత్తరాసఙ్గం అన్తరవాసకన్తి ఏవం అత్తనో అత్తనో నామేనేవ అధిట్ఠాతబ్బాని. సచే అధిట్ఠహిత్వా ఠపితవత్థేహి సఙ్ఘాటిఆదీని కరోతి, నిట్ఠితే రజనే చ కప్పే చ ‘‘ఇమం పచ్చుద్ధరామీ’’తి పచ్చుద్ధరిత్వా పున అధిట్ఠాతబ్బాని. ఇదఞ్చ పన తిచీవరం సుఖపరిభోగత్థం పరిక్ఖారచోళం అధిట్ఠాతుమ్పి వట్టతి.

వస్సికసాటికా అనతిరిత్తపమాణా నామం గహేత్వా వుత్తనయేనేవ చత్తారో వస్సికే మాసే అధిట్ఠాతబ్బా, తతో పరం పచ్చుద్ధరిత్వా వికప్పేతబ్బా, వణ్ణభేదమత్తరత్తాపి చేసా వట్టతి, ద్వే పన న వట్టన్తి. నిసీదనం వుత్తనయేన అధిట్ఠాతబ్బమేవ, తఞ్చ ఖో పమాణయుత్తం ఏకమేవ, ద్వే న వట్టన్తి. పచ్చత్థరణమ్పి అధిట్ఠాతబ్బమేవ, తం పన మహన్తమ్పి ఏకమ్పి బహూనిపి వట్టన్తి, నీలమ్పి పీతకమ్పి సదసమ్పి పుప్ఫదసమ్పీతి సబ్బప్పకారమ్పి వట్టతి. కణ్డుప్పటిచ్ఛాది యావ ఆబాధో అత్థి, తావ పమాణికా అధిట్ఠాతబ్బా, ఆబాధే వూపసన్తే పచ్చుద్ధరిత్వా వికప్పేతబ్బా, సా ఏకావ వట్టతి. ముఖపుఞ్ఛనచోళం అధిట్ఠాతబ్బమేవ, తం పన ఏకమ్పి బహూనిపి మహన్తమ్పి వట్టతియేవ. పరిక్ఖారచోళే గణనా నత్థి, యత్తకం ఇచ్ఛతి, తత్తకం అధిట్ఠాతబ్బమేవ. థవికాపి పరిస్సావనమ్పి వికప్పనుపగం పచ్ఛిమపమాణం ‘‘పరిక్ఖారచోళ’’న్తి అధిట్ఠాతబ్బమేవ, బహూనిపి ఏకతో కత్వా ‘‘ఇమాని చీవరాని పరిక్ఖారచోళాని అధిట్ఠామీ’’తిఆదినా నయేన అధిట్ఠాతుం వట్టతియేవ. మఞ్చభిసి పీఠభిసి బిబ్బోహనం పావారో కోజవోతి ఏతేసు పన సేనాసనపరిక్ఖారత్థాయ దిన్నపచ్చత్థరణే చ అధిట్ఠానకిచ్చం నత్థియేవ. సబ్బఞ్చ పనేతం వుత్తప్పకారేన అధిట్ఠితచీవరం అఞ్ఞస్స దానేన, అచ్ఛిన్దిత్వా గహణేన, విస్సాసగ్గాహేన, హీనాయావత్తనేన, సిక్ఖాపచ్చక్ఖానేన, కాలఙ్కిరియాయ, లిఙ్గపరివత్తనేన, పచ్చుద్ధరణేనాతి ఇమేహి అట్ఠహి కారణేహి అధిట్ఠానం విజహతి. తిచీవరం పన కనిట్ఠఙ్గులినఖపిట్ఠిప్పమాణేన ఛిద్దేనాపి విజహతి, తఞ్చ ఖో వినిబ్బేధేనేవ. సచే హి ఛిద్దస్స అబ్భన్తరే ఏకతన్తుపి అచ్ఛిన్నో హోతి, రక్ఖతియేవ. తత్థ సఙ్ఘాటియా చ ఉత్తరాసఙ్గస్స చ దీఘన్తతో విదత్థిప్పమాణస్స తిరియన్తతో అట్ఠఙ్గులప్పమాణస్స పదేసస్స ఓరతో ఛిద్దం అధిట్ఠానం భిన్దతి, అన్తరవాసకేపి దీఘన్తతో ఏతదేవ పమాణం, తిరియన్తేన పన చతురఙ్గులతా వేదితబ్బా. తిణ్ణన్నమ్పి వుత్తోకాసస్స పరతో న భిన్దతి, తస్మా ఛిద్దే జాతే తిచీవరం అతిరేకచీవరట్ఠానే తిట్ఠతి, సూచికమ్మం కత్వా పున అధిట్ఠాతబ్బం. వస్సికసాటికా వస్సానమాసాతిక్కమేనాపి, కణ్డుప్పటిచ్ఛాది ఆబాధవూపసమేనాపి అధిట్ఠానం విజహతి. తస్మా సా తతో పరం వికప్పేతబ్బా. వికప్పనలక్ఖణం పన సబ్బచీవరానం వికప్పనసిక్ఖాపదేయేవ వణ్ణయిస్సామ. కేవలఞ్హి ఇమస్మిం ఓకాసే యం ఏవం అనధిట్ఠితం అవికప్పితఞ్చ, తం ‘‘అతిరేకచీవర’’న్తి వేదితబ్బం.

తం అతిక్కామయతో నిస్సగ్గియం పాచిత్తియన్తి తం యథావుత్తజాతిప్పమాణం చీవరందసాహపరమం కాలం అతిక్కామయతో ఏత్థన్తరే యథా అతిరేకచీవరం న హోతి, తథా అక్రుబ్బతో నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం, తఞ్చ చీవరం నిస్సగ్గియం హోతి, పాచిత్తియం ఆపత్తి చస్స హోతీతి అత్థో. అథ వా నిస్సజ్జనం నిస్సగ్గియం, పుబ్బభాగే కత్తబ్బస్స వినయకమ్మస్సేతం నామం, నిస్సగ్గియమస్స అత్థీతి నిస్సగ్గియమిచ్చేవ. కిం తం? పాచిత్తియం. తం అతిక్కామయతో సహ నిస్సగ్గియేన నిస్సగ్గియవినయకమ్మం పాచిత్తియం హోతీతి అయమేత్థ అత్థో. తఞ్చ పనేతం చీవరం యం దివసం ఉప్పన్నం, తస్స యో అరుణో, సో ఉప్పన్నదివసనిస్సితో, తస్మా చీవరుప్పాదదివసేన సద్ధిం ఏకాదసే అరుణుగ్గమనే దసాహాతిక్కమితం హోతి, తం గహేత్వా సఙ్ఘస్స వా గణస్స వా పుగ్గలస్స వా నిస్సజ్జితబ్బం, తత్రాయం నయో – సఙ్ఘస్స తావ ఏవం నిస్సజ్జితబ్బం ‘‘ఇదం మే, భన్తే, చీవరం దసహాతిక్కన్తం నిస్సగ్గియం, ఇమాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీ’’తి నిస్సజ్జిత్వా ‘‘అహం, భన్తే, ఏకం నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం ఆపన్నో, తం పటిదేసేమీ’’తి ఏవం ఆపత్తి దేసేతబ్బా. సచే ద్వే హోన్తి, ‘‘ద్వే’’తి వత్తబ్బం, సచే తదుత్తరి, ‘‘సమ్బహులా’’తి వత్తబ్బం. నిస్సజ్జనేపి సచే ద్వే వా బహూని వా హోన్తి, ‘‘ఇమాని మే, భన్తే, చీవరాని దసాహాతిక్కన్తాని నిస్సగ్గియాని, ఇమానాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీ’’తి వత్తబ్బం, పాళిం వత్తుం అసక్కోన్తేన అఞ్ఞథాపి వత్తబ్బం. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో, అయం ఇత్థన్నామో భిక్ఖు ఆపత్తిం సరతి వివరతి ఉత్తానిం కరోతి దేసేతి, యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, అహం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో ఆపత్తిం పటిగ్గణ్హేయ్య’’న్తి (చూళవ. ౨౩౯), ఇమినా లక్ఖణేన ఆపత్తిం పటిగ్గణ్హిత్వా వత్తబ్బో ‘‘పస్ససీ’’తి, ‘‘ఆమ పస్సామీ’’తి, ‘‘ఆయతిం సంవరేయ్యాసీ’’తి, ‘‘సాధు సుట్ఠు సంవరిస్సామీ’’తి. ద్వీసు పన సమ్బహులాసు వా పురిమనయేనేవ వచనభేదో కాతబ్బో. దేసితాయ ఆపత్తియా ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో, ఇదం చీవరం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో నిస్సగ్గియం సఙ్ఘస్స నిస్సట్ఠం, యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇమం చీవరం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో దదేయ్యా’’తి (పారా. ౪౬౪) ఏవం నిస్సట్ఠచీవరం దాతబ్బం, ద్వీసు బహూసు వా వచనభేదో కాతబ్బో.

గణస్స పన నిస్సజ్జన్తేన ‘‘ఇమాహ’’న్తి వా ‘‘ఇమాని అహ’’న్తి వా వత్వా ‘‘ఆయస్మన్తానం నిస్సజ్జామీ’’తి వత్తబ్బం, ఆపత్తిప్పటిగ్గాహకేనాపి ‘‘సుణన్తు మే ఆయస్మన్తా, అయం ఇత్థన్నామో భిక్ఖు ఆపత్తిం సరతి…పే… దేసేతి, యదాయస్మన్తానం పత్తకల్ల’’న్తి వత్తబ్బం, చీవరదానేపి ‘‘సుణన్తు మే ఆయస్మన్తా, ఇదం చీవరం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో నిస్సగ్గియం ఆయస్మన్తానం నిస్సట్ఠం, యదాయస్మన్తానం పత్తకల్లం, ఆయస్మన్తా ఇమం చీవరం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో దదేయ్యు’’న్తి (పారా. ౪౬౬) వత్తబ్బం, సేసం పురిమసదిసమేవ. పుగ్గలస్స పన నిస్సజ్జన్తేన ‘‘ఇమాహ’’న్తి వా ‘‘ఇమాని అహ’’న్తి వా వత్వా ‘‘ఆయస్మతో నిస్సజ్జామీ’’తి వత్తబ్బం, నిస్సజ్జిత్వా ‘‘అహం, భన్తే, ఏకం నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం ఆపన్నో, తం పటిదేసేమీ’’తి ఏవం ఆపత్తి దేసేతబ్బా. సచే పన నవకతరో హోతి, ‘‘ఆవుసో’’తి వత్తబ్బం, తేనాపి ‘‘పస్ససీ’’తి వా ‘‘పస్సథా’’తి వా వుత్తే ‘‘ఆమ, భన్తే’’తి వా ‘‘ఆమ ఆవుసో’’తి వా వత్వా ‘‘పస్సామీ’’తి వత్తబ్బం, తతో ‘‘ఆయతిం సంవరేయ్యాసీ’’తి వా ‘‘సంవరేయ్యాథా’’తి వా వుత్తే ‘‘సాధు సుట్ఠు సంవరిస్సామీ’’తి వత్తబ్బం. ఏవం దేసితాయ ఆపత్తియా ‘‘ఇమం చీవరం ఆయస్మతో దమ్మీ’’తి దాతబ్బం, ద్వీసు తీసు వా పుబ్బే వుత్తానుసారేనేవ నయో వేదితబ్బో. ద్విన్నం పన యథా గణస్స, ఏవం నిస్సజ్జితబ్బం, తతో ఆపత్తిప్పటిగ్గహణఞ్చ నిస్సట్ఠచీవరదానఞ్చ తేసం అఞ్ఞతరేన యథా ఏకేన పుగ్గలేన, తథా కాతబ్బం, ఇదం పన సబ్బనిస్సగ్గియేసు విధానం. చీవరం పత్తో నిసీదనన్తి వత్థుమత్తమేవ హి నానం, పరమ్ముఖం పన వత్థు ‘‘ఏత’’న్తి నిస్సజ్జితబ్బం. సచే బహూని హోన్తి, ‘‘ఏతానీ’’తి వత్తబ్బం. నిస్సట్ఠదానేపి ఏసేవ నయో. నిస్సట్ఠవత్థుం ‘‘దిన్నమిదం ఇమినా మయ్హ’’న్తి సఞ్ఞాయ న పటిదేన్తస్స దుక్కటం, తస్స సన్తకభావం ఞత్వా లేసేన అచ్ఛిన్దన్తో సామికస్స ధురనిక్ఖేపేన భణ్డం అగ్ఘాపేత్వా కారేతబ్బోతి.

వేసాలియం ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ ఆరబ్భ అతిరేకచీవరధారణవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ‘‘దసాహపరమ’’న్తి అయమేత్థ అనుపఞ్ఞత్తి, సాధారణపఞ్ఞత్తి, అనాణత్తికం, అనిస్సజ్జిత్వా పరిభుఞ్జన్తస్స దుక్కటం, యథా చ ఇధ, ఏవం సబ్బత్థ, తస్మా నం పరతో న వక్ఖామ. దసాహం అనతిక్కన్తేపి అతిక్కన్తసఞ్ఞినో వేమతికస్స చ దుక్కటం. అతిక్కన్తే అనతిక్కన్తసఞ్ఞినోపి వేమతికస్సపి నిస్సగ్గియం పాచిత్తియమేవ, తథా అనధిట్ఠితావికప్పితఅఅస్సజ్జితఅనట్ఠావినట్ఠఅదడ్ఢావిలుత్తేసు అధిట్ఠితాదిసఞ్ఞినో. అన్తోదసాహం అధిట్ఠితే వికప్పితే విస్సజ్జితే నట్ఠే వినట్ఠే దడ్ఢే అచ్ఛిన్నే విస్సాసేన గాహితే ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. ఆచారవిపత్తి, యథా చ ఇదం, ఏవం ఇతో పరానిపి, ఉభతోపాతిమోక్ఖేసుపి హి పారాజికాని చ సఙ్ఘాదిసేసా చ సీలవిపత్తి, సేసాపత్తియో ఆచారవిపత్తి, ఆజీవవిపత్తి వా దిట్ఠివిపత్తి వా కాచి ఆపత్తి నామ నత్థి. ఆజీవవిపత్తిపచ్చయా పన ఠపేత్వా దుబ్భాసితం ఛ ఆపత్తిక్ఖన్ధా పఞ్ఞత్తా, దిట్ఠివిపత్తిపచ్చయా పాచిత్తియదుక్కటవసేన ద్వే ఆపత్తిక్ఖన్ధా పఞ్ఞత్తాతి, ఇదమేత్థ లక్ఖణం, ఇతి విపత్తికథా ఇధేవ నిట్ఠితాతి, న నం ఇతో పరం విచారయిస్సామ. జాతిప్పమాణసమ్పన్నస్స చీవరస్స అత్తనో సన్తకతా, గణనుపగతా, ఛిన్నపలిబోధభావో, అతిరేకచీవరతా, దసాహాతిక్కమోతి ఇమానేత్థ పఞ్చ అఙ్గాని. కథినసముట్ఠానం, అకిరియం, నోసఞ్ఞావిమోక్ఖం, అచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

కథినసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.