౬. కుటికారసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఛట్ఠే సఞ్ఞాచికాయ పనాతి ఏత్థ సఞ్ఞాచికా నామ సయం పవత్తితయాచనా వుచ్చతి, తస్మా సఞ్ఞాచికాయాతి అత్తనో యాచనాయాతి వుత్తం హోతి, సయం యాచితకేహి ఉపకరణేహీతి అత్థో. ఏత్థ చ యంకిఞ్చి పరపరిగ్గహితకం మూలచ్ఛేదవసేన యాచితుం న వట్టతి, తావకాలికం పన వట్టతి. సహాయత్థాయ కమ్మకరణత్థాయ ‘‘పురిసం దేథా’’తి వత్తుం వట్టతి, పురిసత్తకరమ్పి యాచితుం వట్టతి, పురిసత్తకరో నామ వడ్ఢకిఆదినా పురిసేన కాతబ్బం హత్థకమ్మం. తం ‘‘పురిసత్తకరం దేహీ’’తి వా ‘‘హత్థకమ్మం దేహీ’’తి వా వత్వా యాచితుం వట్టతి. హత్థకమ్మం నామ కిఞ్చి వత్థు న హోతి, తస్మా ‘‘కిం, భన్తే, ఆగతత్థా’’తి పుచ్ఛితే వా అపుచ్ఛితే వా యాచితుం వట్టతి, విఞ్ఞత్తిపచ్చయా దోసో నత్థి, మిగలుద్దకాదయో పన సకకమ్మం న యాచితబ్బా. కుటిన్తి ఉల్లిత్తాదీసు అఞ్ఞతరం. తత్థ ఉల్లిత్తా నామ ఠపేత్వా థమ్భతులాపిట్ఠసఙ్ఘాటవాతపానధూమచ్ఛిద్దాదిభేదం అలేపోకాసం అవసేసే లేపోకాసే కుట్టేహి సద్ధిం ఘటేత్వా ఛదనస్స అన్తో సుధాయ వా మత్తికాయ వా లిత్తా. అవలిత్తా నామ తథేవ వుత్తనయేనేవ ఛదనస్స బహి లిత్తా. ఉల్లిత్తావలిత్తా నామ తథేవ ఛదనస్స అన్తో చ బహి చ లిత్తా. కారయమానేనాతి సయం వా కరోన్తేన, ఆణత్తియా వా కారాపేన్తేన. అసామికన్తి కారేతా దాయకేన విరహితం. అత్తుద్దేసన్తి ‘‘మయ్హం వాసాగారం ఏసా’’తి ఏవం అత్తా ఉద్దేసో ఏతిస్సాతి అత్తుద్దేసా, తం అత్తుద్దేసం. పమాణికా కారేతబ్బాతి పమాణయుత్తా కారేతబ్బా. తత్రిదం పమాణన్తి తస్సా కుటియా ఇదం పమాణం. దీఘసోతి దీఘతో. ద్వాదస విదత్థియో సుగతవిదత్థియాతిఏత్థ సుగతవిదత్థి నామ ఇదాని మజ్ఝిమస్స పురిసస్స తిస్సో విదత్థియో, వడ్ఢకిహత్థేన దియడ్ఢో హత్థో హోతి. మినన్తేన పన కుటియా బహికుట్టే పఠమం దిన్నం మహామత్తికపరియన్తం అగ్గహేత్వా థుసపిణ్డపరియన్తేన ద్వాదస విదత్థియో మినేతబ్బా, సచే థుసపిణ్డకేన అనత్థికో హోతి, మహామత్తికలేపేనేవ నిట్ఠాపేతి, స్వేవ పరిచ్ఛేదో. తిరియన్తి విత్థారతో. సత్తన్తరాతి కుట్టస్స బహిఅన్తం అగ్గహేత్వా అబ్భన్తరిమేన అన్తేన సత్త సుగతవిదత్థియో పమాణన్తి వుత్తం హోతి. ఏత్థ చ కేసగ్గమత్తమ్పి దీఘతో హాపేత్వా తిరియం, తిరియతో వా హాపేత్వా దీఘం వడ్ఢేతుం న వట్టతి, కో పన వాదో ఉభతోవడ్ఢనే. యా పన దీఘతో సట్ఠిహత్థాపి హోతి, తిరియతో తిహత్థా వా ఊనకచతుహత్థా వా, యత్థ పమాణయుత్తో మఞ్చో ఇతో చితో చ న పరివట్టతి, పచ్ఛిమకోటియా చతుహత్థవిత్థారా న హోతి, అయం కుటిసఙ్ఖ్యం న గచ్ఛతి, తస్మా వట్టతి. భిక్ఖూ అభినేతబ్బా వత్థుదేసనాయాతి యస్మిం పదేసే కుటిం కారేతుకామో హోతి, తం సోధేత్వా పదభాజనే (పారా. ౩౪౯) వుత్తనయేన సఙ్ఘం తిక్ఖత్తుం యాచిత్వా సబ్బే వా సఙ్ఘపరియాపన్నా సఙ్ఘేన వా సమ్మతా ద్వే తయో భిక్ఖూ తత్థ వత్థుదేసనత్థాయ నేతబ్బా. తేహి భిక్ఖూహి వత్థు దేసేతబ్బం అనారమ్భం సపరిక్కమనన్తి తేహి భిక్ఖూహి కిపిల్లికాదీనం ఆసయాదీహి తేరసహి, పుబ్బణ్ణాపరణ్ణనిస్సితాదీహి సోళసహి ఉపద్దవేహి విరహితత్తా అనారమ్భం, ద్వీహి వా చతూహి వా బలిబద్ధేహి యుత్తేన సకటేన ఏకం చక్కం నిబ్బోదకపతనట్ఠానే ఏకం బహి కత్వా ఆవిజ్ఝితుం సక్కుణేయ్యతాయ సపరిక్కమనన్తి సల్లక్ఖేత్వా సచే సఙ్ఘపహోనకా హోన్తి, తత్థేవ, నో చే, సఙ్ఘమజ్ఝం గన్త్వా తేన భిక్ఖునా యాచితేహి ఞత్తిదుతియేన కమ్మేన వత్థు దేసేతబ్బం. సారమ్భే చేతిఆది పటిపక్ఖనయేన వేదితబ్బం.

ఆళవియం ఆళవికే భిక్ఖూ ఆరబ్భ సఞ్ఞాచికాయ కుటికరణవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, అసాధారణపఞ్ఞత్తి, సాణత్తికం, ‘‘అదేసితవత్థుకం పమాణాతిక్కన్తం కుటిం కారేస్సామీ’’తి ఉపకరణత్థం అరఞ్ఞం గమనతో పట్ఠాయ సబ్బపయోగేసు దుక్కటం, ‘‘ఇదాని ద్వీహి పిణ్డేహి నిట్ఠానం గమిస్సతీ’’తి తేసు పఠమపిణ్డదానే థుల్లచ్చయం, దుతియదానేన లేపే ఘటితే సచే అదేసితవత్థుకా ఏవ వా పమాణాతిక్కన్తా ఏవ వా హోతి, ఏకో సఙ్ఘాదిసేసో, ద్వే చ దుక్కటాని. ఉభయవిప్పన్నా, ద్వే సఙ్ఘాదిసేసా, ద్వే చ దుక్కటాని. సచే పన ద్వారబన్ధం వా వాతపానం వా అట్ఠపేత్వావ మత్తికాయ లిమ్పతి, ఠపితే చ తస్మిం లేపో న ఘటియతి, రక్ఖతి తావ. పున లిమ్పన్తస్స పన ఘటితమత్తే సఙ్ఘాదిసేసో. సచే తం ఠపియమానం పఠమదిన్నలేపేన సద్ధిం నిరన్తరమేవ హుత్వా తిట్ఠతి, పఠమమేవ సఙ్ఘాదిసేసో. కేవలం సారమ్భాయ దుక్కటం, తథా అపరిక్కమనాయ. విప్పకతం కుటిం అఞ్ఞస్స దదతో చ, భూమిం సమం కత్వా భిన్దన్తస్స చ, లేణగుహాతిణకుటిపణ్ణచ్ఛదనగేహేసు అఞ్ఞతరం కారేన్తస్స, కుటిమ్పి అఞ్ఞస్స వాసత్థాయ, వాసాగారం ఠపేత్వా ఉపోసథాగారాదీసు అఞ్ఞతరత్థాయ కారేన్తస్స చ ఉమ్మత్తకాదీనఞ్చ అనాపత్తి. సీలవిపత్తి, ఉల్లిత్తాదీనం అఞ్ఞతరతా, హేట్ఠిమపమాణసమ్భవో, అదేసితవత్థుకతా, పమాణాతిక్కన్తతా, అత్తుద్దేసికతా, వాసాగారతా, లేపఘటనాతి ఇమానేత్థ ఛ వా సత్త వా అఙ్గాని. ఛసముట్ఠానం, కిరియఞ్చ, కిరియాకిరియఞ్చ. ఇదఞ్హి వత్థుం దేసాపేత్వా పమాణాతిక్కన్తం వా కరోతో కిరియతో సముట్ఠాతి, అదేసాపేత్వా కరోతో కిరియాకిరియతో సముట్ఠాతి. సేసమేత్థ సఞ్చరిత్తే వుత్తసదిసమేవాతి.

కుటికారసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.