౧౧. పారివాసికసిక్ఖాపదవణ్ణనా
ఏకాదసమే పారివాసికఛన్దదానేనాతి పారివాసియేన ఛన్దదానేన. తత్థ చతుబ్బిధం పారివాసియం పరిసపారివాసియం రత్తిపారివాసియం ఛన్దపారివాసియం అజ్ఝాసయపారివాసియన్తి.
తత్థ పరిసపారివాసియం నామ భిక్ఖూ కేనచిదేవ కరణీయేన సన్నిపతితా హోన్తి, అథ మేఘో వా ఉట్ఠహతి, ఉస్సారణా వా కరీయతి, మనుస్సా వా అజ్ఝోత్థరన్తా ఆగచ్ఛన్తి, భిక్ఖూ ‘‘అనోకాసా మయం, అఞ్ఞత్ర గచ్ఛామా’’తి ఛన్దం అవిస్సజ్జిత్వావ ఉట్ఠహన్తి, ఇదం పరిసపారివాసియం నామ, కిఞ్చాపి పరిసపారివాసియం, ఛన్దస్స పన అవిస్సట్ఠత్తా కమ్మం కాతుం వట్టతి.
పున భిక్ఖూ ‘‘ఉపోసథాదీని కరిస్సామా’’తి రత్తిం సన్నిపతిత్వా ‘‘యావ సబ్బే సన్నిపతన్తి, తావ ధమ్మం సుణిస్సామా’’తి ఏకం అజ్ఝేసన్తి, తస్మిం ధమ్మకథం కథేన్తేయేవ అరుణో ఉగ్గచ్ఛతి. సచే ‘‘చాతుద్దసికం ఉపోసథం కరిస్సామా’’తి నిసిన్నా, ‘‘పన్నరసో’’తి కాతుం వట్టతి. సచే పన్నరసికం కాతుం నిసిన్నా, పాటిపదే అనుపోసథే ఉపోసథం కాతుం న వట్టతి. అఞ్ఞం పన సఙ్ఘకిచ్చం కాతుం వట్టతి, ఇదం రత్తిపారివాసియం నామ.
పున భిక్ఖూ ‘‘కిఞ్చిదేవ అబ్భానాదిసఙ్ఘకమ్మం కరిస్సామా’’తి సన్నిసిన్నా హోన్తి, తత్రేకో నక్ఖత్తపాఠకో భిక్ఖు ఏవం వదతి ‘‘అజ్జ నక్ఖత్తం దారుణం, మా ఇదం కమ్మం కరోథా’’తి. తే తస్స వచనేన ఛన్దం విస్సజ్జేత్వా తత్థేవ నిసిన్నా హోన్తి, అథఞ్ఞో ఆగన్త్వా ‘‘నక్ఖత్తం పతిమానేన్తం, అత్థో బాలం ఉపజ్ఝగా (జా. ౧.౧.౪౯), కిం నక్ఖత్తేన కరోథా’’తి వదతి, ఇదం ఛన్దపారివాసియఞ్చేవ అజ్ఝాసయపారివాసియఞ్చ. ఏతస్మిం పారివాసియే పున ఛన్దపారిసుద్ధిం అనాహరిత్వా కమ్మం కాతుం న వట్టతి, ఇదం సన్ధాయ వుత్తం ‘‘పారివాసికఛన్దదానేనా’’తి. పాచిత్తియన్తి ఏవం వుట్ఠాపేన్తియా వుత్తనయేనేవ కమ్మవాచాపరియోసానే పాచిత్తియం.
రాజగహే థుల్లనన్దం ఆరబ్భ ఏవం వుట్ఠాపనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం. ఛన్దం అవిస్సజ్జేత్వావ అవుట్ఠితాయ పరిసాయ వుట్ఠాపేన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. పారివాసికఛన్దదానతా, వుట్ఠాపనన్తి ఇమానేత్థ ద్వే అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని గమ్భినిసిక్ఖాపదసదిసానేవాతి.
పారివాసికసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.