౩. నగ్గవగ్గో

౧. నగ్గసిక్ఖాపదవణ్ణనా

నగ్గవగ్గస్స పఠమే నగ్గాతి అనివత్థా వా అపారుతా వా. ఏవఞ్హి నహాయన్తియా సబ్బప్పయోగేసు దుక్కటం, నహానపరియోసానే పాచిత్తియం.

సావత్థియం సమ్బహులా భిక్ఖునియో ఆరబ్భ ఏవం నహానవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ఉదకసాటికచీవరే అచ్ఛిన్నే వా నట్ఠే వా, ‘‘మహగ్ఘం ఇదం దిస్వా చోరాపి హరేయ్యు’’న్తి ఏవరూపాసు ఆపదాసు వా నహాయన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. నగ్గతా, అనుఞ్ఞాతకారణాభావో, నహానపరియోసానన్తి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని ఏళకలోమసదిసానీతి.

నగ్గసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. ఉదకసాటికసిక్ఖాపదవణ్ణనా

దుతియే సావత్థియం ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఆరబ్భ అప్పమాణికాయో ఉదకసాటికాయో ధారణవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సేసమేత్థ సబ్బం రతనవగ్గే నిసీదనసిక్ఖాపదే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బన్తి.

ఉదకసాటికసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩. చీవరసిబ్బనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

తతియే విసిబ్బేత్వాతి దుస్సిబ్బితం పునసిబ్బనత్థాయ విసిబ్బేత్వా. అనన్తరాయికినీతి దససు అన్తరాయేసు ఏకేకస్మిమ్పి అసతి. అఞ్ఞత్ర చతూహపఞ్చాహాతి విసిబ్బితదివసతో పఞ్చ దివసే అతిక్కామేత్వా ‘‘నేవ సిబ్బిస్సామి, న సిబ్బాపనాయ ఉస్సుక్కం కరిస్సామీ’’తి ధురం నిక్ఖిత్తమత్తే పాచిత్తియం.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ చీవరం విసిబ్బేత్వా న సిబ్బనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, తికపాచిత్తియం, అనుపసమ్పన్నాయ తికదుక్కటం, తథా ఉభిన్నమ్పి అఞ్ఞస్మిం పరిక్ఖారే. యా పన అన్తరాయికినీ వా హోతి, పరియేసిత్వా వా కిఞ్చి న లభతి, కరోన్తీ వా పఞ్చాహం అతిక్కామేతి, తస్సా చ, గిలానాయ చ, ఆపదాసు చ, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. నివాసనపారుపనుపగచీవరతా, ఉపసమ్పన్నాయ సన్తకతా, సిబ్బనత్థాయ విసిబ్బనం వా విసిబ్బాపనం వా, అఞ్ఞత్ర అనుఞ్ఞాతకారణా పఞ్చాహాతిక్కమో, ధురనిక్ఖేపోతి ఇమానేత్థ పఞ్చ అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని సమనుభాసనసదిసానీతి.

చీవరసిబ్బనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౪. సఙ్ఘాటిచారసిక్ఖాపదవణ్ణనా

చతుత్థే పఞ్చ అహాని పఞ్చాహం, పఞ్చాహమేవ పఞ్చాహికం. సఙ్ఘాటీనం చారో సఙ్ఘాటిచారో, పరిభోగవసేన వా ఓతాపనవసేన వా సఙ్ఘటితట్ఠేన ‘సఙ్ఘాటీ’తి లద్ధనామం తిచీవరం, ఉదకసాటికా, సంకచ్చికాతి ఇమేసం పఞ్చన్నం చీవరానం పరివత్తనన్తి అత్థో. అతిక్కామేయ్య పాచిత్తియన్తి ఛట్ఠే అరుణుగ్గమనే ఏకస్మిం చీవరే వుత్తనయేన అపరివత్తితే ఏకా ఆపత్తి, పఞ్చసు పఞ్చ.

సావత్థియం సమ్బహులా భిక్ఖునియో ఆరబ్భ చీవరం నిక్ఖిపిత్వా సన్తరుత్తరేన జనపదచారికం పక్కమనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, తికపాచిత్తియం, పఞ్చాహానతిక్కన్తే ద్వికదుక్కటం. తస్మిం పన అనతిక్కన్తసఞ్ఞాయ, పఞ్చమం దివసం పఞ్చ చీవరాని నివాసేన్తియా వా పారుపన్తియా వా ఓతాపేన్తియా వా, గిలానాయ, ‘‘ఇదం మే చీవరం మహగ్ఘం ఈదిసే చోరభయే న సక్కా ధారేతు’’న్తి ఏవరూపాసు ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. పఞ్చన్నం చీవరానం అఞ్ఞతరతా, పఞ్చాహాతిక్కమో, అనుఞ్ఞాతకారణాభావో, అపరివత్తనన్తి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని కథినసదిసానీతి.

సఙ్ఘాటిచారసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౫. చీవరసఙ్కమనీయసిక్ఖాపదవణ్ణనా

పఞ్చమే చీవరసఙ్కమనీయన్తి సఙ్కమేతబ్బం చీవరం, అఞ్ఞిస్సా సన్తకం అనాపుచ్ఛా గహితం పున పటిదాతబ్బం పఞ్చన్నం అఞ్ఞతరం చీవరన్తి అత్థో. ధారేయ్యాతి సచే తం నివాసేతి వా పారుపతి వా పాచిత్తియం.

సావత్థియం అఞ్ఞతరం భిక్ఖునిం ఆరబ్భ భిక్ఖునియా చీవరం ఆదాయ అనాపుచ్ఛా పారుపనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, తికపాచిత్తియం, అనుపసమ్పన్నాయ తికదుక్కటం. యా పన తాయ వా దిన్నం, తం వా ఆపుచ్ఛా, అచ్ఛిన్ననట్ఠచీవరికా వా హుత్వా, ‘‘ఇదం మే చీవరం మహగ్ఘం ఈదిసే చోరభయే న సక్కా ధారేతు’’న్తి ఏవరూపాసు ఆపదాసు వా ధారేతి, తస్సా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. చీవరసఙ్కమనీయతా, ఉపసమ్పన్నాయ సన్తకతా, అనుఞ్ఞాతకారణాభావో, ధారణన్తి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని పఠమకథినసదిసాని, ఇదం పన కిరియాకిరియన్తి.

చీవరసఙ్కమనీయసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౬. గణచీవరసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఛట్ఠే గణస్సాతి భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స. చీవరలాభన్తి వికప్పనుపగమ్పి పచ్ఛిమం లభితబ్బం చీవరం. అన్తరాయం కరేయ్యాతి యథా తే దాతుకామా న దేన్తి, ఏవం పరక్కమేయ్య. పాచిత్తియన్తి సచే తస్సా వచనేన తే న దేన్తి, భిక్ఖునియా పాచిత్తియం.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ గణస్స చీవరలాభన్తరాయకరణవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, అఞ్ఞస్మిం పరిక్ఖారే దుక్కటం, సమ్బహులానం పన ఏకభిక్ఖునియా వా చీవరలాభేపి దుక్కటమేవ. ‘‘సమగ్ఘకాలే దస్సథా’’తి ఏవం ఆనిసంసం దస్సేత్వా నివారేన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. వికప్పనుపగపచ్ఛిమతా, సఙ్ఘస్స పరిణతభావో, వినా ఆనిసంసదస్సనేన అన్తరాయకరణన్తి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసానీతి.

గణచీవరసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౭. పటిబాహనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

సత్తమే ధమ్మికం చీవరవిభఙ్గన్తి సమగ్గేన సఙ్ఘేన సన్నిపతిత్వా కరీయమానం చీవరవిభఙ్గ. పటిబాహేయ్యాతి పటిసేధేయ్య, ఏవం పటిసేధేన్తియా పాచిత్తియం.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ ధమ్మికం చీవరవిభఙ్గం పటిబాహనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ధమ్మికే వేమతికాయ, అధమ్మికే ధమ్మికసఞ్ఞాయ చేవ వేమతికాయ చ దుక్కటం. ఉభయత్థ అధమ్మికసఞ్ఞాయ, ఆనిసంసం దస్సేత్వా పటిబాహన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. చీవరవిభఙ్గస్స ధమ్మికతా, ధమ్మికసఞ్ఞితా, వినా ఆనిసంసేన పటిబాహనన్తి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసానేవాతి.

పటిబాహనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౮. చీవరదానసిక్ఖాపదవణ్ణనా

అట్ఠమే సమణచీవరన్తి కప్పకతం నివాసనపారుపనుపగం, ఏవరూపం ఠపేత్వా పఞ్చ సహధమ్మికే మాతాపితరో చ యస్స కస్సచి గహట్ఠస్స వా పబ్బజితస్స వా పరిచ్చజిత్వా దేన్తియా పాచిత్తియం.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ అగారికస్స సమణచీవరదానవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, భిక్ఖునో దుక్కటం. మాతాపితూనం పరిచ్చజిత్వాపి, అఞ్ఞేసం తావకాలికమేవ దేన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. సమణచీవరతా, ఠపేత్వా సహధమ్మికే చ మాతాపితరో చ అఞ్ఞేసం దానం, అతావకాలికతాతి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని సఞ్చరిత్తసదిసానీతి.

చీవరదానసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౯. కాలఅతిక్కమనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

నవమే దుబ్బలచీవరపచ్చాసాయాతి దుబ్బలాయ చీవరపచ్చాసాయ, ‘‘సచే సక్కోమ దస్సామా’’తి ఏత్తకమత్తం సుత్వా ఉప్పాదితాయ ఆసాయాతి అత్థో. చీవరకాలసమయం అతిక్కామేయ్యాతి వస్సంవుట్ఠభిక్ఖునీహి కాలచీవరే భాజియమానే ‘‘ఆగమేయ్యాథ, అయ్యే, అత్థి సఙ్ఘస్స చీవరపచ్చాసా’’తి వత్వా తం చీవరవిభఙ్గం చీవరకాలం అతిక్కామేయ్య, తస్సా అనత్థతే కథినే వస్సానస్స పచ్ఛిమమాసం, అత్థతే కథినే కథినుబ్భారదివసం అతిక్కామేన్తియా పాచిత్తియం.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ దుబ్బలచీవరపచ్చాసాయ చీవరకాలసమయం అతిక్కమనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, దుబ్బలచీవరే వేమతికాయ, అదుబ్బలచీవరే దుబ్బలచీవరసఞ్ఞాయ చేవ వేమతికాయ చ దుక్కటం. ఉభయత్థ అదుబ్బలచీవరసఞ్ఞాయ, కిఞ్చాపి ‘న సక్కోమా’తి వదన్తి, ‘‘ఇదాని పన తేసం కప్పాసో వా ఉప్పజ్జిస్సతి, సద్ధో వా పురిసో ఆగమిస్సతి, తస్మిం ఆగతే అద్ధా దస్సన్తీ’’తి ఏవం ఆనిసంసం దస్సేత్వా నివారేన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. దుబ్బలచీవరతా, దుబ్బలసఞ్ఞితా, వినా ఆనిసంసేన నివారణన్తి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసానీతి.

కాలఅతిక్కమనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౦. కథినుద్ధారసిక్ఖాపదవణ్ణనా

దసమే ధమ్మికం కథినుద్ధారన్తి సబ్బాసం భిక్ఖునీనం అకాలచీవరం దాతుకామేన ఉపాసకేన యత్తకో అత్థారమూలికో ఆనిసంసో, తతో అధికం వా సమకం వా దత్వా యాచితేన సమగ్గేన భిక్ఖునిసఙ్ఘేన యం కథినం ఞత్తిదుతియకమ్మేన అన్తరా ఉద్ధరీయతి, తస్స సో ఉద్ధారో ‘ధమ్మికో’తి వుచ్చతి, ఏవరూపం కథినుద్ధారన్తి అత్థో. పటిబాహేయ్యాతి నివారేయ్య, తస్స ఏవరూపం కథినుద్ధారం నివారేన్తియా పాచిత్తియం.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ కథినుద్ధారం పటిబాహనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సేసం సత్తమే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బన్తి.

కథినుద్ధారసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

నగ్గవగ్గో తతియో.