౧౪. సఙ్ఘభేదకాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా
సఙ్ఘభేదాదీసు చతూసు వుత్తనయేనేవ వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో. కేవలఞ్హి భిక్ఖునీ సఙ్ఘం న భిన్దతి, భేదాయ పన పరక్కమతి చేవ అనువత్తతి చ. ఉద్దిట్ఠా ఖో అయ్యాయో సత్తరస సఙ్ఘాదిసేసా ధమ్మాతి భిక్ఖూ ఆరబ్భ పఞ్ఞత్తా సాధారణా సత్త, అసాధారణా దసాతి ఏవం సత్తరస. ఉభతోసఙ్ఘే పక్ఖమానత్తం చరితబ్బన్తి భిక్ఖునియా హి ఆపత్తిం ఛాదేన్తియాపి పరివాసో నామ నత్థి, ఛాదనపచ్చయాపి న దుక్కటం ఆపజ్జతి, తస్మా ఛాదేత్వాపి అఛాదేత్వాపి ఏకం పక్ఖమానత్తమేవ చరితబ్బం. తం భిక్ఖునీహి అత్తనో సీమం సోధేత్వా విహారసీమాయ వా, సోధేతుం అసక్కోన్తీహి ఖణ్డసీమాయ వా సబ్బన్తిమేన పరిచ్ఛేదేన చతువగ్గం గణం సన్నిపాతాపేత్వా దాతబ్బం. సచే ఏకా ఆపత్తి హోతి, ఏకిస్సా వసేన, సచే ద్వే వా తిస్సో వా సమ్బహులా వా ఏకవత్థుకా వా నానావత్థుకా వా, తాసం తాసం వసేన భిక్ఖుపాతిమోక్ఖవణ్ణనాయం వుత్తవత్థుగోత్తనామఆపత్తిభేదేసు యం యం ఇచ్ఛతి, తం తం ఆదాయ యోజనా కాతబ్బా.
తత్రిదం పఠమాపత్తివసేన ముఖమత్తనిదస్సనం – తాయ ఆపన్నాయ భిక్ఖునియా భిక్ఖునిసఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా వుడ్ఢానం భిక్ఖునీనం పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్సవచనీయో ‘‘అహం, అయ్యే, ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిం ఉస్సయవాదం, సాహం, అయ్యే, సఙ్ఘం ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం యాచామీ’’తి, ఏవం తిక్ఖత్తుం యాచాపేత్వా బ్యత్తాయ భిక్ఖునియా పటిబలాయ సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
‘‘సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో, అయం ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిం ఉస్సయవాదం, సా సఙ్ఘం ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం యాచతి, యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామాయ భిక్ఖునియా ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం దదేయ్య, ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో, అయం ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ…పే… దుతియమ్పి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి, సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో…పే… సా భాసేయ్య. దిన్నం సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామాయ భిక్ఖునియా ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
కమ్మవాచాపరియోసానే ‘‘వత్తం సమాదియామి, మానత్తం సమాదియామీ’’తి సమాదియిత్వా సఙ్ఘస్స ఆరోచేత్వా నిక్ఖిత్తవత్తేన తావ వసితుకామాయ తత్థేవ సఙ్ఘమజ్ఝే వా పక్కన్తాసు భిక్ఖునీసు ఏకభిక్ఖునియా వా దుతియికాయ వా సన్తికే ‘‘వత్తం నిక్ఖిపామి, మానత్తం నిక్ఖిపామీ’’తి నిక్ఖిపితబ్బం. అఞ్ఞిస్సా పన ఆగన్తుకాయ సన్తికే ఆరోచేత్వా నిక్ఖిపితబ్బం, నిక్ఖిత్తకాలతో పట్ఠాయ పకతత్తట్ఠానే తిట్ఠతి, తతో పురేఅరుణేయేవ చతూహి భిక్ఖునీహి తం భిక్ఖునిం గహేత్వా గామూపచారతో చ భిక్ఖూనం విహారూపచారతో చ ద్వే లేడ్డుపాతే అతిక్కమిత్వా మహామగ్గా ఓక్కమ్మ గుమ్బవతిఆదీహి పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే నిసీదితబ్బం. చతూహి భిక్ఖూహిపి తత్థ గన్తబ్బం, గన్త్వా భిక్ఖునీనం అవిదూరే విసుం నిసీదితబ్బం. అథ తాయ భిక్ఖునియా వుత్తనయేనేవ వత్తం సమాదియిత్వా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స తావ ఏవం ఆరోచేతబ్బం –
‘‘అహం, అయ్యే, ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిం ఉస్సయవాదం, సాహం సఙ్ఘం ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం యాచిం, తస్సా మే సఙ్ఘో ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం అదాసి, సాహం మానత్తం చరామి, వేదయామహం, అయ్యే, ‘వేదయతీ’తి మం సఙ్ఘో ధారేతూ’’తి.
తతో భిక్ఖుసఙ్ఘస్స సన్తికం గన్త్వా ఏవం ఆరోచేతబ్బం ‘‘అహం, అయ్యా, ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిం…పే… వేదయామహం, అయ్యా, ‘వేదయతీ’తి మం సఙ్ఘో ధారేతూ’’తి. ఆరోచేత్వా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్సేవ సన్తికే నిసీదితబ్బం, తతో పట్ఠాయ భిక్ఖూసు వా, దుతియికం ఠపేత్వా భిక్ఖునీసు వా పక్కన్తాసుపి ఉభతోసఙ్ఘే మానత్తం చిణ్ణమేవ హోతి. యావ అరుణం న ఉట్ఠహతి, తావ యం పఠమం పస్సతి భిక్ఖుం వా భిక్ఖునిం వా, తస్సా ఆరోచేతబ్బం. ఉట్ఠితే అరుణే వత్తం నిక్ఖిపిత్వా ఉపస్సయం గన్తబ్బం, ఏవం పఞ్చదస అరుణా గహేతబ్బా.
అనిక్ఖిత్తవత్తాయ పన ఆగన్తుకేసు అసతి చతున్నం భిక్ఖూనఞ్చ భిక్ఖునీనఞ్చ దేవసికం ఆరోచేత్వా, ఆగన్తుకేసు సతి సబ్బేసమ్పి ఆగన్తుకానం ఆరోచేన్తియా పఞ్చదస దివసాని పారివాసికక్ఖన్ధకే (చూళవ. ౭౫ ఆదయో) వుత్తనయేనేవ సమ్మా వత్తితబ్బన్తి అయమేత్థ సఙ్ఖేపో, విత్థారో పన సమన్తపాసాదికాయం (చూళవ. అట్ఠ. ౭౫ ఆదయో) వుత్తో, చిణ్ణమానత్తాయ భిక్ఖునియాతి యదా ఏవం చిణ్ణమానత్తా భిక్ఖునీ హోతి, అథస్సా యత్థ సియా వీసతిగణో భిక్ఖునిసఙ్ఘోతి వుత్తనయేనేవ అబ్భానకమ్మం కాతబ్బం, సేసం ఉత్తానమేవాతి.
కఙ్ఖావితరణియా పాతిమోక్ఖవణ్ణనాయ
భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖే
సఙ్ఘాదిసేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.