సఙ్ఘాదిసేసకణ్డో

౧. ఉస్సయవాదికాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

సఙ్ఘాదిసేసేసు పఠమే ఉస్సయవాదికాతి మానుస్సయవసేన కోధుస్సయవసేన అడ్డకరణత్థాయ వినిచ్ఛయమహామత్తానం సన్తికే వివదమానా. గహపతినా వాతిఆదీహి ఠపేత్వా పఞ్చ సహధమ్మికే అవసేసా గహట్ఠపబ్బజితా సఙ్గహితా. అయం భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికన్తి ఆదిమ్హి పఠమం ఆపత్తి ఏతస్సాతి పఠమాపత్తికో, వీతిక్కమక్ఖణేయేవ ఆపజ్జితబ్బోతి అత్థో, తం పఠమాపత్తికం. ఆపన్నాతి అడ్డపరియోసానే ఆపన్నా. భిక్ఖునిం సఙ్ఘతో నిస్సారేతీతి నిస్సారణీయో, తం నిస్సారణీయం. సఙ్ఘాదిసేసన్తి ఏవంనామకం.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ ఉస్సయవాదికవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాణత్తికం, ‘‘అడ్డం కరిస్సామీ’’తి యంకిఞ్చి దుతియికం వా సక్ఖిం వా సహాయం వా పరియేసన్తియా పరియేసనే దుక్కటం, యత్థ ఠితాయ ‘‘అడ్డం కాతుం గచ్ఛామీ’’తి చిత్తం ఉప్పజ్జతి, తతో పట్ఠాయ గచ్ఛన్తియా పదే పదే దుక్కటం, యత్థకత్థచి అన్తమసో భిక్ఖునుపస్సయం ఆగతేపి వోహారికే దిస్వా అత్తనో కథం ఆరోచేన్తియా దుక్కటం. ఇతరేన అత్తనో కథాయ ఆరోచితాయ భిక్ఖునియా థుల్లచ్చయం, పఠమం ఇతరేన పచ్ఛా భిక్ఖునియా ఆరోచనేపి ఏసేవ నయో. సచే పన భిక్ఖునీ తం వదతి ‘‘మమ చ తవ చ కథం త్వంయేవ ఆరోచేహీ’’తి, సో అత్తనో వా కథం పఠమం ఆరోచేతు, తస్సా వా, పఠమారోచనే భిక్ఖునియా దుక్కటం, దుతియే థుల్లచ్చయం, తేన ఏవం వుత్తాయ భిక్ఖునియా ఆరోచనేపి ఏసేవ నయో. సచే పన భిక్ఖునీ అఞ్ఞేన కథాపేతి, తత్రాపి ఏసేవ నయో. యథా వా తథా వా హి ఆరోచియమానే పఠమారోచనే భిక్ఖునియా దుక్కటం, దుతియే థుల్లచ్చయం. ఉభిన్నం పన కథం సుత్వా వోహారికేహి వినిచ్ఛయే కతే అడ్డపరియోసానం నామ హోతి, తస్మిం అడ్డపరియోసానే భిక్ఖునియా జయేపి పరాజయేపి సఙ్ఘాదిసేసో.

యా పన పచ్చత్థికమనుస్సేహి దూతం వా పహిణిత్వా, సయం వా ఆగన్త్వా ‘‘ఏహి, అయ్యే’’తి ఆకడ్ఢియమానా గచ్ఛతి, యా వా ఉపస్సయే అఞ్ఞేహి కతం అనాచారం అనోదిస్స ఆచిక్ఖన్తీ రక్ఖం యాచతి, యాయ చ కిఞ్చి అవుత్తా వోహారికా అఞ్ఞతో సుత్వా సయమేవ అడ్డం పరియోసాపేన్తి, తస్సా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. అఞ్ఞేహి అనాకడ్ఢితాయ అడ్డకరణం, అడ్డపరియోసానన్తి ఇమానేత్థ ద్వే అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని పఠమకథినసదిసాని, ఇదం పన కిరియమేవాతి.

ఉస్సయవాదికాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౨. చోరివుట్ఠాపికాసిక్ఖాపదవణ్ణనా

దుతియే యాయ పఞ్చమాసగ్ఘనకతో పట్ఠాయ యంకిఞ్చి పరసన్తకం అవహరితం, అయం చోరీ నామ, తం చోరిం. వజ్ఝం విదితన్తి తేన కమ్మేన ‘‘వధారహా అయ’’న్తి ఏవం విదితం. అనపలోకేత్వాతి అనాపుచ్ఛా. గణన్తి మల్లగణభటిపుత్తగణాదికం. పూగన్తి ధమ్మగణం. సేణిన్తి గన్ధికసేణిదుస్సికసేణిఆదికం. యత్థ యత్థ హి రాజానో గణాదీనం గామనిగమే నియ్యాతేన్తి ‘‘తుమ్హేవ ఏత్థ అనుసాసథా’’తి, తత్థ తత్థ తేయేవ ఇస్సరా హోన్తి, తస్మా తే సన్ధాయ ఇదం వుత్తం. ఏత్థ చ రాజానం వా గణాదికే వా అపలోకేత్వాపి భిక్ఖునిసఙ్ఘో అపలోకేతబ్బోవ. అఞ్ఞత్ర కప్పాతి తిత్థియేసు వా అఞ్ఞభిక్ఖునీసు వా పబ్బజితపుబ్బా కప్పా నామ, తం ఠపేత్వా అఞ్ఞం ఉపసమ్పాదేన్తియా గణఆచరినీ పత్తచీవరపరియేసనేసు సీమాసమ్ముతియా ఞత్తియా చ దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయం, కమ్మవాచాపరియోసానే సఙ్ఘాదిసేసో.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ చోరిం వుట్ఠాపనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, చోరియా వేమతికాయ దుక్కటం, తథా అచోరియా చోరిసఞ్ఞాయ చేవ వేమతికాయ చ. అచోరిసఞ్ఞాయ, అజానన్తియా, అపలోకేత్వా వుట్ఠాపేన్తియా, కప్పం వుట్ఠాపేన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. చోరితా, చోరిసఞ్ఞితా, అఞ్ఞత్ర అనుఞ్ఞాతకారణా వుట్ఠాపనన్తి, ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. చోరివుట్ఠాపనసముట్ఠానం, కిరియాకిరియం, సఞ్ఞావిమోక్ఖం, సచిత్తకం, పణ్ణత్తివజ్జం, కాయకమ్మం, వచీకమ్మం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

చోరివుట్ఠాపికాసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౩. ఏకగామన్తరగమనసిక్ఖాపదవణ్ణనా

తతియే గామన్తరన్తిఆదీసు సకగామతో తావ నిక్ఖమన్తియా అనాపత్తి, నిక్ఖమిత్వా పన అఞ్ఞం గామం గచ్ఛన్తియా పదే పదే దుక్కటం, ఏకేన పాదేన ఇతరస్స గామస్స పరిక్ఖేపే వా ఉపచారే వా అతిక్కన్తే థుల్లచ్చయం, దుతియేన అతిక్కన్తమత్తే సఙ్ఘాదిసేసో, తతో నిక్ఖమిత్వా పున సకగామం పవిసన్తియాపి ఏసేవ నయో. సచే పన ఖణ్డపాకారేన వా వతిచ్ఛిద్దేన వా భిక్ఖునివిహారభూమింయేవ సక్కా హోతి పవిసితుం, ఏవం పవిసమానాయ కప్పియభూమియా పవిట్ఠా నామ హోతి, తస్మా వట్టతి. బహిగామే ఠత్వా యంకిఞ్చి సకగామం వా పరగామం వా అకప్పియభూమిం పదసా పవిసన్తియా ఆపత్తీతి అయమేత్థ సఙ్ఖేపో.

నదిపారగమనే వుత్తలక్ఖణాయ నదియా దుతియికం వినా పరతీరం గచ్ఛన్తియా వా అన్తరానదియం దుతియికాయ సద్ధిం భణ్డిత్వా పున ఓరిమతీరమేవ పచ్చుత్తరన్తియా వా పఠమపాదం ఉద్ధరిత్వా తీరే ఠపితక్ఖణే థుల్లచ్చయం, దుతియపాదుద్ధారే సఙ్ఘాదిసేసో. ఇద్ధిసేతుయాననావాహి పన పరతీరం ఓతరితుం, నహానాదికారణేన చ ఓతిణ్ణాయ ఓరిమతీరం పదసాపి పచ్చుత్తరితుం వట్టతి.

రత్తివిప్పవాసే ‘‘పురేఅరుణేయేవ దుతియికాయ హత్థపాసం ఓక్కమిస్సామీ’’తి ఆభోగం వినా ఏకగబ్భేపి దుతియికాయ హత్థపాసాతిక్కమే ఠత్వా అరుణం ఉట్ఠాపేన్తియా ఆపత్తి.

ఏకా వా గణమ్హాతి ఏత్థ పన ఏకా భిక్ఖునీపి గణోయేవ. ఓహీయేయ్యాతి అవహీయేయ్య, దస్సనూపచారం వా సవనూపచారం వా విజహేయ్యాతి అత్థో. తస్మా ఇన్దఖీలాతిక్కమతో పట్ఠాయ బహిగామే రుక్ఖథమ్భసాణిపాకారాదిఅన్తరితభావేనాపి దుతియికాయ దస్సనూపచారే విజహితే సచేపి సవనూపచారో అత్థి, ఆపత్తియేవ. అజ్ఝోకాసే పన దూరేపి దస్సనూపచారో హోతి, తత్థ మగ్గమూళ్హసద్దేన వియ ధమ్మస్సవనారోచనసద్దేన వియ చ ‘అయ్యే’తి సద్దాయన్తియా సద్దస్సవనాతిక్కమే ఆపత్తియేవ. సచే పన మగ్గం గచ్ఛన్తీ ఓహీయిత్వా ‘‘ఇదాని పాపుణిస్సామీ’’తి సఉస్సాహా అనుబన్ధతి, వట్టతి.

సావత్థియం అఞ్ఞతరం భిక్ఖునిం ఆరబ్భ గామన్తరగమనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ‘‘ఏకా వా నదిపార’’న్తిఆదికా ఏత్థ తివిధా అనుపఞ్ఞత్తి, పురే అరుణే సకగామతో నిక్ఖమిత్వా అరుణుగ్గమనకాలే గామన్తరపరియాపన్నం నదిపారం ఓక్కమనన్తియా పన చతస్సోపి ఆపత్తియో ఏకక్ఖణేయేవ హోన్తి. వుత్తమ్పి చేతం –

‘‘సిక్ఖాపదా బుద్ధవరేన వణ్ణితా;

సఙ్ఘాదిసేసా చతురో భవేయ్యుం;

ఆపజ్జేయ్య ఏకపయోగేన సబ్బా;

పఞ్హా మేసా కుసలేహి చిన్తితా’’తి. (పరి. ౪౭౯);

ఏతేనుపాయేన తిణ్ణం, ద్విన్నఞ్చ ఏకతోభావో వేదితబ్బో. దుతియికాయ పన పక్కన్తాయ వా విబ్భన్తాయ వా కాలఙ్కతాయ వా పక్ఖసఙ్కన్తాయ వా ఆపదాసు వా గామన్తరగమనాదీని కరోన్తియా ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. అన్తరాయేన ఏకతోభావో, గామన్తరగమనాదీసు అఞ్ఞతరతాపజ్జనం, ఆపదాయ అభావోతి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని పఠమపారాజికసదిసాని, ఇదం పన పణ్ణత్తివజ్జం, తిచిత్తం, తివేదనన్తి.

ఏకగామన్తరగమనసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౪. ఉక్ఖిత్తకఓసారణసిక్ఖాపదవణ్ణనా

చతుత్థే ఉక్ఖిత్తన్తి ఆపత్తియా అదస్సనాదీసు ఉక్ఖిత్తం. అనఞ్ఞాయ గణస్స ఛన్దన్తి తస్సేవ కారకసఙ్ఘస్స ఛన్దం అజానిత్వా. ఓసారేయ్యాతి ఓసారణకమ్మం కరేయ్య. తస్సా ఏవం కరోన్తియా, గణపరియేసనే సీమాసమ్ముతియా ఞత్తియా చ దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయం, కమ్మవాచాపరియోసానే సఙ్ఘాదిసేసో.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ ఏవం ఓసారణవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, తికసఙ్ఘాదిసేసం, అధమ్మకమ్మే తికదుక్కటం, కారకసఙ్ఘం వా ఆపుచ్ఛిత్వా, గణస్స వా ఛన్దం జానిత్వా, వత్తే వా వత్తన్తిం, అసన్తే కారకసఙ్ఘే ఓసారేన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. ధమ్మకమ్మేన ఉక్ఖిత్తతా, అఞ్ఞత్ర అనుఞ్ఞాతకారణా ఓసారణన్తి ఇమానేత్థ ద్వే అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని సఙ్ఘభేదసిక్ఖాపదే వుత్తనయానేవ, ఇదం పన కిరియాకిరియన్తి.

ఉక్ఖిత్తకఓసారణసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౫. భోజనప్పటిగ్గహణపఠమసిక్ఖాపదవణ్ణనా

పఞ్చమే అవస్సుతాతి ఛన్దరాగేన తిన్తా. అవస్సుతస్సాతి తాదిసస్సేవ. ఖాదేయ్య వా భుఞ్జేయ్య వాతి ఏత్థ పటిగ్గహణే థుల్లచ్చయం, అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే సఙ్ఘాదిసేసో.

సావత్థియం సున్దరీనన్దం ఆరబ్భ అవస్సుతాయ అవస్సుతస్స హత్థతో ఆమిసప్పటిగ్గహణవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ఏకతోఅవస్సుతే పటిగ్గహణే దుక్కటం, అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే థుల్లచ్చయం, యక్ఖపేతపణ్డకతిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహానం హత్థతో ఉభతోఅవస్సుతేపి సతి ఏసేవ నయో. తత్థ పన ఏకతోఅవస్సుతే సతి దుక్కటం, సబ్బత్థ ఉదకదన్తపోనగ్గహణేపి పరిభోగేపి దుక్కటమేవ. ఉభోసు అనవస్సుతేసు, ‘‘అనవస్సుతో’’తి వా ఞత్వా గణ్హన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. ఉదకదన్తపోనతో అఞ్ఞం అజ్ఝోహరణీయం, ఉభతోఅవస్సుతతా, సహత్థా గహణం, అజ్ఝోహరణన్తి ఇమానేత్థ చత్తారి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని పఠమపారాజికసదిసానీతి.

భోజనప్పటిగ్గహణపఠమసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౬. భోజనప్పటిగ్గహణదుతియసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఛట్ఠే యతో త్వన్తి యస్మా త్వం. ఇఙ్ఘాతి ఉయ్యోజనత్థే నిపాతో. అయమ్పీతి యా ఏవం ఉయ్యోజేతి, సా ఏవం ఉయ్యోజనేన చ తేన వచనేన ఇతరిస్సా పటిగ్గహణేన చ దుక్కటాని, అజ్ఝోహారగణనాయ థుల్లచ్చయాని చ ఆపజ్జిత్వా భోజనపరియోసానే సఙ్ఘాదిసేసం ఆపజ్జతి.

సావత్థియం అఞ్ఞతరం భిక్ఖునిం ఆరబ్భ ఏవం ఉయ్యోజనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సాణత్తికమేవ, పురిసస్స వా యక్ఖాదీనం వా హత్థతో ఉదకదన్తపోనప్పటిగ్గహణుయ్యోజనే చ తేసం పరిభోగే చ దుక్కటం, ఏస నయో యక్ఖాదీనం హత్థతో అవసేసగ్గహణత్థం ఉయ్యోజనే, తేసం గహణే, అజ్ఝోహారే చ. భోజనపరియోసానే పన థుల్లచ్చయం. ‘‘అనవస్సుతో’’తి ఞత్వా వా, ‘‘కుపితా న పటిగ్గణ్హతీ’’తి వా, ‘‘కులానుద్దయతాయ న పటిగ్గణ్హతీ’’తి వా ఉయ్యోజేన్తియా, ఉమ్మత్తికాదీనఞ్చ అనాపత్తి. మనుస్సపురిసతా, అఞ్ఞత్ర అనుఞ్ఞాతకారణా, ‘‘ఖాదనీయం భోజనీయం గహేత్వా భుఞ్జా’’తి ఉయ్యోజనా, తేన వచనేన గహేత్వా ఇతరిస్సా భోజనపరియోసానన్తి ఇమానేత్థ తీణి అఙ్గాని. సముట్ఠానాదీని అదిన్నాదానసదిసానీతి.

భోజనప్పటిగ్గహణదుతియసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౭-౮-౯. సఞ్చరిత్తాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

సత్తమఅట్ఠమనవమసిక్ఖాపదానం సఞ్చరిత్తాదిత్తయే వుత్తనయేనేవ వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో.

సఞ్చరిత్తాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౦. సిక్ఖంపచ్చాచిక్ఖణసిక్ఖాపదవణ్ణనా

దసమే కింనుమావ సమణియోతి కింను ఇమా ఏవ సమణియో. తాసాహన్తి తాసం అహం. యావతతియకపదత్థో భిక్ఖుపాతిమోక్ఖవణ్ణనాయం (కఙ్ఖా. అట్ఠ. నిగమనవణ్ణనా), అవసేసవినిచ్ఛయో చ తత్థేవ సఙ్ఘభేదసిక్ఖాపదవణ్ణనాయం వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బో, ఇదం పన సావత్థియం చణ్డకాళిభిక్ఖునిం (పాచి. ౭౦౯) ఆరబ్భ ‘‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామీ’’తిఆదివచనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, ఏవం వచనమేవ చేత్థ చతూసు అఙ్గేసు పఠమం అఙ్గన్తి అయం విసేసో, సేసం తాదిసమేవాతి.

సిక్ఖంపచ్చాచిక్ఖణసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౧. అధికరణకుపితసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ఏకాదసమే కిస్మిఞ్చిదేవ అధికరణేతి చతున్నం అఞ్ఞతరస్మిం. పచ్చాకతాతి పరాజితా. ఇదమ్పి సావత్థియం చణ్డకాళిం ఆరబ్భ ‘‘ఛన్దగామినియో చ భిక్ఖునియో’’తిఆదివచనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సేసం దసమే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బన్తి.

అధికరణకుపితసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౨. పాపసమాచారపఠమసిక్ఖాపదవణ్ణనా

ద్వాదసమే సంసట్ఠాతి పబ్బజితానం అననులోమేన గిహీనం కోట్టనపచనసాసనహరణాదినా కాయికవాచసికేన మిస్సీభూతా. పాపో కాయికవాచసికో ఆచారో ఏతాసన్తి పాపాచారా. పాపో కిత్తిసద్దో ఏతాసన్తి పాపసద్దా. పాపో ఆజీవసఙ్ఖాతో సిలోకో ఏతాసన్తి పాపసిలోకా. భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స విహేసికాతి అఞ్ఞమఞ్ఞిస్సా కమ్మే కరియమానే పటిక్కోసనేన విహేసికా. వజ్జప్పటిచ్ఛాదికాతి ఖుద్దానుఖుద్దకస్స వజ్జస్స పటిచ్ఛాదికా.

సావత్థియం సమ్బహులా భిక్ఖునియో ఆరబ్భ సంసట్ఠవిహారవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సేసమేత్థాపి దసమే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బం, సమనుభాసనకమ్మకాలే పన ద్వేతిస్సో ఏకతో సమనుభాసితబ్బాతి.

పాపసమాచారపఠమసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౩. పాపసమాచారదుతియసిక్ఖాపదవణ్ణనా

తేరసమే ఏవం వదేయ్యాతి తా సమనుభట్ఠా భిక్ఖునియో ఏవం వదేయ్య. ఏవాచారాతి ఏవంఆచారా, యాదిసో తుమ్హాకం ఆచారో, తాదిసో ఆచారోతి అత్థో, ఏస నయో సబ్బత్థ. ఉఞ్ఞాయాతి అవఞ్ఞాయ నీచం కత్వా జాననాయ. పరిభవేనాతి ‘‘కిం ఇమా కరిస్సన్తీ’’తి ఏవం పరిభవిత్వా జాననేన. అక్ఖన్తియాతి అసహనతాయ, కోధేనాతి అత్థో. వేభస్సియాతి బలవన్తస్స భావేన, అత్తనో బలప్పకాసనేన సముత్రాసేనాతి అత్థో. దుబ్బల్యాతి తుమ్హాకం దుబ్బలభావేన, సబ్బత్థ ఉఞ్ఞాయ చ పరిభవేన చాతి ఏవం సముచ్చయత్థో దట్ఠబ్బో. వివిచ్చథాతి నానా హోథ, అననులోమికం కాయికవాచసికసంసగ్గం పజహథాతి అత్థో.

సావత్థియం థుల్లనన్దం ఆరబ్భ ‘‘సంసట్ఠావ, అయ్యే, తుమ్హే విహరథ, మా తుమ్హే నానా విహరిత్థా’’తి ఉయ్యోజనవత్థుస్మిం పఞ్ఞత్తం, సేసమేత్థాపి దసమే వుత్తనయేనేవ వేదితబ్బన్తి.

పాపసమాచారదుతియసిక్ఖాపదవణ్ణనా నిట్ఠితా.

౧౪. సఙ్ఘభేదకాదిసిక్ఖాపదవణ్ణనా

సఙ్ఘభేదాదీసు చతూసు వుత్తనయేనేవ వినిచ్ఛయో వేదితబ్బో. కేవలఞ్హి భిక్ఖునీ సఙ్ఘం న భిన్దతి, భేదాయ పన పరక్కమతి చేవ అనువత్తతి చ. ఉద్దిట్ఠా ఖో అయ్యాయో సత్తరస సఙ్ఘాదిసేసా ధమ్మాతి భిక్ఖూ ఆరబ్భ పఞ్ఞత్తా సాధారణా సత్త, అసాధారణా దసాతి ఏవం సత్తరస. ఉభతోసఙ్ఘే పక్ఖమానత్తం చరితబ్బన్తి భిక్ఖునియా హి ఆపత్తిం ఛాదేన్తియాపి పరివాసో నామ నత్థి, ఛాదనపచ్చయాపి న దుక్కటం ఆపజ్జతి, తస్మా ఛాదేత్వాపి అఛాదేత్వాపి ఏకం పక్ఖమానత్తమేవ చరితబ్బం. తం భిక్ఖునీహి అత్తనో సీమం సోధేత్వా విహారసీమాయ వా, సోధేతుం అసక్కోన్తీహి ఖణ్డసీమాయ వా సబ్బన్తిమేన పరిచ్ఛేదేన చతువగ్గం గణం సన్నిపాతాపేత్వా దాతబ్బం. సచే ఏకా ఆపత్తి హోతి, ఏకిస్సా వసేన, సచే ద్వే వా తిస్సో వా సమ్బహులా వా ఏకవత్థుకా వా నానావత్థుకా వా, తాసం తాసం వసేన భిక్ఖుపాతిమోక్ఖవణ్ణనాయం వుత్తవత్థుగోత్తనామఆపత్తిభేదేసు యం యం ఇచ్ఛతి, తం తం ఆదాయ యోజనా కాతబ్బా.

తత్రిదం పఠమాపత్తివసేన ముఖమత్తనిదస్సనం – తాయ ఆపన్నాయ భిక్ఖునియా భిక్ఖునిసఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా వుడ్ఢానం భిక్ఖునీనం పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్సవచనీయో ‘‘అహం, అయ్యే, ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిం ఉస్సయవాదం, సాహం, అయ్యే, సఙ్ఘం ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం యాచామీ’’తి, ఏవం తిక్ఖత్తుం యాచాపేత్వా బ్యత్తాయ భిక్ఖునియా పటిబలాయ సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

‘‘సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో, అయం ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిం ఉస్సయవాదం, సా సఙ్ఘం ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం యాచతి, యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామాయ భిక్ఖునియా ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం దదేయ్య, ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో, అయం ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ…పే… దుతియమ్పి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి, సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో…పే… సా భాసేయ్య. దిన్నం సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామాయ భిక్ఖునియా ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

కమ్మవాచాపరియోసానే ‘‘వత్తం సమాదియామి, మానత్తం సమాదియామీ’’తి సమాదియిత్వా సఙ్ఘస్స ఆరోచేత్వా నిక్ఖిత్తవత్తేన తావ వసితుకామాయ తత్థేవ సఙ్ఘమజ్ఝే వా పక్కన్తాసు భిక్ఖునీసు ఏకభిక్ఖునియా వా దుతియికాయ వా సన్తికే ‘‘వత్తం నిక్ఖిపామి, మానత్తం నిక్ఖిపామీ’’తి నిక్ఖిపితబ్బం. అఞ్ఞిస్సా పన ఆగన్తుకాయ సన్తికే ఆరోచేత్వా నిక్ఖిపితబ్బం, నిక్ఖిత్తకాలతో పట్ఠాయ పకతత్తట్ఠానే తిట్ఠతి, తతో పురేఅరుణేయేవ చతూహి భిక్ఖునీహి తం భిక్ఖునిం గహేత్వా గామూపచారతో చ భిక్ఖూనం విహారూపచారతో చ ద్వే లేడ్డుపాతే అతిక్కమిత్వా మహామగ్గా ఓక్కమ్మ గుమ్బవతిఆదీహి పటిచ్ఛన్నే ఓకాసే నిసీదితబ్బం. చతూహి భిక్ఖూహిపి తత్థ గన్తబ్బం, గన్త్వా భిక్ఖునీనం అవిదూరే విసుం నిసీదితబ్బం. అథ తాయ భిక్ఖునియా వుత్తనయేనేవ వత్తం సమాదియిత్వా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స తావ ఏవం ఆరోచేతబ్బం –

‘‘అహం, అయ్యే, ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిం ఉస్సయవాదం, సాహం సఙ్ఘం ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం యాచిం, తస్సా మే సఙ్ఘో ఏకిస్సా ఆపత్తియా ఉస్సయవాదాయ పక్ఖమానత్తం అదాసి, సాహం మానత్తం చరామి, వేదయామహం, అయ్యే, ‘వేదయతీ’తి మం సఙ్ఘో ధారేతూ’’తి.

తతో భిక్ఖుసఙ్ఘస్స సన్తికం గన్త్వా ఏవం ఆరోచేతబ్బం ‘‘అహం, అయ్యా, ఏకం ఆపత్తిం ఆపజ్జిం…పే… వేదయామహం, అయ్యా, ‘వేదయతీ’తి మం సఙ్ఘో ధారేతూ’’తి. ఆరోచేత్వా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్సేవ సన్తికే నిసీదితబ్బం, తతో పట్ఠాయ భిక్ఖూసు వా, దుతియికం ఠపేత్వా భిక్ఖునీసు వా పక్కన్తాసుపి ఉభతోసఙ్ఘే మానత్తం చిణ్ణమేవ హోతి. యావ అరుణం న ఉట్ఠహతి, తావ యం పఠమం పస్సతి భిక్ఖుం వా భిక్ఖునిం వా, తస్సా ఆరోచేతబ్బం. ఉట్ఠితే అరుణే వత్తం నిక్ఖిపిత్వా ఉపస్సయం గన్తబ్బం, ఏవం పఞ్చదస అరుణా గహేతబ్బా.

అనిక్ఖిత్తవత్తాయ పన ఆగన్తుకేసు అసతి చతున్నం భిక్ఖూనఞ్చ భిక్ఖునీనఞ్చ దేవసికం ఆరోచేత్వా, ఆగన్తుకేసు సతి సబ్బేసమ్పి ఆగన్తుకానం ఆరోచేన్తియా పఞ్చదస దివసాని పారివాసికక్ఖన్ధకే (చూళవ. ౭౫ ఆదయో) వుత్తనయేనేవ సమ్మా వత్తితబ్బన్తి అయమేత్థ సఙ్ఖేపో, విత్థారో పన సమన్తపాసాదికాయం (చూళవ. అట్ఠ. ౭౫ ఆదయో) వుత్తో, చిణ్ణమానత్తాయ భిక్ఖునియాతి యదా ఏవం చిణ్ణమానత్తా భిక్ఖునీ హోతి, అథస్సా యత్థ సియా వీసతిగణో భిక్ఖునిసఙ్ఘోతి వుత్తనయేనేవ అబ్భానకమ్మం కాతబ్బం, సేసం ఉత్తానమేవాతి.

కఙ్ఖావితరణియా పాతిమోక్ఖవణ్ణనాయ

భిక్ఖునిపాతిమోక్ఖే

సఙ్ఘాదిసేసవణ్ణనా నిట్ఠితా.