౨. ఉప్పత్తానుప్పత్తివారవణ్ణనా

౯౯౧. ‘‘కామభవే’’తి ఇదం ఓకాసవసేన వత్వా పున సత్తసన్తానవసేన వత్తుం ‘‘కామధాతుసమ్భూతానఞ్చా’’తి వుత్తన్తి తమత్థవిసేసం దస్సేన్తో ‘‘ఇద్ధియా…పే… అత్థో’’తి ఆహ. ‘‘న వత్తబ్బం సియా’’తి కస్మా వుత్తం, యదిపి అసఞ్ఞసత్తానం అచక్ఖుకత్తా రూపాయతనం అచ్చన్తసుఖుమత్తా హేట్ఠిమభూమికానఞ్చ అగోచరో, సమానభూమికానం పన వేహప్ఫలానం, ఉపరిభూమికానఞ్చ సుద్ధావాసానం చక్ఖాయతనస్స గోచరో హోతీతి ఆయతనాదికిచ్చం కరోతియేవాతి సక్కా వత్తుం. యం పనేత్థ విత్థారతో వత్తబ్బం, తం హేట్ఠా వుత్తమేవ. ‘‘హేట్ఠతో అవీచినిరయం పరియన్తం కత్వా ఉపరితో పరనిమ్మితవసవత్తిదేవే అన్తోకరిత్వా యం ఏతస్మి’’న్తిఆదినా (ధ. స. ౧౨౮౭) వుత్తపదేసా కామావచరాదిఓకాసా. తే సత్తనికాయా చ ధాతూతి వుచ్చన్తి సముదాయస్స అవయవాధారభావతో యథా ‘‘మాసపుఞ్జో మాసో’’తి. సత్తా ఉప్పజ్జన్తి ఏత్థాతి సత్తుప్పత్తి, ఉప్పజ్జనట్ఠేన సత్తావ ఉప్పత్తి సత్తుప్పత్తీతి ఏవం ఓకాససత్తలోకద్వయస్స సత్తుప్పత్తిపరియాయో వేదితబ్బో. సత్తభావేన ఉప్పత్తి, న అనుపాదిన్నక్ఖన్ధా వియ సఙ్ఖారభావేనేవాతి అధిప్పాయో. కే పన తేతి ఆహ ‘‘సత్తావాసవసేన…పే… ఉపాదిన్నకక్ఖన్ధా’’తి. తంతంపరియాపన్నానన్తి తంతంసత్తావాసపరియాపన్నానం సత్తానం, సఙ్ఖారానమేవ వా. సదిసాధిట్ఠానభావేనాతి సదిసాకారేన పవత్తమానానం ఖన్ధానం పతిట్ఠానభావేన. యేభుయ్యేన హి తస్మిం సత్తావాసే ధమ్మా సమానాకారేన పవత్తన్తి.

ఉప్పత్తానుప్పత్తివారవణ్ణనా నిట్ఠితా.